گروه بين الملل؛ با ورود اولين گروه نيروهاي امريکايي و اولين تيپ نظامي کردها به پايتخت عراق، زمان اجراي طرح جديد امنيتي بغداد نزديک شده است. اولين گروه نظاميان امريکا شامل 3200 نفر از مجموع 17 هزار نفر نيرويي که قرار است بنابر استراتژي جديد امريکا در بغداد مستقر شوند و همچنين اولين تيپ نظاميان عراقي از کردستان در روزهاي اخير وارد پايتخت عراق شده اند تا در طرح امنيتي بغداد شرکت کنند. قرار است دو تيپ ديگر نظامي عراقي نيز از شمال اين کشور و يک يا دو تيپ از جنوب در روزهاي آينده براي شرکت در طرح جديد به بغداد برسند. سخنگوي دولت عراق در گفت وگو با خبرنگاران اعلام کرد که شروع طرح امنيتي بغداد معروف به «اجراي قانون» بسيار نزديک شده است. «علي الدباغ» اضافه کرد که فرمانده عراقي اين طرح به زودي شروع اين طرح را به طور رسمي در مجلس نمايندگان عراق اعلام مي کند. دولت عراق تلاش مي کند جزئيات طرح امنيتي بغداد محرمانه بماند و به همين دليل از اعلام زمان دقيق شروع آن خودداري مي کند. منابع غيررسمي پيش تر فاش کرده بودند که فرماندهي طرح مزبور را سرتيپ «عبود قنبر» افسر سابق ارتش عراق که در جريان جنگ خليج فارس در سال 1991 خود را تسليم نيروهاي امريکايي کرده بود، بر عهده دارد.

«نوري مالکي» نخست وزير عراق هفته گذشته اعلام کرد که در چارچوب طرح جديد، بغداد به 9 منطقه امنيتي تقسيم و مسووليت هر منطقه به فرماندهان عراقي واگذار مي شود و تاکيد کرد در اجراي طرح، اعتماد اصلي بر نيروهاي عراقي است و تنها در شرايط ضروري از پشتيباني نيروهاي امريکايي استفاده مي شود. اين در حالي است که «رابرت گيتس» وزير دفاع امريکا روز جمعه گذشته اعلام کرد نيروهاي عراقي که براي شرکت در طرح جديد به بغداد اعزام شده اند کافي نيستند.

به گفته او اين نيروها تنها 55 تا 65 درصد کل نيروهايي بوده اند که قرار بود براي شرکت در طرح جديد اعزام شوند. برخي منابع خبري گفته اند احتمالاً در چند روز آينده زمان دقيق اجراي طرح اعلام مي شود. عمليات جديد که به گفته منابع نظامي امريکا از بزرگترين عمليات هايي است که تاکنون در بغداد اجرا شده، سومين طرح امنيتي براي آرام کردن پايتخت آشوب زده عراق از زمان روي کار آمدن مالکي از حدود 9 ماه پيش است.

درخواست اعزام سريع نيروهاي امريکايي

«طارق هاشمي» يکي از دو معاون رئيس جمهور عراق و از شخصيت هاي سني اين کشور از امريکا خواست تا براي کمک به پايان دادن به عمليات شورشيان، برنامه اعزام نفرات تازه نفس به بغداد را به سرعت به اجرا بگذارد.

هاشمي در گفت وگو با شبکه بي بي سي گفت اقدامات قبلي براي سرکوب شورشيان به دليل کمبود نفرات نظامي با شکست مواجه شده است و ابراز اميدواري کرد که با اختصاص تعداد کافي از نيروهاي عراقي و امريکايي به عمليات مقابله با شورشيان، نظم در اين کشور برقرار شود. معاون رئيس جمهوري عراق از دولت اين کشور به خاطر «واکنش کند و غيرحرفه يي» به خشونت هاي جاري در عراق انتقاد کرد. هاشمي گفت که مردم عراق انتظار دارند هر چه زودتر شاهد استقرار نفرات تازه نفسي باشند که دولت امريکا وعده اعزام آنان را داده و هشدار داد که تاخير در اجراي اين برنامه مي تواند به وخامت بيشتر اوضاع منجر شود. با وجود هشدار معاون رئيس جمهور عراق، بي بي سي پيش بيني کرد که استقرار و آغاز به کار نيروهاي اضافي امريکايي و عراقي در اين کشور احتمالاً تا چند ماه ديگر عملي نخواهد شد.

