بابک غفوري آذر babak.g@gmail.com :

سينماي ايران هم اينک با جمع متفرق توليد کنندگانش چشم به راه جشنواره فيلم فجر است تا در اين رويداد ساليانه محصولات هر سه تشکل را به نظاره بنشيند. هرچند که کليت ناچيز اين سينما و مراودات هميشگي جمع محدود سينماگران ايراني با يکديگر، آينده اين پراکندگي ها را در هاله يي از ابهام قرار مي دهد

با اکران فيلم «تله» از هفته گذشته در سينماها، نماينده جديدي به جمع فيلم هاي متعلق به جريان سينماي حرفه يي ايران (يا آنچه در اين سال ها به نام سينماي بدنه شناخته شده) اضافه شد. پيش از تله، البته «بي وفا» به عنوان نماينده ديگري از اين جريان بر پرده آمده بود اما آخرين فيلم سيروس الوند، به نوعي مهم ترين نماينده اين جريان سينمايي در نيمه دوم سال در رقابت با محصولات طيف هاي ديگر توليدکنندگان سينمايي ايران به شمار مي رود. طيف هاي ديگري که با فيلم هايي چون «ميم مثل مادر» و «وقتي همه خواب بودند» در چند ماه گذشته، اصلي ترين صحنه گردان فصل پاييز تا به حال بودند.

بعد از آنکه اتحاديه تهيه کنندگان در مناقشه جنجالي با مديريت خانه سينما عملاً به بازنده اصلي اين بحران تبديل شد، اختلافات در اين صنف مهم و تاثيرگذار شکل علني و آشکاري يافت و منجر به انشعاب و جدايي بسياري از اعضايش شد. اختلافاتي که در جريان اکران فيلم ها نيز نمود يافته و حالا بايد صحنه نمايشي سينماهاي کشور را ميدان رقابت طيف هاي مختلف تهيه کنندگان ايراني دانست.

1- اتحاديه تهيه کنندگان و توزيع فيلم ايران

قديمي ترين و اصلي ترين تشکل تهيه کنندگان سينمايي کشور بعد از مناقشه مديريت خانه سينما و به دنبال آن جدايي جمعي از اعضايش، هم اکنون به محل تمرکز تهيه کنندگاني تبديل شده است که ادعا دارند با هزينه خود به توليد فيلم مي پردازند و اصرار دارند به نام تهيه کنندگان «خصوصي» شناخته شوند. اين جمع که با وجود اتفاقات پيش آمده ماه هاي گذشته همچنان پرتعدادترين تشکل تهيه کننده حال حاضر سينماي کشور است، عملاً جريان حرفه يي يا همان بدنه سينماي ايران را نمايندگي مي کند.

اعضاي فعلي اتحاديه تهيه کنندگان در حال حاضر تلاش مي کنند با حفظ انسجام دروني خود و جذب تعدادي از منشعبان، جايگاه و اقتدار قبلي را بيابند در حالي که در درون با همان مشکلات قديمي مانند عدم تفکيک حوزه هاي توليد و پخش و نيز مشخص نبودن جايگاه آن در ميان صنوف خانه سينما روبه رو است. در آخرين انتخابات برگزارشده اين تشکل مرتضي شايسته، حبيب الله کاسه ساز، بيژن امکانيان، ناصر شفق، محمدحسين فرحبخش، علي اکبر ثقفي، اصغر بانکي و محسن شايانفر به عنوان اعضاي شوراي مرکزي برگزيده شدند که حضور کاسه ساز به عنوان يکي از مهم ترين تهيه کنندگان جريان نيمه دولتي سينماي ايران به نوعي مهم ترين توفيق اين تشکل در رقابت با رقيبانش بود.

اين تشکل هم اينک «تله» را به عنوان نمونه يي ترين محصولش روانه پرده سينماها کرده است، در حالي که به رغم موفقيت نسبي آثارش در بهار و تابستان، در پاييز رقابت را به مدعيان ديگر واگذار کرده بود.

