
گروه بين الملل ، محمدصادق اميني؛ ايهود اولمرت نخست وزير اسرائيل بدترين روزهاي دوران صدارتش را سپري مي کند. او که از زمان پايان جنگ نابرابر با لبنان همواره مورد انتقادات و حملات شديد قرار داشت در حالي بر ادامه کار اصرار مي ورزد که ارکان رژيم اسرائيل به لرزه درآمده، وزير خارجه به وي تکليف استعفا مي کند، وزير دفاعش نيز اعلام کرده که قصد استعفا دارد، افکار عمومي سخت عليه او است و اعضاي کابينه ائتلافي نيز تهديد به استعفا کرده اند که نتيجه آن سقوط اولمرت است. در آخرين خبرها از اسرائيل اعلام شده که شيمون پرز در صورت کنار رفتن اولمرت زمام امور را به دست خواهد گرفت. گفت وگويي که مي خوانيد ديدگاه هاي ديويد ماکوفسکي از صاحب نظران مسائل خاورميانه درباره اوضاع داخلي اسرائيل است؛
- - -
گزارش کميته وينوگراد از عملکرد سران اسرائيل مخصوصاً ايهود اولمرت نخست وزير، عمير پرتز وزير دفاع و دان حالوتس رئيس سابق ستاد مشترک ارتش اسرائيل در اولين روزهاي جنگ تابستان سال گذشته به شدت انتقاد کرده است. نظر شما درباره اين گزارش چيست؟
فکر مي کنم محتواي اين گزارش بسيار قابل توجه است. از زمان تاسيس اسرائيل در 60 سال گذشته هيچ گزارشي تصميمات گرفته شده درباره موضوعات اساسي مثل به راه انداختن جنگ را به اين شدت مورد بررسي قرار نداده است. بيش از 150 صفحه از اين گزارش از روي صورتجلسات کابينه در زمان جنگ رونوشت شده و همچنين شامل اظهارات افرادي است که قبل از آغاز کار کميته اداي شهادت کرده اند. اين رويه همسو با سنتي است که در اسرائيل متداول است و به موجب آن اسرائيل بعد از هر جنگ وارد دوره بررسي هاي موشکافانه مي شود؛ سابقه اين کار به سال 1973 مي رسد که جنگ معروف به «يوم کيپور» با مصر و سوريه به راه افتاد و نيز جنگ 1982 که اولين جنگ با لبنان بود. نهايتاً اين که اين کار (بررسي عملکرد سران) از ويژگي هاي اسرائيل است؛ اسرائيل از بررسي گذشته مي آموزد و اشتباهات خود را اصلاح مي کند. 150 صفحه از اين گزارش تنها درباره تصميم گيري هاي 5 روز اول جنگ است. تهيه گزارش ديگري نيز براي ماه آگوست برنامه ريزي شده است. به عقيده من اگر گزارش فعلي به تغييرات ساختاري منتهي شود لازمه آن برخوردار شدن از روند جامع تر تصميم گيري در امور امنيت ملي خواهد بود که کفه تحليلگران غيرنظامي در آن سنگين تر خواهد شد، حال آنکه تاکنون وزارت دفاع اسرائيل به تنهايي بر آن سلطه کامل داشته است.
گلدا ماير نخست وزير اسبق اسرائيل پيرو انتشار گزارش هايي بعد از جنگ اکتبر 1973 که سبب غافلگيري اسرائيل شد در آوريل 1974 استعفا کرد. با اين حال اولمرت گفته، مي خواهد بماند اما اکثر سياستمداران و سازمان ها و مردم اسرائيل در تظاهراتي که به راه انداخته اند خواستار کناره گيري او شده اند. فکر مي کنيد که اولمرت بتواند در دفترش باقي بماند؟
اولمرت در شرايط بي نهايت سختي به سر مي برد. گزارش کميته وينوگراد مثل گزارش گلدا ماير خواستار استعفاي اولمرت نشده ولي به نظر مي رسد به خاطر يک ماه بعدي جنگ که شرايط آن شديدتر از روزهاي آغازين جنگ است، به طور ضمني خواستار کناره گيري اولمرت شده است. اين گزارش همچنين حق ارائه پيشنهادات صريح (پيشنهاد کناره گيري اولمرت) را براي خود محفوظ داشته است. اين گزارش خصوصاً به سه نفر مربوط است؛ اولمرت، دان حالوتس، که هم اکنون استعفا کرده و وزير دفاع که انتظار مي رود ماه آينده در جريان برگزاري انتخابات حزب کارگر کناره گيري کند. در حال حاضر وزارت دفاع دو گزينه دارد؛ ايهود باراک رئيس سابق ستاد مشترک و آمي آيالون رئيس سابق پليس مخفي اسرائيل. آيالون اعلام کرده که به دولتي که اولمرت در راس آن است نمي پيوندد. چنين چيزي باعث مي شود فشار زيادي نيز به باراک وارد شود تا موضع مشابهي اتخاذ کند. در اين صورت اگر اولمرت کسي از حزب کارگر نداشته باشد او ديگر دولت ائتلافي نيز ندارد.
اگر حزب کارگر از ائتلاف با اولمرت خارج شود انتخابات زودهنگام برگزار مي شود؟
بله، اينطور فکر مي کنم. موارد بسياري بايد دست به دست يکديگر دهند تا اولمرت در قدرت باقي بماند ولي من فکر مي کنم اگر حزب کارگر از ائتلاف با اولمرت دست بردارد کار او تمام است.
آيا اگر اولمرت استعفا دهد تيزپي ليوني وزير خارجه جانشين او مي شود؟
فکر مي کنم دو تن از کساني که بيش از هر کسي مي شود روي آنها حساب کرد شيمون پرز نخست وزير پيشين و تيزپي ليوني وزير خارجه هستند و آنها بايد با يکديگر تصميم بگيرند که چه کسي نخست وزير شود. دو نگاه در اين خصوص وجود دارد. بعضي ها مي گويند اسرائيل به کسي نياز دارد که تجربه زيادي داشته باشد که در اين مورد پرز برنده است؛ بعضي ها معتقدند که اسرائيل نيازمند چهره جوان تر و محبوب است. با اين حال مخالفان ليوني مي گويند که بي تجربه است و اين چيزي است که در گزارش نيز آمده است. پيش بيني اينکه چه کسي نخست وزير اسرائيل مي شود کار خيلي سختي است.