گروه سياسي؛ براي دومين بار طي ماه جاري چند مقام ايراني در عراق از سوي نيروهاي امريکايي بازداشت شدند.اين بازداشت پس از حمله نيروهاي امريکايي به کنسولگري ايران در شهر اربيل کردستان عراق صورت گرفت و در پي آن 6 کارمند ايراني اين کنسولگري توسط آنها بازداشت شدند.در همين حال ارتش امريکا طي بيانيه يي روز گذشته از آزادي يکي از بازداشت شدگان خبر داد و اعلام کرد؛ 5 تن ديگر همچنان در بازداشت به سر مي برند.سخنگوي وزارت خارجه نيز در گفت وگو با ايسنا با تاييد اقدام نيروهاي امريکايي در اربيل عراق ضمن محکوم کردن بازداشت کارمندان کنسولگري ايران در اربيل، آن را خلاف عرف ديپلماتيک دانست.سيدمحمدعلي حسيني با بيان اين که هنوز خبر قطعي در مورد محل بازداشت يا انتقال آنها نرسيده است، از اقدامات پيگيرانه تهران در اين خصوص و تسليم يادداشت اعتراض ايران به مقامات مسوول عراق خبر داد.در همين راستا سفير سوئيس در تهران به عنوان حافظ منافع امريکا در ايران به وزارت خارجه احضار شد و اعتراض شديد ايران نسبت به عملکرد نيروهاي امريکايي از سوي مديرکل خليج فارس وزارت خارجه به او ابلاغ شد.به گزارش ايسنا وزارت امور خارجه در اين ارتباط خواستار آزادي هرچه زودتر اين 5 نفر و پاسخگويي نيروهاي امريکا در مورد خساراتي که به کنسولگري وارد کرده اند شد، اما اين تنها احضار صورت گرفته از سوي وزارت خارجه نيست چرا که عصر روز پنجشنبه هم سفير عراق در تهران به وزارت خارجه احضار و مراتب اعتراض شديد ايران در اين خصوص به او ابلاغ شد. در اين ديدار مديرکل خليج فارس وزارت خارجه مسووليت پيگيري اين مساله و آزادي دستگيرشدگان را در درجه اول بر عهده دولت عراق و مسوولان محلي کردستان عراق دانست و اظهار اميدواري کرد که اين افراد با تلاش هاي مسوولان عراقي هرچه زودتر آزاد شوند.همزمان با اين احضارها و پيگيري ايران، هوشيار زيباري وزير خارجه عراق نيز اعلام کرد که کشورش در تلاش است تا اتباع ايراني را که در حمله نيروهاي امريکايي به کنسولگري ايران در اربيل بازداشت شده اند، آزاد کند.به گزارش فارس زيباري در گفت وگو با شبکه خبري العربيه اتفاق مذکور را بسيار ناراحت کننده توصيف کرد و گفت براي آزادي اين 5 نفر با سفارت امريکا و نيروهاي امريکايي در تماس هستند.در همين ارتباط دولت اقليم کردستان نيز در اعتراض به اين امر در بيانيه يي اعتراض آميز، نارضايتي خود را نسبت به آن اعلام کرد.
به گزارش ايسنا در بخشي از اين بيانيه آمده است که آنها مخالف کشيده شدن دامنه مناقشات با کشورهاي همسايه عراق به داخل اقليم هستند و خواستار آن هستند که افراد دستگيرشده هرچه زودتر آزاد شوند.
بحث بر سر موقعيت ديپلماتيک دفتر ايران
در همين حال شوکت بامري نماينده حزب دموکراتيک کردستان عراق در ايران از عدم هماهنگي نيروهاي امريکايي با دولت اقليم کردستان عراق خبر داد و گفت که حمله به کنسولگري ايران و بازداشت 5 کارمند آن مورد انتقاد نيروهاي طرفدار بارزاني واقع شده است. به گزارش ايسنا او تصريح کرد؛ در پي ممانعت نيروي اقليم کردستان عراق از انتقال کارمندان کنسولگري و جلوگيري از فرود هلي کوپتر در منطقه نيروهاي امريکايي دستگيرشدگان را با ماشين به محل ديگري منتقل و از آنها با هلي کوپتر به بغداد بردند و ظاهراً هم اکنون به نيروهاي عراقي تحويل داده اند.همچنين در حالي که سخنگوي پنتاگون «برايان وايتمان» بر اين عقيده است که ساختماني که نيروهاي امريکايي به آن وارد شده اند يک ساختمان کنسولگري يا دولتي نيست و موقعيت ديپلماتيک رسمي نداشته. دولت اقليم کردستان در بيانيه يي که صادر کردند اين نکته را مورد تاکيد قرار دادند که «دفتر کنسولگري ايران در اربيل به صورت رسمي و در پي توافق ايران و عراق داير شده است.» بامري نماينده حزب دموکرات کردستان عراق نيز درباره ادعاي مقامات امريکايي مبني بر موقعيت غيرديپلماتيک دفتر ايران در اربيل در گفت وگو با ايسنا چنين تاکيد کرد؛ فعاليت اين کنسولگري مربوط به يکي دو روز نيست که امروز رد شود و اين دفتر چندين سال است که با تابلو و تشکيلات در حال فعاليت است. با اين وجود هوشيار زيباري وزير خارجه عراق نظري متفاوت با شوکت بامري درباره موقعيت ديپلماتيک اين دفتر دارد.به گزارش فارس او اظهار داشت که اين دفتر هنوز از مصونيت ديپلماتيک برخوردار نيست و عراق با مقام هاي امريکايي سرگرم حل اين مساله است.