2- مجمع فيلمسازان سينماي ايران

اوايل سال به دنبال اتفاقات پيش آمده در مديريت خانه سينما جمعي از فيلمسازان ايراني عضو اتحاديه که در تمام سال هاي گذشته با وجود اطلاق صفت «تهيه کنندگي» در کنار کارگرداني، همچنان زير سايه توليدکنندگان اصلي بودند با استفاده از فرصت پيش آمده طرح قديمي خود مبني بر راه اندازي صنفي متشکل از کارگردان - تهيه کنندگان ايراني را مطرح کردند و بلافاصله با برگزاري مجمع عمومي موجوديت آن را اعلام کردند. اين جمع در واقع از کارگرداناني تشکيل مي شود که مدعي هستند در تمام سال هاي گذشته حقوقشان در مواجهه با تهيه کنندگان قدرتمند تضييع شده است.

اين جريان از سال ها قبل پيگير تشکيل چنين جمعي بود اما آن زمان خواستار ايجاد فراکسيوني در داخل اتحاديه با نام «کارگردان - تهيه کننده» بود که با عدم پذيرش آن، به ايجاد تشکل جداگانه يي دست زد. اين صنف که هنوز جايگاهش در معادلات اجرايي خانه سينما نامشخص است، از زمان راه اندازي تلاش کرده خود را منشعب از اتحاديه نداند و حتي اعضايش نيز از عضويت در اتحاديه تهيه کنندگان استعفا نداده اند. ابوالحسن داودي به عنوان يکي از اصلي ترين اعضاي اين جمع، هدف از راه اندازي اين تشکل را «بالابردن استانداردهاي توليد در سينماي ايران و حفاظت از منافع و حقوق کارگردان هاي مولف» عنوان کرده است. او چندي پيش پيشنهاد تشکيل کنفدراسيوني از تهيه کنندگان سينما متشکل از سه صنف موجود تهيه کنندگان به عنوان رابط با خانه سينما داد که با مخالفت اتحاديه مواجه شد.

اين جريان در حال حاضر مي کوشد با موضع گيري هاي ميانه و حفظ ارتباطش با اتحاديه تهيه کنندگان و کانون کارگردانان، بتواند جايگاه قابل اعتنايي براي خود تعريف کند هرچند که تعدادي از شاخص ترين کارگردانان عضو اتحاديه ترجيح داده اند در اين صنف حضور نداشته باشند.

محمد بزرگ نيا، ابوالحسن داودي، عليرضا داودنژاد، کيومرث پوراحمد و عزيزالله حميدنژاد در حال حاضر اعضاي اصلي و کامبوزيا پرتوي و اصغر هاشمي اعضاي علي البدل شوراي مرکزي اين تشکل را تشکيل مي دهند.

3- کانون تهيه کنندگان سينماي ايران

اين تشکل را بايد به تمامي انشعابيون اتحاديه دانست. در واقع اعضاي اين جمع را افرادي تشکيل مي دهند که در دو سال اخير به مديريت اتحاديه اعتراض داشتند و در مقاطعي خواهان برگزاري مجمع فوق العاده و انتخابات پيش از موعد بودند و به نوعي بروز مناقشه جدي خانه سينما نيز ريشه در همين اختلافات دنباله دار داشت. بعد از اتفاقات خانه سينما و نيز ناکامي اتحاديه در عضويت در هيات مديره جديد خانه سينما، اعضاي اين طيف در اعتراض به مديريت «انحصار طلبانه» اتحاديه با استعفا از اين تشکل، پيگير ايجاد تشکل جديدي با عنوان کانون تهيه کنندگان شدند که در نام شباهت هاي آشکاري با صنف کارگردانان سينماي ايران دارد. مجموعه اعتراض هاي اعضاي مستعفي موارد گوناگوني مانند عدم حمايت کافي و موثر از حقوق اعضا، نبود تعامل مناسب با ديگر تشکيلات سينمايي و نابساماني در مراودات بين المللي را دربرمي گرفته است.

اما فارغ از اين دلايل، بايد جمع اعضاي اين تشکل را تهيه کنندگاني دانست که در تمام اين سال ها به همکاري و مراوده با نهادهاي رسمي و شناخته شده کشور و فراهم آوردن هزينه آثارشان از محل کمک هاي دولتي شناخته مي شده اند. در جمع اعضاي اين صنف نام هايي از مديران قديمي سينمايي کشور نيز به چشم مي خورد. برخلاف مجمع فيلمسازان که تلاش کرده در اين مدت با موضع گيري ميانه، بقيه صنوف را همراه خود کند، اعضاي کانون تهيه کنندگان به فعاليت «مستقل» و بدون ارتباط با اتحاديه اصرار دارند. با آنکه اعضاي تشکل انشعابيون در موضع گيري هايشان کوشيده اند صفت تهيه کنندگي صرف را براي خود عنوان کنند اما در لايه هاي زيرين تمايل دارند بيشتر به عنوان «تهيه کنندگان فرهنگي» در مقابل تهيه کنندگان تجاري (که به اتحاديه نسبت مي دهند) شناخته شوند.