کشته شدن دو مقام جريان صدر

در درگيري هاي روز گذشته در عراق دو عضو بلندپايه نيروهاي سياسي و نظامي وابسته به مقتدا صدر، روحاني شيعه عراقي توسط سربازان امريکايي کشته شدند. سخنگوي فراکسيون پارلماني جنبش صدر اعلام کرد؛ «علي جاسم، عضو کادر سياسي «طيف صدر» در استان دياله در خانه خود در شرق بعقوبه کشته شد.» پليس عراق نيز اعلام کرد که «خليل المالکي» از اعضاي جنبش المهدي در بصره توسط سه مرد مسلح در جنوب اين شهر کشته شده است. با کشته شدن اين دو تن شمار قربانيان وابسته به جريان صدر در دو ماه اخير به هفت تن رسيد.

تغيير تاکتيک هاي پروازي امريکا

در پي سقوط چهار فروند هلي کوپتر امريکايي طي روزهاي اخير در عراق، فرماندهي ارتش اين کشور تاکتيک هاي پروازي خود را تغيير مي دهد. سرلشکر «ويليام کالدرون» سخنگوي فرماندهي ارتش امريکا در عراق با اعلام اين خبر گفت؛ «هنوز تحقيقات راجع به علت سقوط اين هلي کوپترها به نتيجه نرسيده، اما به نظر مي رسد اين حملات بخشي از عمليات جنگي عليه نيروهاي دولتي عراق بوده است.» اين نخستين بار است که يک مقام نظامي ارتش امريکا خبر سرنگون شدن اين چهار هلي کوپتر را تاييد مي کند. در جريان سقوط اين هلي کوپترها 20 امريکايي کشته شدند و از ماه مه 2003 تاکنون، بيش از 50 هلي کوپتر امريکايي در عراق سرنگون شده اند. ارتش امريکا براي نقل و انتقال سربازان خود و تدارکات و نيز براي حمله هوايي به شورشيان، مجبور به استفاده از هلي کوپتر است. مبناي کار عمليات پروازي بالگردهاي امريکايي در عراق تاکنون به پرواز سريع در ارتفاع پايين، تغيير مسيرهاي پرواز به روش زيگزاگ بر فراز مناطق خطرناک بوده است. هلي کوپترهاي نظامي امريکا با وجود مجهز بودن به سيستم حسگرهاي دوربرد، رادار و دستگاه هاي پيشرفته که با اشعه مادون قرمز کار مي کنند، در برابر تيراندازي هاي شديد، به خصوص حملات راکتي تاب مقاومت ندارند.

حدود دو ماه پيش سخنگوي حزب بعث عراق به خبرگزاري آسوشيتدپرس گفته بود که شورشيان سني مذهب عراق، سلاح هاي ضدهوايي دريافت کرده اند، اما درباره تاريخ تحويل و منبع دريافت اين سلاح ها توضيحي نداده بود. القاعده که مسووليت سرنگون کردن آخرين هلي کوپتر ساقط شده را بر عهده گرفته بود، روز گذشته فيلم اين واقعه را در يک سايت اينترنتي منتشر کرد.

