گروه سياسي، مريم جمشيدي؛ منوچهر متکي وزير خارجه کشورمان در توضيح علت مذاکره نکردن خود با همتاي امريکايي اش در اجلاس شرم الشيخ تصريح کرد به خاطر آنکه از قبل هيچ برنامه يي براي اين نشست وجود نداشت، مذاکره يي با کاندوليزا رايس وزير خارجه امريکا انجام نشد با اين وجود براي گفت وگو با امريکا آمادگي داريم.پنجشنبه گذشته اجلاس دوروزه يي در شرم الشيخ مصر با حضور مقامات بلندپايه پنجاه کشور به منظور بررسي وضعيت عراق برگزار شد و اين در حالي بود که مقامات کشورمان سرانجام پس از رايزني هاي فراوان با مسوولان عراق و پادرمياني برخي مقامات، اعلام کردند که در اين نشست شرکت خواهند کرد.اما به غير از اهميت حضور ايران در اين نشست به عنوان کشوري که مناسبات زيادي با عراق دارد، موضوع ديگري توجه کشورهاي مختلف را معطوف شرم الشيخ کرده بود و آن احتمال مذاکره مستقيم رايس و متکي در اين اجلاس با يکديگر بود.از اين رو اظهارات متعددي از سوي مقامات ايران و امريکا بيان مي شد. اما همانطور که انتظار مي رفت چنين اتفاقي نيفتاد و با تلاش کشور ميزبان که حتي در ضيافت ناهار، صندلي رايس و متکي را روبه روي هم در نظر گرفته بود به نتيجه نرسيد و جز چند جمله خوش و بش، گفت وگويي بين آنان صورت نگرفت و يک بار ديگر فرصتي طلايي که مي توانست راهگشاي مشکلات موجود در مسير پرونده هسته يي ايران باشد، ناديده گرفته شد و تابوي مذاکره مستقيم ايران-امريکا پس از سال ها، فقط با گفتن چندجمله مزاح گونه شکسته شد.داستان مذاکره تهران- واشنگتن به رغم اعلام مقامات دو کشور مبني بر آمادگي شان براي گفت وگو تاکنون به سرانجام نرسيده و به نظر مي رسد بيش از آنکه پيش شرط هاي اعلام شده از سوي طرفين مانع وقوع اين امر باشد، تمايل به نمايش بي نيازي دولت هاي مذکور، از مذاکره با يکديگر باعث بي سرانجام ماندن اين داستان شده است.اما پس از اجلاس شرم الشيخ به نظر مي رسد به زودي تغييرات جدي در روابط ايران و امريکا رخ خواهد داد. در همين راستا خبرگزاري کيودو به نقل از نوري المالکي مدعي شد براساس توافقاتي که بين مشاوران وزراي ايران و امريکا انجام شد، قرار است نشستي در سطح وزيران خارجه دو کشور برگزار شود. همچنين متکي برخلاف روال سابق تاکيد کرد که ايران حاضر به گفت وگو هست اما به دليل آنکه هيچ برنامه يي از پيش براي اين نشست وجود نداشت، چنين چيزي رخ نداد.وزير خارجه کشورمان که با هفته نامه «تايم» مصاحبه کرده است، با اعلام اين مطلب درباره عدم ديدارش با رايس در شرم الشيخ افزود؛ وزيران خارجه تصادفاً با هم ديدار نمي کنند. شما بايد از پيش برخي مقدمات را داشته باشيد. قبل از هر چيز بايد اراده سياسي براي نشست وجود داشته باشد. بايد دستور کاري درباره آنچه قصد داريم درباره اش صحبت کنيم وجود داشته باشد. ما به دنبال يک شوي نمايشي نيستيم. وي همچنين در پاسخ به سوالي مبني بر اينکه اراده سياسي براي گفت وگو در کدام کشور ايران يا امريکا وجود دارد، توضيح داد؛ ايران همواره اراده سياسي براي پرداختن و بررسي مسائل ميان دو طرف را دارد، اما ما بايد از طرف ديگر نيز علامتي دريافت کنيم. همچنين ما بايد برخي گام ها را براي مطمئن شدن از جديت طرف ديگر برداريم.در نشست شرم الشيخ هر چند مذاکره جدي بين رايس و متکي انجام نگرفت و فقط به گفتن چند جمله کوتاه پيرامون موضوعي غيرمرتبط از سوي طرفين اکتفا شد، اما انجام همين ديالوگ نيز از سوي سخنگوي وزارت خارجه کشورمان تکذيب شد.رسانه هاي خارجي با اشاره به ضيافت ناهاري که برگزار شده بود، نوشتند منوچهر متکي پس از آنکه وارد شده و به حاضرين «سلام عليکم» گفت در پاسخ به اظهارات وزير خارجه مصر مبني بر اينکه «حالا مجلس را گرم کنيم» خاطرنشان کرد؛ مردم روسيه در زمستان بستني مي خورند، چون بستني گرم تر است و به دنبال آن رايس هم خطاب به متکي گفت؛ انگليسي شما از عربي من بهتر است. با اين حال، محمدعلي حسيني سخنگوي وزارت خارجه رد و بدل شدن چنين جملاتي را در آن ضيافت تکذيب کرد. اما منوچهر متکي در پاسخ به اين سوال تايم که مضمون گفت وگويش با رايس چه بود، تصريح کرد؛ مطلب خاصي نبود. فقط خوش و بش بود که چندان مهم نيست.وي همچنين در پاسخ به اينکه چرا ايران به پيشنهاد رايس مبني بر انجام گفت وگو در صورت تعليق غني سازي نپرداخته است، افزود؛ دولت واقعاً هيچ حقي ندارد چيزي را که کاملاً مشروع است، متوقف کند.ا