در مقابل نيز اتحاديه اين جمع را با صفت «تهيه کننده دولتي» مورد خطاب قرار مي دهد. در چند ماه اخير دو فيلم «ميم مثل مادر» و «وقتي همه خواب بودند» از محصولات اين جريان با فروش هاي قابل توجه به نوعي ميدان رقابت را از محصولات اتحاديه ربوده اند. منوچهر محمدي، عليرضا شجاع نوري، محسن علي اکبري، مجيد مدرسي و عليرضا آشتياني پور به عنوان اعضاي اصلي هيات مديره و ناصر عنصري و فرامرز فرازمند به عنوان اعضاي علي البدل اين تشکل هم اينک فعاليت مي کنند. جايگاه اين تشکل نيز مانند مجمع فيلمسازان در ساختار حقوقي خانه سينما نامشخص است.

سينماي ايران هم اينک با جمع متفرق توليد کنندگانش چشم به راه جشنواره فيلم فجر است تا در اين رويداد ساليانه محصولات هر سه تشکل را به نظاره بنشيند. هرچند که کليت ناچيز اين سينما و مراودات هميشگي جمع محدود سينماگران ايراني با يکديگر، آينده اين پراکندگي ها را در هاله يي از ابهام قرار مي دهد.

سال 1359 است. خواهر و برادري به نام سميره و رضا در خانه شان در محاصره اشغالگران عراقي هستند. تنها راه نجات آن دو فرار است اما اين امکان براي سميره وجود ندارد چرا که پايش شکسته است. رضا نمي داند بايد چه کاري انجام دهد. فکر تنها رها کردن خواهر در خانه آن هم با وجود دشمناني که انسانيت را به فراموشي سپرده اند، غيرممکن به نظر مي رسد. همچنين امکان فرار از روي ديوارها نيز با پاي شکسته سميره وجود ندارد. سميره پذيراي مرگ از سوي برادر مي شود اما کدام دل راضي مي شود خواهر جوان را به دست مرگ بسپارد و اين خلاصه داستان جديدترين فيلم محمدحسين لطيفي است که هم اکنون به طور شبانه روزي مراحل توليدش براي نمايش در جشنواره فيلم فجر ادامه دارد.

يک ماجراي واقعي

سميره و رضا داستاني تخيلي نيستند. اين دو واقعاً وجود دارند. بنياد شهيد و امور ايثارگران نيز بر اين اساس چندي پيش فيلم مستندي را تهيه کرد و در شبکه هاي مختلف صدا و سيما پخش شد. اما کشش و جاذبه اين داستان واقعي آنقدر بالاست که بالاخره مسوولان اين سازمان را بر آن داشت تا به فکر ساخت نسخه سينمايي از اين داستان برآيند. نوشتن فيلمنامه اين داستان به مهدي سجاده چي سپرده شد. حميد آخوندي به عنوان مجري طرح و عليرضا جلالي نيز به عنوان تهيه کننده ساخت اين فيلم را بر عهده گرفتند.

محمدحسين لطيفي و روز سوم

حميد آخوندي درباره اينکه چه شد که کارگرداني اين فيلم به محمدحسين لطيفي سپرده شد، مي گويد؛ «به تمام کارگرداناني که کار جنگ انجام دادند احترام مي گذارم. البته به جز آنان که وارد صحنه جنگ شدند تا پله ترقي را طي کنند. اما بايد بگويم تعداد کارگردانان جنگ انگشت شمار هستند. پس ما چه اصراري داريم که همه کارهاي جنگي را به اين افراد دهيم. ما بايد آدم هاي جديدي را وارد کنيم.

مجري طرح فيلم «روز سوم» اضافه مي کند؛ «البته موضوع آقاي لطيفي اينگونه نبود که به کارگردان ديگري توجه نداشته باشيم. ساعت ها بحث کرديم تا بالاخره کار به آقاي لطيفي سپرده شد.»