کناره گيري نماينده اتحاديه عرب در امور عراق

«مختار لماني» نماينده اتحاديه عرب که براي متقاعد کردن شيعيان و اهل تسنن و کردهاي عراق به ايجاد صلح در اين کشور ماموريت يافته بود، نااميد از محقق شدن اين امر از سمت خود کناره گيري کرده است. به گزارش آسوشيتدپرس لماني گفت که ماموريت او به دليل حمايت ضعيف از طرف دولت هاي عرب، سياست هاي امريکا و امتناع رهبران عراقي از همکاري با يکديگر محکوم به شکست است. او هفته گذشته در زمان بازگشت از بغداد در قاهره براي تحويل استعفاي خود به مقامات اتحاديه عرب گفت؛ «به هيچ وجه نمي توانم دست روي دست بگذارم و با چشمانم ببينم که هر روز تعداد زيادي از مردم عراق کشته مي شوند و جسدهاي آنها را به قبرستان مي برند.» لماني در عرض هشت ماه فعاليتش در بغداد نگرش متفاوتي اتخاذ کرد و تصميم گرفت که در منطقه حفاظت شده اين شهر زندگي نکند. مکاني که سفارت هاي انگليس و امريکا و اکثر ديپلمات ها در آن حضور دارند. هيچ تيم امنيتي از لماني محافظت نمي کرد و اوايل ماموريتش با اتومبيل غيرمسلح در بغداد رفت و آمد مي کرد. او در زمان حضورش در عراق براي هدف اصلي ماموريت خود يعني ايجاد کنفرانس توافق ملي با حضور احزاب و فرقه ها تلاش هاي بسياري را انجام داد.او با رهبران شيعه و کرد عراقي ديدار کرد و قصد داشت براي ديدار با رهبران سني به استان الانبار سفر کند. اما به دليل وضعيت خطرناک امنيتي سفر او لغو شد. او گفت؛ «در ديدارهايم با رهبران عراقي مساله بسيار دردناک اين بود که هر کدام از اين گروه ها خواهان سهمي از کشور عراق بودند و هرگز چيزي درباره خدمت و آباد کردن اين کشور از طرف مقامات عراقي نشنيدم.» لماني با تاکيد بر اينکه دخالت ايران در اوضاع عراق به هيچ وجه صحت ندارد، واشنگتن را عامل وخامت اوضاع عراق دانست.

گروه بين الملل؛ شهر مکه امروز ميزبان نشست رهبران فتح و حماس است. اين نشست بنا به دعوت پادشاه و پيگيري هاي دولت عربستان براي پايان دادن به اختلافات دو جنبش اصلي فلسطيني تشکيل مي شود که در دو ماه اخير 60 نفر کشته برجا گذاشته است. روز گذشته محمودعباس رئيس حکومت خودگردان فلسطين و هيات همراه از غزه راهي اردن شد تا از آنجا به عربستان برود. هيات نمايندگان حماس نيز به رياست اسماعيل هنيه نخست وزير فلسطين صبح امروز وارد عربستان شد. خالد مشعل رئيس دفتر سياسي حماس نيز از جمله همراهان هنيه و حاضران در نشست مکه است.

در اين حال گزارش ها حاکي است که اسماعيل هنيه ابراز اميدواري کرده است که ديدار با محمودعباس به فراهم آمدن توافقات براي تشکيل دولت وحدت ملي منجر شود. هنيه که در پايان نشست هفتگي کابينه فلسطين سخن مي گفت اظهار داشت؛ هنوز موانعي بر سر راه هست اما مهم آن است که ما با حسن نيت در پي رسيدن به توافقي فلسطيني-فلسطيني هستيم که به تشنج ها پايان داده و وحدت ملي را تقويت کند. هنيه گفت راهي جز رسيدن به توافق نداريم.

نخست وزير فلسطين تاکيد کرد که آتش بس ميان جناح هاي رقيب فلسطيني برقرار است. وي ابراز اميدواري کرد که اين آتش بس دوام پيدا کند.در همين حال خبرها از غزه حاکي است که مردان مسلح وابسته به دو جنبش رقيب در خيابان ها حضور دارند اما گزارشي از نقض آتش بس منتشر نشده است.

واحدهايي که نفرات آن از هر دو جنبش فتح و حمايت تشکيل شده اند نيز در سرتاسر باريکه غزه در حال گشت زني هستند. اين گشت ها اوضاع را زير نظر داشته و وظيفه دارند جمع آوري ايستگاه هاي بازرسي را تحت نظارت داشته باشند. جمع آوري اين ايستگاه ها از مفاد پيمان آتش بس اخير بوده است.