زيباري افزود؛ «دفتر مذکور يک دفتر ارتباطي است و البته درخواست براي تغيير وضعيت آن به يک کنسولگري داده شده است، اين دفتر سال ها است در شهر اربيل فعال است.» وزير امور خارجه عراق گفت؛ «ما با درخواست ايران براي گشايش کنسولگري در شهر اربيل و سليمانيه در ازاي گشايش کنسولگري عراق در شهرهاي مشهد و اهواز در ايران موافقت کرديم. اما اين تبادل هنوز نهايي نشده است.» اين در حالي است که ايران بر کنسولگري بودن اين دفتر تاکيد مي کند. زيباري در پاسخ به سوال ديگري در خصوص اين پنج ايراني گفت؛ «آنها در اختيار ما نيستند، بلکه در بازداشت امريکا قرار دارند.» وي افزود؛ «ما با سفارت امريکا تماس گرفتيم و همه اطلاعات موجود را در خصوص ماهيت کار اين افراد و دفتر آنها در اختيارشان قرار داديم، آنها با تاييد دولت عراق مشغول فعاليت هستند.»
دومين اقدام در يک ماه
اما بازداشت روز پنجشنبه پنج کارمند کنسولگري ايران در اربيل اولين اقدام نيروهاي امريکايي از اين دست به شمار نمي رود، چرا که در نخستين روزهاي ماه جاري دو ديپلمات ديگر ايراني نيز در عراق از سوي نيروهاي امريکايي بازداشت شده بودند که البته پس از چند روز آزاد شدند. ايران همان زمان اعلام کرده بود که اين دو ديپلمات به دعوت جلال طالباني رئيس جمهور عراق و با پاسپورت سياسي به آن کشور سفر کرده بودند. اما مقام هاي امريکايي بازداشت آنها را مهر تاييدي بر مداخله تهران در امور داخلي عراق ذکر کرده و اعلام کرده بودند که در بازجويي هايشان از ارتباط بازداشت شدگان با قاچاق اسلحه براي برخي از گروه هاي شبه نظامي در عراق پرده برداشته اند. هرچند که اين اظهارات همواره از سوي دولت ايران رد شده است.در همين حال پنتاگون حمله و بازداشت 5 پنج کارمند کنسولگري ايران در اربيل کردستان عراق را همچون بازداشت قبلي در ماه جاري ارتباط نزديک بازداشت شدگان با افرادي که نيروهاي عراقي و ائتلاف را مورد حمله قرار مي دهند ذکر کرده است.
به گزارش فارس ارتش امريکا اعلام کرده که از افراد دستگير شده بازجويي کرده و اسناد و تجهيزات تصرف شده در حمله به کنسولگري ايران در اربيل را بررسي مي کند و پس از آن در خصوص اقدام مناسب در مورد اين افراد تصميم گيري خواهد کرد. همچنين به گزارش ايسنا به نقل از خبرگزاري نووستي يکي از سخنگويان نيروهاي ائتلاف در عراق اظهار داشت که بازجويي از اين افراد در حال انجام است. حمله به کنسولگري ايران در اربيل از آن جهت قابل بررسي است که جرج بوش رئيس جمهوري امريکا يک روز قبل از اين اقدام سياست هاي جديد کشورش در عراق را اعلام کرد و خطاب به ايران و سوريه اظهار داشت که امريکا حمايت هاي اين دو کشور از شورشيان و شبه نظاميان را مختل خواهد کرد. وي همچنين اعلام کرد که نيروهاي امريکا شبکه هايي را که تامين کننده آموزش و سلاح هاي پيشرفته براي دشمنان نيروهاي ائتلاف در عراق هستند را يافته و نابود مي کنند. با اين وجود ذکر اين مطالب با واکنش سيدمحمدعلي حسيني سخنگوي وزارت خارجه مواجه شد. وي گفت؛ «همواره تاکيد کرده ايم که دخالتي در امور داخلي عراق نداشته ايم که اين موضوع مورد تاييد مقامات عراقي نيز قرار گرفته است اما امريکايي ها با بهانه جويي به اقداماتي نظير حمله به کنسولگري هاي ايران دست مي زنند که ما اين اقدامات را محکوم مي کنيم و آنها را خلاف عرف ديپلماتيک مي دانيم. احمد جنتي نيز ديروز در خطبه هاي نماز جمعه، حمله به کنسولگري ايران در اربيل کردستان عراق را احمقانه خواند. اما واکنش به اين حمله و بازداشت کارمندان ايراني اين کنسولگري تنها به مقام هاي عراقي و ايراني اختصاص ندارد، چرا که وزارت خارجه روسيه نيز ديروز اقدام مذکور را کاملاً غيرقابل قبول و مغاير با کنوانسيون وين در خصوص روابط کنسولي ارزيابي کرد.