اما لطيفي خود به فيلمنامه «روز سوم» علاقه دارد و با عشق کارگرداني اين فيلم را به عهده گرفته است. لطيفي وقتي از «روز سوم» سخن مي گويد اشک در خانه چشمانش جمع مي شود. بارها و بارها از تاثيرات اين فيلم در خلوت خود گريسته و اميدوار است که بتواند اين حس غريب خود را به مخاطبانش نيز منتقل کند.

در فيلم «روز سوم» بازيگراني مانند پوريا پورسرخ (رضا)، باران کوثري (سميره)، برزو ارجمند، شهرام قائدي، مهدي صبايي، حامد بهداد، مجيد ياسر، مرتضي زارع و جلال حدپورسراج حضور دارند.

پوريا پورسرخ هنوز وحشت دفن خواهر را در چهره دارد و در نگاهش موجي از غم مشهود است. مي گويد؛ «دفن خواهر سخت است، سخت.»

وي ادامه مي دهد؛ «ماجراي دفن سميره، خواهرم، از همان ابتداي کار، فيلمبرداري شد و خيلي بخش سختي بود. هنوز از يادآوري آن غمگين مي شوم.»

باران کوثري نيز اظهار مي دارد؛ «فيلمنامه، قصه بسيار زيبايي دارد که بر اساس يک قصه واقعي است. نقش سميره هم نقش بسيار زيبايي است»

وي اضافه مي کند؛ «فکر مي کنم فيلم «روز سوم» بتواند مخاطبان را جذب کند و تا حدودي خواسته مسوولان را در خصوص فيلم جنگي برآورده کند.»

دکتر حسين دهقان رئيس بنياد شهيد و امور ايثارگران نيز هفته گذشته با حضور در پشت صحنه فيلم سينمايي «روز سوم» با کارگردان، تهيه کننده، بازيگران و عوامل اين فيلم گفت وگو کرد. فيلمبرداري در بيمارستان سوم خرداد خرمشهر انجام مي شد.

صحنه يي که در زمان بازديد دکتر دهقان فيلمبرداري مي شد سکانس 35 فيلم بود. صحنه موردنظر درگيري رضا و امير بود. «امير تصميم دارد که از رضا انتقام بگيرد. زيرا رضا قرار بوده با خواهر وي ازدواج کند اما سه بار قرار خود را به هم زده است. درگيري ادامه دارد تا آنجا که امير مطلع مي شود سميره در خانه مدفون است. امير تصميم مي گيرد در ابتدا به نجات سميره کمک کند و بعد به انتقام خود بينديشد.»

رئيس بنياد شهيد و امور ايثارگران، لطيفي را مخاطب قرار مي دهد و مي گويد؛ «در مدت تهيه فيلم آيا اتفاق ويژه يي که براي شما تعجب آور باشد، روي داده است؟» لطيفي پاسخ مي دهد؛ «بله اتفاقات بسياري روي داده است. به عنوان مثال همان روز اول کار، پاي آقاي پورسرخ ضربه خورد و نمي توانست به خوبي راه رود و ما مجبور شديم همانگونه فيلمبرداري کنيم و شايد بايد اينگونه مي شد. براي بچه هاي ديگر نيز اين مسائل پيش آمد. در ساخت اين فيلم لحظات عجيبي سپري مي شود.»

اگر هواي خرمشهر اجازه دهد، «روز سوم» به جشنواره فجر مي رسد

لطيفي در اين خصوص که آيا فيلم «روز سوم» به جشنواره فجر مي رسد يا خير مي گويد؛ «اگر هواي خرمشهر اجازه دهد و بر اساس زمان بندي که داشتيم فيلمبرداري به اتمام برسد، به جشنواره فجر مي رسيم»

روز سوم 12 مهرماه امسال در خرمشهر کليد خورده است و 70 روز براي ساخت آن برآورد شده است.

عباس خامه يار معاون بنياد پژوهش و ارتباطات فرهنگي بنياد شهيد و امور ايثارگران مي گويد؛ «سه سال قبل ما فيلم مستندي را در مورد سميره و رضا ساخته بوديم که از شبکه هاي مختلف نيز پخش شد و اين استقبال جرقه يي بود که تصميم گرفتيم اين ماجرا تبديل به فيلمي سينمايي شود.»

وي اضافه مي کند؛ «در اين فيلم براي اولين بار دفاع مردمي در دفاع مقدس به تصوير کشيده مي شود و ما نيز قصد داشتيم کار متفاوتي ارائه شود که به نظر مي آيد همينگونه است.»