مبادله گروگان هاي طرفين نيز از مفاد اين پيمان بوده که عملي شده اما برخي مسوولان فلسطيني مي گويند که حماس هنوز نه تن از افراد فتح را آزاد نکرده و 32 نفر از اعضاي حماس نيز در زندان فتح به سر مي برند.

خالد مشعل رئيس دفتر سياسي جنبش حماس در نشستي خبري در دمشق پيش از عزيمت به عربستان ابراز اميدواري کرد که نشست مکه موفقيت آميز باشد. وي گفت؛ با جنبش فتح توافق کرده ايم که دو هيات به مذاکره بپردازند و همه ما به موفقيت نشست مکه اطمينان داريم.

خالدمشعل اضافه کرد؛ ما خواستار آرامش هميشگي هستيم و نه موقتي و مي خواهيم که جلوي خونريزي ميان فلسطيني ها گرفته شود.

گروه بين الملل؛ رئيس جمهوري پاکستان ژنرال پرويز مشرف مي گويد که مساله کشمير از راه گفت وگو با هندوستان قابل حل است اما يکي از رهبران شبه نظاميان کشميري ضمن درخواست حمايت پاکستان از گروه هاي شبه نظامي کشميري هرگونه گفت وگوي صلح با هند را بي نتيجه خواند.

گزارش ها از اسلام آباد حاکي است که ژنرال مشرف رئيس جمهوري پاکستان در پيامي که به مناسبت روز کشمير از تلويزيون دولتي پاکستان پخش شد ابراز اميدواري کرده که با ادامه يافتن گفت وگوها ميان دهلي نو و اسلام آباد مساله کشمير به صورت دائمي و پايدار حل و فصل شود.رئيس جمهوري پاکستان گفت؛ بار ديگر به کشميري ها اطمينان مي دهم که مطابق خواست آنها گفت وگوها را ادامه مي دهيم و مسائل اين منطقه را حل و فصل مي کنيم.

ژنرال مشرف گفت؛ در نتيجه حل مساله کشمير نسل هاي آينده با امنيت و آرامش در منطقه زندگي خواهند کرد. وي تاکيد کرد؛ کودکان آينده نبايد در ترس و هراس زندگي کنند و زندگي، تربيت، احترام و برخورداري از همه امکانات رفاهي حق مسلم آنهاست.

رئيس جمهوري پاکستان در اين پيام اضافه کرد که لازم است منطقه از امنيت پايدار برخوردار باشد تا کشميري هاي ساکن در هر دو بخش کشمير از آن بهره مند شوند.اين در حالي است که سيدصلاح الدين رئيس يکي از گروه هاي شبه نظامي کشميري که مخالف حاکميت هند هستند در گفت وگويي با رويترز اظهار داشت که اميدي به ثمربخش بودن روند صلح کشمير ندارد.وي برخلاف نظر ژنرال مشرف اظهارعقيده کرد که وجود نيروي شبه نظامي قوي که مورد حمايت نيروي سياسي مقتدري قرار داشته باشد تنها راه دستيابي به حل مساله کشمير است.سيدصلاح الدين با اشاره به جريان گفت وگوهاي صلح يادآور شد که هيچ نتيجه مثبت و ملموسي از روند کنوني به دست نخواهد آمد. وي از دولت پاکستان خواست تا از شبه نظاميان حمايت خاصي به عمل آورد.اظهارات اين شبه نظامي کشميري که مواضعي خلاف نظر رئيس جمهوري پاکستان دارد دولت پاکستان را حامي شبه نظاميان مخالف هند قلمداد کرده و علاوه بر تخريب روند صلح کشمير مي تواند به روند گفت وگوهاي جاري ميان هند و پاکستان نيز لطمه وارد کند.

