
گروه اجتماعي، سعيد ارکان زاده يزدي؛ ديروز قسمتي از جزئيات «طرح جامع پيشگيري از مصرف مواد مخدر در دانشگاه هاي کشور» منتشر شد. اسماعيل رهدار مديرکل فرهنگي و پيشگيري ستاد مبارزه با مواد مخدر نيز در گفت وگويي با ايسنا فعاليت هايي را که براي کاهش شيوع اعتياد در دانشگاه هاي کشور بايد انجام شود شرح داده است. شيوع مواد مخدر در دانشگاه هاي کشور توسعه پيدا کرده است. مديرکل امور دانشجويان داخل وزارت علوم هفته پيش خطاب به خبرنگاران از اراده محکم اين وزارتخانه براي جلوگيري از افزايش دامنه استعمال مواد مخدر سخن گفت و طرح جامعي که ديروز جزئياتش انتشار يافت مي تواند نشاني از همين اراده محکم باشد. بنا بر آماري که وزارت علوم از دانشجويان دانشگاه هاي تهران در سال گذشته منتشر کرده است حدود 2/0 درصد از دانشجويان شيشه، 1/0 درصد کراک، 1/0 درصد هروئين، 8/0 درصد حشيش، 2/0 درصد اکس و 6/0 درصد ترياک مصرف مي کنند. تعداد دانشجويان جامعه آماري اين تحقيق بيش از 100 هزار نفر تخمين زده مي شود.
استفاده از قرص ها و شربت هاي آرامبخش قوي هم در ميان دانشجويان گسترش يافته است. در اين ميان مصرف ماده مخدر بسيار اعتيادآوري به نام «کراک» که از کوکايين به دست مي آيد و عصاره آن محسوب مي شود در يکي دو سال گذشته در دانشگاه هاي کشور شايع شده است. مصرف کننده کراک از راه استنشاق يا کشيدن پايپ ديگر نمي تواند از کشيدن آن خودداري کند و بايد خيلي پي در پي اين ماده را مصرف کند. کراک خيلي سريع جذب مي شود، به مغز مي رسد و حالت تهاجمي به مصرف کننده مي دهد. گيجي، اختلالات درک زمان و مکان، تحريک پذيري شديد، افکار هذياني، اشتهاي کاذب، ناراحتي روحي و دماغي، اختلالات در هضم و دستگاه گوارشي، تهوع، کم خوني، آماس و جوش هاي پوستي قسمتي از عوارض استعمال کراک است. استفاده از کراک تا 5 سال موجب مرگ مصرف کننده مي شود. در اين 5 سال نسوج بدن به تدريج فاسد مي شود و از بين مي رود. به تازگي غسالخانه ها نيز از پذيرفتن افراد معتاد به کراک خودداري مي کنند چون اجزاي بدن ميت در تماس با کافور و مواد ضدعفوني کننده متلاشي مي شود.
کراک به دليل قيمت ارزان و سهولت استفاده مورد توجه قرار گرفته است. دود کراک بو ندارد و به همين دليل در بسياري از مکان هاي خلوت استعمال مي شود. يک گرم کراک حدود 10 هزار تومان است و مي توان در 10 نوبت آن را مصرف کرد.
طرح جامع پيشگيري از اعتياد چه مي کند
دفتر مرکزي مشاوره وزارت علوم اعلام کرده است که 3/14 درصد دانشجويان تازه وارد دانشگاه ها درجه يي از ارتباط اجباري با يک مصرف کننده مواد مخدر را گزارش کرده اند. اين دفتر يکنواختي زندگي خوابگاهي و بي برنامگي دانشجويان در خوابگاه ها، فشارها و نگراني هاي دروني ناشي از وضعيت تحصيلي، دوري از خانواده و ناسازگاري با محيط جديد، نداشتن آگاهي يا اطلاعات کافي درباره مواد مخدر و پيامدهاي آن، سست شدن باورهاي مذهبي، نداشتن اعتماد به نفس، هيجان طلبي، نااميدي، پوچ گرايي و دسترسي آسان به مواد مخدر را ازجمله علل شيوع مصرف مواد مخدر در دانشگاه ها برشمرده است.
دانشجويان برخي از دانشگاه هاي تهران گزارش کرده اند که استعمال مواد مخدر گاهي در ملاء عام در دانشگاه ها انجام مي شود و به نوعي قبح استفاده از مصرف در جامعه دانشگاهي شکسته و فرو ريخته است. توزيع کنندگان مواد مخدر در دانشگاه ها و خوابگاه هاي دانشجويي حتي به صورت تلفني سفارش مي پذيرند و مواد را درون خوابگاه ها به دانشجويان مي رسانند.
وزارت علوم در چنين فضايي تصميم گرفته است «طرح جامع پيشگيري از مصرف مواد مخدر در دانشگاه هاي کشور» را به اجرا در بياورد. اهداف کلي اين طرح کاهش عوامل خطرساز و افزايش عوامل محافظت کننده، کاهش شيوع مصرف مواد و آسيب در برابر مصرف کننده ها اعلام شده است.
يکي از بهترين فعاليت هايي که مي توان براي کاهش مصرف مواد مخدر انجام داد دادن آگاهي بيشتر به مصرف کنندگان و دانشجويان در معرض مصرف مواد مخدر است.
طرح جامع پيشگيري از مواد مخدر در دانشگاه ها شش برنامه براي افزايش آگاهي دانشجويان برشمرده است که عبارتند از؛ برگزاري دوره ها و کارگاه هاي آموزشي در هر سال با پوشش 10 درصد دانشجويان، برگزاري دوره هاي آموزشي ويژه کارکنان يا اعضاي هيات علمي در هر دانشگاه با پوشش 10 درصد کارکنان، تهيه بسته آموزشي مواد مخدر با پوشش 10 درصد دانشجويان و 10 درصد کارکنان دانشگاه ها و 100 درصد کارشناسان مراکز مشاوره و...
تشکيل شوراي تخصصي، اطلاع رساني، آموزش مهارت هاي زندگي، افزايش تعداد مراکز مشاوره دانشجويي از 51 در سال 84 به 59 در سال 88 و افزايش خط تلفن از 2 خط در سال 84 به 10 خط در سال 88، راه اندازي سيستم پيشگيري تخصصي با تربيت نيروهاي متخصص مراکز مشاوره، تشکيل، تربيت و آموزش تيم هاي دانشجويي 5 نفره به ازاي هر 500 دانشجو و افزايش تعداد کارشناسان مجرب مراکز مشاوره از 400 نفر در سال 84 به 800 نفر در سال 88 و اقدامات مداخله يي همچون مصاحبه تشخيصي و باليني براي شناسايي موارد مشکوک به مصرف مواد، درمان هاي دارويي و غيردارويي، شناسايي مصرف کنندگان داراي اختلالات رواني، ارائه برنامه درماني جامع، ايجاد تمهيدات لازم براي نگهداري بيمار در سيستم درماني، پيگيري مداوم هفتگي، ماهانه و سالانه وضعيت بيمار جهت پيشگيري از عود نيز از ديگر فعاليت هايي است که در طرح جامع پيشگيري از اعتياد در دانشگاه ها مورد توجه قرار گرفته است.