خامه يار ادامه مي دهد؛ «امروز بعد از گذشت يک ماه و نيم از زمان ساخت اين فيلم، اطمينان مان بيشتر از گذشته است و اميدواريم که يکي از فيلم هاي مطرح دهه فجر در سال جاري باشيم.»

?بازنويسي «مکس» را خودت انجام دادي؟

نه، فيلمنامه مکس کاملاً کار پيمان قاسم خاني بود. طرح فيلمنامه را من نوشتم اما نگارش فيلمنامه بر عهده پيمان بود.

?در چند خبري که زمان اکران فيلم در سايت هاي اينترنتي منتشر شد، از سيدابراهيم نبوي به عنوان مشاور فيلمنامه نام برده مي شد.

بله درست است. با آقاي نبوي تماسي داشتيم تا به عنوان مشاور فيلمنامه با ما همراه باشند. آن زمان ايشان ستوني در روزنامه جام جم داشتند و ما هم از طريق نوشته هايشان با او آشنا بوديم. نبوي طنز گزنده و فوق العاده يي داشت و تصور من اين بود که اگر ايشان در کنار فيلمنامه نويس قرار بگيرد در انتها جواب خوبي خواهم گرفت اما در عمل اتفاق ديگري افتاد. پيشنهاد من به پيمان غيرخطي بودن روايت داستان بود و اين درخواست من طبيعتاً کار پيمان را به عنوان فيلمنامه نويس تا اندازه يي مشکل مي کرد. از سوي ديگر از او خواسته بودم که به فرمي برسد براي پرداختي مدرن در حيطه سينماي موزيکال. از اينجا به بعد آنقدر موضوع پيچيده شد که عملاً پيمان مي بايست کار را به تنهايي پيش ببرد و اين اتفاق هم افتاد. بعد تصميم گرفتم که يکي از نقش هاي اصلي فيلم را به نبوي بدهم. اين فکر را با او در ميان گذاشتم، نه تنها مخالفتي نداشت بلکه از اين پيشنهاد استقبال هم کرد. جالب است بدانيد که بي نهايت براي بازيگري هم مستعد بود. در تست گريم هم به نتيجه يي که مي خواستم رسيدم. اما دقيقاً يک هفته قبل از شروع فيلمبرداري بي خبر از ايران رفت و ما گمان مي کرديم که اين سفر، سفري داخلي است و چند روزي هم منتظر تماسش بوديم تا اينکه با خبر شديم که او تصميم گرفته تا مدتي خارج از ايران بماند. در نهايت آن نقش را امير جعفري بازي کرد و خوب هم بازي کرد.

?مکس به قول خودت يک سال و نيم توقيف بود و وقتي که اکران شد شرايط جامعه خيلي تغيير کرده بود. يعني حتي شوخي هايي که موجب خنداندن تماشاگر مي شدند ديگر در سطح جامعه باب نبودند. از اين فاصله يي که بين ساخت فيلم و اکرانش به وجود آمد ضربه نخوردي؟

اعتقاد دارم مکس از شروع پرده يک تا انتهاي فيلم ارتباط بسيار گرمي با تماشاگر برقرار کرد. جداً بايد بگويم که تا اين لحظه چنين ارتباط صميمي تماشاگر با پرده را در هيچ فيلمي تجربه نکرده بودم. يک انرژي غير قابل وصف در سالن سينما وجود داشت که برايم تازگي داشت. من هم گهگاه مي رفتم تا اين لحظات خاص را با تماشاگر در سالن سينما تجربه کنم. فکر مي کنم مکس از بابت تاخيري که در اکرانش به وجود آمد خيلي لطمه نخورد.

?از فيلم مکس به بعد با طيف ديگري از بازيگران کارکردي. مثلاً فرهاد آئيش، رويا تيموريان، هانيه توسلي. اين گرايش به چه دليلي بود؟

براي انتخاب بازيگران مکس خيلي گرفتاري داشتم. نمي خواستم از چهره استفاده کنم. در اولين برخوردي که با فرهاد داشتم يک نفس راحت کشيدم. مکسي که من مي خواستم او بود. پاکي، سادگي و صداقت مکس را داشت. نقش مکس به شدت پيچيده و دشوار بود و آئيش به راحتي از پس آن برآمد. تصور مي کنم در داوري، بازي درجه يک فرهاد آئيش قرباني نگاه تندي شد که بعضي از دوستان به فيلم داشتند.