پاکستان روز گذشته 16 بهمن را روز همبستگي با کشمير ناميده و تعطيل رسمي اعلام کرده است. هزاران تن از کشميري ها به اين مناسبت در اسلام آباد تظاهراتي برپا کرده و خواهان خودمختاري آن منطقه شدند. هند و پاکستان از زمان استقلال در سال 1326 تاکنون دو بار بر سر کشمير با هم جنگيده اند.

گروه بين الملل؛ اشتياق رهبران امريکاي جنوبي براي سپردن سکان نظامي کشورهايشان به زنان و گماشتن آنها در پست وزارت دفاع به طور چشمگيري در حال افزايش است؛ به اين اميد که در منطقه يي با ميراث طولاني ديکتاتوري نظامي، گرايش به صلح و دوري از جنگ در دستور کار نظاميان قرار گيرد. هم اکنون

يک سوم از وزراي دفاع کشورهاي امريکاي جنوبي زن هستند که آماري شگفت انگيز براي اين منطقه مردسالار محسوب مي شود. سال گذشته نخستين رئيس جمهور زن شيلي نيمي از کابينه خود را به زنان سپرد. رافائل کوريا رئيس جمهور جديد اکوادور چند هفته پيش هفت نفر از وزراي کابينه خود را از ميان سياستمداران زن برگزيد و ديگر رهبران منطقه نيز برخي پست هاي کليدي مانند وزارت دارايي، کشور و دفاع را در اختيار زنان گذاشته اند. به عقيده برخي تحليلگران اين انتصابات نشان از بلوغ در دموکراسي هاي نوپا يا شکننده يي است که به صورت سنتي توسط مردان اداره مي شدند و اکنون زنان جايگزين آنها شده اند. در آرژانتين 30 سال پس از حکومت ديکتاتوري ژنرال هاي کودتاگر حدود يک سال پيش «نيلداگاره» چپ گرا به عنوان اولين وزير دفاع زن در اين کشور منصوب شد. او روز جمعه گذشته اعلام کرد که افسران سابق نظامي ديگر نمي توانند به بهانه حفظ اسرار دولتي از شهادت دادن در دادگاه هايي که براي رسيدگي به جرائمي چون سوءاستفاده هاي غيرقانوني، شکنجه و آدم ربايي در زمان حکومت نظاميان تشکيل مي شود، خودداري کنند. او هنگام اعلام اين حکم رياست جمهوري که افسران بيشتري را مجبور به اداي شهادت مي کند، گفت؛ «قانون حفاظت اسرار نبايد به مانعي در برابر آشکار شدن حقيقت و تحقق عدالت تبديل شود.»

از زمان لغو قوانين عفو در سال 2005 صدها پرونده رسيدگي به موارد نقض حقوق بشر در جريان «جنگ کثيف» آرژانتين به جريان افتاده است.در آن سوي آند، خانم «ويولن بلانلوت» وزير دفاع شيلي که به عنوان نماينده دولت در مراسم تدفين آگوستو پينوشه ديکتاتور پيشين اين کشور شرکت کرده بود، با فريادهاي اعتراض آميز «برو گم شو» از سوي هواداران پينوشه روبه رو شد. اما بلانلوت اصلاً به روي خودش نياورد و هيچ جا نرفت. او گفت؛ «اگر کسي قرار بود جايي برود، من نبودم، آنها بودند. اينجا من فرمانده ام.» خانم ميشله باشلت رئيس جمهور کنوني شيلي و وزير دفاع سابق اين کشور که خود از قربانيان شکنجه در دوران ديکتاتوري نظامي پينوشه است نيز با چنين مشکلاتي روبه رو بود. با اين حال او اقبال عمومي کافي براي پيروزي در انتخابات سال 2005 و انتخاب شدن به عنوان اولين رئيس جمهور زن شيلي را کسب کرد. او پس از اداي سوگند، 10 زن و 10 مرد را به عنوان وزراي کابينه اش انتخاب کرد و قول داد که در 300 پست دولتي مهم به طور مساوي از زنان و مردان استفاده کند.