متکي در ادامه وقتي که از او پرسيده شد که تهران اقدامي مشابه در سال 2003 در طول مذاکراتش با اتحاديه اروپا داشته است، خاطرنشان کرد؛ در آن زمان ما تلاش کرديم اعتمادسازي کنيم و اين کار را کرديم. ما براي بيش از دو سال فعاليت هايمان را تعليق کرديم. اما اراده جدي را در طرف ديگر براي به رسميت شناختن حقوق مان شاهد نبوديم. به اين دليل است که ما حرکت در راستاي تامين حقو ق مان را آغاز کرديم. تحت نظارت آژانس بين المللي انرژي اتمي با دوربين هايي که نصب شده و بازرسي مستمر بازرسان ما به فاز جديدي براي توليد صنعتي سوخت وارد شديم. اين يک حق است؛ براساس منشور سازمان ملل شوراي امنيت هيچ حقي ندارد که به کشورها چيزهايي را تحميل کند که عليه حق لاينفک شان است، بنابراين اين پيش شرط رايس از همان ابتدا غلط است. امريکايي ها و انگليس نيز بايد تشخيص دهند که از موقعيت بهتري نسبت به ديگران برخوردار نيستند. آنها همچنين بايد به ديگران گوش کنند. متکي درباره مذاکرات خاوير سولانا مسوول کميته سياست خارجي اتحاديه اروپا و علي لاريجاني دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران توضيح داد؛ ايده هاي خوبي ميان آنان مطرح شده و ما سيگنال هايي از کشورهاي 1«5 دريافت کرديم. ما سولانا را اندکي جدي تر يافتيم و به نظر مي رسيد که اين بار اختيار بيشتري داشت. با اين حال طرفين توافق کردند مذاکرات را ادامه دهند. معتقديم که 1«5 بايد سولانا را به ادامه مذاکرات ترغيب کند تا به فرمول چندوجهي برسيم. آنها در طرف خودشان مي خواهند نگراني هايشان رفع شود. آنها مي خواهند به تضمين هايي براي عدم انحراف برسند و ما نيز مي خواهيم به حقوق مان برسيم و نه چيز ديگر.
وزير خارجه ايران همچنين تاکيد کرد که مذاکرات براي رسيدن به چنين فرمولي ادامه دارد. متکي در گفت وگو با العربيه نيز صدور هرگونه قطعنامه جديد عليه ايران را در شرايط کنوني موجب پيچيدگي بيشتر امور دانست و درباره موضع گيري ايران در قبال قطعنامه هاي شوراي امنيت گفت؛ از نظر ما اين موضع گيري ها اقدامي خصمانه عليه منافع ملي و قومي ايران محسوب مي شود. وي افزود؛ ما خواهان ازسرگيري مذاکراتي هستيم که بنا به اهداف سياسي متوقف شده است و ادامه اين مذاکرات را بهترين راه براي ايجاد يک توافقنامه فراگير مي دانيم زيرا از طريق مذاکرات مي توان به سوال هاي مطرح شده پاسخ داد. متکي گفت؛ مذاکرات گذشته از نظر ما مثبت و نوعي گامي رو به جلو بود ولي اگر ادامه نيابد، ما هم نمي توانيم از حق مردم ايران در استفاده صلح آميز از انرژي هسته يي چشم پوشي کنيم. متکي تصريح کرد؛ طبيعي است در صورت صدور قطعنامه هاي جديد مبني بر تحريم ايران برخورد ما نيز تغيير خواهد کرد و در يک کلام اين امر موجب ايجاد پيچيدگي و مشکلات در روابط ما با کشورهاي ذي ربط در پرونده هسته يي ايران و همچنين آژانس بين المللي انرژي هسته يي خواهد شد؛ زيرا فعاليت هاي هسته يي ايران تحت نظارت مستقيم آژانس است و از طريق دوربين هاي نصب شده در پايگاه هاي هسته يي و بازديدهاي مداوم بازرسان آژانس کنترل مي شود. متکي عنوان کرد؛ ما به همکاري هاي خود با آژانس ادامه مي دهيم زيرا به دنبال احقاق حقومان از طريق اين همکاري ها هستيم؛ اما چنانچه منافع و حقوق ما در نظر گرفته نشود و آنها بخواهند حقوق ما را ناديده بگيرند در همکاري هاي خود تجديد نظر خواهيم کرد. وي همچنين در پاسخ به سوالي مبني بر اينکه امکان خروج ايران از ان پي تي وجود دارد، گفت؛ موضوع صدور قطعنامه ها براي تحريم ايران هنوز جدي نشده پس بگذاريد پاسخ اين سوال را به آينده موکول کنيم.