?پرونده کافه ستاره پس از نمايش بسته شد؟

خير. تا دو يا سه هفته ديگر نمايش فيلم در امريکا، دوبي و آلمان آغاز خواهد شد. ضمناً اکران فيلم در شهرستان ها همچنان ادامه دارد. استقبال تماشاگران در شهرستان ها از کافه ستاره باورنکردني است.

?چند بار اخباري سر زبان ها افتاد که سامان مقدم تا چند روز آينده فيلم «مادام» را جلوي دوربين خواهد برد.

پروانه ساخت فيلم چند روزي است که صادر شده است. براي انتخاب نقش اصلي فيلم وسواس شديدي دارم و هنوز به نتيجه يي نرسيده ام. اگر همه چيز خوب پيش برود زمستان امسال فيلمبرداري را شروع خواهم کرد وگرنه ترجيح مي دهم که پروژه را تا سال آينده متوقف کنم. فيلمبرداري مادام نياز به پيش توليد بسيار جدي دارد و مطلقاً نمي خواهم که تعجيل در شروع پروژه لطمه يي به کارم بزند. اگر همه چيز آن گونه که انتظار دارم پيش برود اين قول را خواهم داد که «مادام» در سينماي ايران يک اتفاق خواهد بود. من را مي شناسيد. نه اهل تعارفم و نه اهل فروتني بيجا. بار ديگر ادعايي دارم که پايش خواهم ايستاد.

از 25 آذر تا 22 بهمن امسال پنج جشنواره فيلم در کشور برگزار مي شود. به عبارت ديگر در هشت هفته پنج جشنواره داريم که هر دو هفته يک جشنواره مي شود. پرسش اصلي اينجاست که به راستي رشد کمي فيلم در کشور ما تا اين اندازه بالا رفته و ساخته هاي مختلف فيلمسازان ما تا اين حد از کيفيت لازم برخوردار شده اند که ما به برگزاري اين تعداد جشنواره نياز داريم تا آثار برتر شناخته شوند و از اين طريق مخاطبان در جريان آخرين ساخته هاي کارگردانان کشور قرار بگيرند.

جشنواره فيلم شهر که امسال دومين دوره برگزاري خود را پشت سر گذاشت، از 25 تا 28 آذر برپا شد. ورود سازمان فرهنگي و هنري شهرداري تهران به جمع ارگان هاي دولتي که در زمينه رشد و گسترش هنر در جامعه فعاليت مي کنند را بايد به فال نيک گرفت. به خصوص که اين جشنواره سفارش توليد فيلم را به عنوان بخشي از سياست هاي خود دنبال مي کند و همين مساله مي تواند افزايش سطح کيفي جشنواره را در پي داشته باشد. اما دليل اينکه جشنواره در آذرماه و با فاصله يي حدود يک ماه و نيم از جشنواره فيلم فجر برگزار مي شود، مشخص نيست. چون اصولاً اين جشنواره در پي ارائه فيلم هايي است که به آموزش مسائل و حقوق شهروندي مي پردازند و با توجه به اينکه تابستان فرصت و فراغت بيشتري در اختيار خانواده ها به خصوص کودکان و نوجوانان قرار دارد و اينکه فرهنگسراها تقريباً در تمام محله هاي تهران تاسيس شده اند، اين جشنواره مي تواند در سه ماه دوم سال برگزار شود تا بازدهي بيشتري داشته باشد.

جشنواره ديگري که از اين هفته آغاز مي شود، جشنواره زنان فيلمساز است که از امروز کار خود را آغاز مي کند. اين جشنواره تا هفتم دي به برپايي خود ادامه مي دهد و توسط بخش طرح هاي عمراني و توسعه سازمان ملل متحد در ايران و شهرداري تهران برگزار مي شود. جالب اينکه يکي از بخش هاي افزوده شده به جشنواره امسال بخش «نگاه نو» است که به نمايش آثار فيلمسازان زني اختصاص دارد که به موضوع فرهنگ شهروندي و شهرنشيني مي پردازند.