در اروگوئه وزير دفاع آزوسنا بروتي سوسياليست و حقوقدان که در سال هاي 73 تا 85 ميلادي و در زمان حکومت نظاميان از حقوق زندانيان سياسي دفاع مي کرد، سال گذشته فرمانده ارتش اين کشور را که بدون اجازه با مخالفان سياسي رئيس جمهور ديدار کرده بود، بدون لحظه يي ترديد برکنار کرد. در اکوادور رئيس جمهور کوريا، حدود يک ماه پيش «گوادالوپه لاريوا» را به عنوان اولين وزير دفاع زن برگزيد، اما لاريوا چهارشنبه گذشته در حادثه سقوط هلي کوپتر درگذشت. لاريواي 50ساله يکي از هفت زن کابينه 17 نفري اکوادور بود که بنابر گزارش ها از حمايت کامل نظاميان برخوردار بود. دو روز پس از مرگ او رئيس جمهور اکوادور اعلام کرد در پي آن است که يک زن ديگر را به عنوان وزير دفاع جانشين او کند.

لوئيس آربور

امروز کنوانسيون بين المللي حمايت از افراد در برابر ناپديد شدن هاي اجباري جهت امضا در پاريس ارائه مي شود. اين کنوانسيون شکاف فاحشي که در قانون حقوق بشر بين المللي وجود داشت را مي بندد و ناپديدشدن هاي اجباري را منع مي کند. حال وظيفه اين است که تضمين شود کنوانسيون جديد به شکلي صحيح اجرا شود تا اميدها و خواسته هاي بحق قربانيان و خانواده هاي ايشان برآورده و «حق دانستن» آنها احقاق شود.از زماني که مادران «پلازا دومايو» با به راه انداختن جنجال در مورد سرنوشت فرزندان شان آلام شخصي خويش را به خيابان هاي بوئنوس آيرس کشيده و سرنوشت فرزندان ناپديد شده خود را بر وجدان جميع مردم جهان حک کردند حدوداً 30 سال مي گذرد. نه فقط جريان هاي تعداد زيادي از ناپديدشدن ها که در دهه هفتاد و دهه هاي بعدي رخ دادند نامعلوم است بلکه به دور از بقاياي اسفبار و «جنگ هاي کثيف» گذشته اين عمل شرم آور هنوز در تمامي قاره ها ادامه دارد.

در سال 2006 «گروه کاري ناپديدشدن هاي اجباري و غيراختياري» که از ساز و کارهاي سازمان ملل است به تنهايي بيش از 300 مورد جديد از 12 کشور در سراسر جهان دريافت کرده است. اين فقط نوک کوه يخ است زيرا بسياري از موارد به گروه کاري گزارش نمي شوند. اين نهاد از هنگام آغاز فعاليت هايش از سال 1980 تا امروز به بيش از 51 هزار مورد رسيدگي کرده که هنوز نياز است بخش عمده آنها قطعاً به وسيله 79 کشور مربوطه بررسي شوند. ماه گذشته طي ديدارم از ژاپن و نپال فرصتي پديد آمد تا دوباره با موارد دست اولي روبه رو شوم که رنج هاي مطلق ناشي از ناپديدشدن ها به زندگي وارد مي کند. خانواده هاي نگران در ژاپن هنوز منتظرند بدانند واقعاً چه اتفاقي براي اقوام شان رخ داده که به وسيله عوامل جمهوري خلق کره در دهه هاي 70 و 80 ربوده شده اند. در نپال 120 نفر نيز به دست حزب کمونيست- مائوئيست نپال در دوران درگيري ها ناپديد شده اند که از سرنوشت آنها خبري نيست.در جايي ديگر ربودن ها به نام مبارزه جهاني با تروريسم و ناپديد شدن مدافعان حقوق بشر، اعضاي خانواده و شاهدان نيز از موارد قابل توجه است. به همان اندازه نگران کننده، تلاش هاي مداوم در مواردي است که بعد از درگيري به منظور استفاده از عفو براي جنايت ناپديد شدن در ازاي ضمانت در مسير صلح صورت مي گيرد.

*کميسر عالي حقوق بشر سازمان ملل متحد