درگيري حاشيه يي در عراق
وي در مورد اتهامات امريکا عليه تهران مبني بر اقدام ايران در تامين تجهيزات براي گروه مبارزان شيعه که به کشته شدن نيروهاي نظامي امريکا و غيرنظاميان عراق منجر شده است، گفت؛ اين اتهامات کاملاً بي اساس است و ما به اين اتهامات پاسخ داده ايم. مساله اصلي سياست امريکا در عراق است. فکر مي کنم بهتر است امريکا ديگران را متهم نکند. متکي در پاسخ به اين پرسش که چرا وي حضور نيروهاي نظامي امريکا در عراق را «اشغال» مي خواند، در صورتي که دولت عراق از امريکا و نيروهاي چندمليتي براي حضور در اين کشور دعوت کرده است، گفت؛ ورود اوليه نيروهاي ائتلاف به عراق بدون اجازه سازمان ملل متحد بوده است، پس آنها آنچه مايل بودند را به دولت عراق تحميل کردند. ما نمي خواهيم چنين موضوعي عادي شود. وي افزود؛ عراق شاهد تحولات و حوادث زيادي بود و با حذف نظام صدام منطقه تا حدودي به آرامش رسيد اما بار ديگر با اشغال عراق ناامني و حضور تروريسم گريبانگير اين کشور شد که از نظر ما راه خروج از اين بحران واگذاري سرنوشت عراقي ها به مردم اين کشور و حمايت از وحدت ملي آنها است. متکي تصريح کرد؛ بحران امنيتي عراق تنها منحصر به اين کشور نيست و گريبانگير تمام منطقه خواهد شد و به همان نسبت ثبات و امنيت عراق به امنيت و ثبات تمام منطقه کمک خواهد کرد لذا کشورهاي منطقه به طور کلي و کشورهاي همسايه عراق از جمله ايران و عربستان به شکلي خاص مي توانند با افزايش همکاري هاي جدي ملت و دولت عراق را ياري دهند. وي در پاسخ به اين سوال که آيا برنامه کاري ويژه يي بين ايران و عربستان جهت انجام اين همکاري ها وجود دارد يا خير گفت؛ در نشست هاي قبلي تصميماتي اتخاذ شد که بايد به آن پايبند بود و اين تصميم ها را به مرحله اجرا درآورد، اما در خصوص درگيري هاي داخلي عراق به نظر من اين موضوع از خواست و اراده مردم عراق خارج است زيرا آنها طي سال ها تجربه همزيستي مسالمت آميز را داشته اند و اکنون عناصري خارج از جهان اسلام سعي در ايجاد فتنه و آشوب و اختلاف بين مسلمانان دارند. وي عنوان داشت؛ درگيري شيعه و سني در عراق امري حاشيه يي است و عده يي سعي دارند آن را به عراق تحميل کنند و مسلماً ايران و عربستان مي توانند با ايفاي نقش مهم و فعال خود به راهکاري مناسب براي حل اين مشکل دست يابند. متکي در پاسخ به سوالي مبني بر اين که برخي شخص وي را متهم به دخالت در امور لبنان کرده و معتقدند ايران به دنبال ايجاد کودتا در لبنان است گفت؛ جمهوري اسلامي ايران به اين ويژگي شناخته شده است که همواره موضع گيري هايش آشکار و شفاف بوده است؛ در خصوص لبنان نيز اين موضوع صدق مي کند و من در سفر خود به اين کشور همزمان با يازدهمين روز حمله رژيم صهيونيستي عليه لبنان اين موضوع را تکرار کردم که جمهوري اسلامي ايران از توافق و تفاهم بين احزاب و طايفه هاي لبناني حمايت مي کند و همچنان بر اين موضع اصرار داريم و معتقديم حل مشکلات لبنان از طريق اجماع داخلي و توافق گروه هاي لبناني امکان پذير است.