سه روز پس از اتمام جشنواره زنان فيلمساز، نخستين جشنواره سراسري فيلم کوتاه «مهر» از دهم تا هجدهم دي در کاشان برگزار مي شود. به گفته برگزارکنندگان اين جشنواره در دو بخش متفاوت آثار شرکت کننده را ارائه مي دهد. بخش ويژه با موضوع پيامبر اعظم(ص) و بخش عمومي با موضوع هاي شهروندي، نظافت، پاکيزگي شهري و آلودگي محيط برگزار مي شود. موضوع عمومي اين جشنواره به خوبي نشان مي دهد که برگزاري پشت سر هم و برنامه ريزي نشده رويدادهاي مختلف هنري تا چه اندازه مي تواند تکرار به وجود بياورد. به اين شکل که طي حدود دو هفته سه جشنواره برگزار مي شود که مضمون بخش عمده يي از فيلم هاي شرکت کننده را يک موضوع واحد يعني توجه به مسائل و موضوع هاي شهر و شهروندي تشکيل مي دهد، دومين جشنواره سراسري «نماز و نيايش به روايت دوربين» نيز طي روزهاي 14 تا 17 دي برگزار مي شود. اين جشنواره توسط انجمن سينماي جوانان ايران و اداره کل ارشاد قم در اين شهر و همزمان در 10 شهر ديگر کشور برپا مي شود. مسوولان اين جشنواره در شرايطي براي برگزاري دومين دوره اين رويداد اقدام مي کنند که جشنواره فيلم کوتاه تهران اوايل آذر امسال به وسيله انجمن سينماي جوان برگزار شده و فيلم هايي با موضوع نماز و نيايش مي توانست بخشي از جشنواره را به خود اختصاص دهد. البته اگر به راستي مديران انجمن سينماي جوانان فکر مي کنند که موضوع «نماز و نيايش» نياز به پرداخت جداگانه و جشنواره يي مجزا دارد تا آثار اين بخش از نظر کمي و کيفي رشد بيشتري پيدا کند، به راحتي مي توانند برگزاري آن را به زمان ديگري منتقل کنند تا جشنواره بهتر ديده شود و فيلمسازان بيشتري شرايط شرکت در آن را پيدا کنند.

دومين جشنواره فيلم پليس نيز با يک روز فاصله از جشنواره قبلي، طي هجدهم تا بيست و يکم دي سال جاري برگزار مي شود. اين جشنواره با سفارش توليد فيلم و برنامه ريزي به نسبت خوبي برپا خواهد شد. البته باز هم دليل برپايي اين رويداد سينمايي در اين زمان مشخص نيست. چون تعدادي از فيلم هايي که در اين جشنواره حضور پيدا مي کنند با فاصله کوتاهي يعني حدود سه هفته در جشنواره بين المللي فيلم فجر حضور پيدا خواهند کرد. پس از جشنواره فيلم پليس، جشنواره فيلم فجر از 12 تا 22 بهمن برگزار مي شود. البته بايد توجه داشت که جابه جايي زمان اين جشنواره به هيچ وجه منطقي نيست چون بايد زمان برگزاري آن در دهه فجر باشد و در عين حال اين زمان طوري تنظيم شود که فرصت کافي در اختيار فيلمسازان و مديران جشنواره ها و بازارهاي سينمايي ديگر کشورهاي جهان قرار بگيرد که خود را به جشنواره برسانند.

جشنواره هاي جهاني و داخلي براي اينکه بتوانند توجه فيلمسازان را به خود جلب کنند و از اين طريق سطح کيفي برگزاري را بالا ببرند، به سه شکل کلي عمل مي کنند؛ اعتبار معنوي حضور و دريافت جايزه جشنواره را به اندازه يي افزايش مي دهند که هر سينماگري آرزوي شرکت در جشنواره مورد نظر را داشته باشد يا اينکه ارزش مادي جوايز خود را آنقدر چشمگير تعيين مي کنند که سينماگران براي به دست آوردن جوايز نقدي جشنواره به فعاليت بپردازند يا اينکه جشنواره ساخت تعدادي فيلم را به سينماگران برجسته سفارش مي دهد. در کشور ما برگزارکنندگان بيشتر جشنواره ها به هيچ کدام از اين عوامل توجه نمي کنند و همين مساله شرايطي را فراهم مي آورد که جشنواره تبديل به محلي براي حضور فيلمسازان کم تجربه و جوياي نام شود و کيفيت کلي مراسم را تحت الشعاع قرار دهد.

منبع؛ مهر