گروه اجتماعي؛ افزايش ورود دختران به دانشگاه فرصت است يا تهديد؟ اين پرسش محور اصلي همايشي بود که صبح ديروز با عنوان «علل و پيامدهاي فزوني ورود دختران به دانشگاه» از سوي دفتر مطالعات زنان دانشگاه تهران و با نظارت دفتر امور بانوان وزارت کشور برگزار شد. در اين همايش از سويي دکتر «ناصر فکوهي» به صراحت اعلام کرد که با هر گونه محدود کردن ورود دختران به دانشگاه ها مخالف است و از سوي ديگر «فريبا علاسوند» که موضوع سخنراني خود را اکثريت يافتن دختران در دانشگاه ها، خلاء مديريتي و فقدان استراتژي قرار داده بود، گفت؛« من جرات اين را ندارم که بگويم سهميه بندي جنسيتي غلط است.» ناصر فکوهي با اعتقاد به اينکه جلوگيري از ورود دختران به دانشگاه به صورت مکانيکي و ايجاد محدوديت در اين زمينه اشتباه بزرگي است که دستگاه اجرايي مي تواند انجام دهد، گفت؛«اگر سهميه بندي جنسيتي اعمال شود دختران از دانشگاه هاي دولتي خارج شده و به دانشگاه هاي خصوصي مي روند و کيفيت دانش آموختگي شان پايين مي آيد.» وي افزود؛« حضور دختران در يک چشم انداز 20 الي 50 سال آينده بر همين منوال خواهد بود و اگر بيشتر نشود مطمئنا کمتر نخواهد بود.»اين استاد دانشگاه با بيان اينکه ساختارهايي که سلطه مذکر ايجاد کرده بود در حال از بين رفتن هستند گفت؛«اتفاقي که افتاده اين است که ميليون ها زن وارد ميليون ها سيستم اجتماعي شده اند و اين سيستم چون آمادگي پذيرش آنها را ندارد در مقابلش مقاومت مي کنند و سعي در باقي نگه داشتن سيستم قبلي دارند.» فکوهي با تاکيد بر مناسب کردن فضاي دانشگاه براي زنان افزود؛«سيستم دانشگاهي ما براي مردان ساخته شده و اصولاً زنانه نيست. اين مساله از فضا گرفته تا مديريت زمان و مديريت منابع انساني به چشم مي خورد.» «فريبا علاسوند» اما با انتقاد از سخنان فکوهي گفت؛«دولت ها بايد بتوانند در هنجارسازي و عرف سازي مردم شرکت کنند و ما نبايد فکر کنيم اگر بخواهيم برنامه يي را مديريت کنيم فقط از طريق برنامه هاي مکانيکي خواهد بود.» وي ادامه داد؛«وقتي دولت براي تحصيلات دانشگاهي هر دانشجويي هزينه مي کند، اين حق را دارد که نيازسنجي کند.» با اين وجود اين دانش آموخته حوزه علميه نيز اعتقاد دارد؛«اگر اين وضعيت براي ما مطلوب نباشد، نبايد اعمال سهميه بندي به صورتي باشد که به جامعه شوک وارد کنيم و بايد فکري به حال پتانسيلي که در جامعه رها مي شود، بکنيم.» وي ادامه داد؛ «اگر بنا است در يک کشور اسلامي مهندسي اجتماعي مان با رويکرد اسلامي باشد بايد در رابطه با تحصيل دختران نيز بر پايه اين پارادايم پيش برويم.» دکتر «مسعود کوثري» پژوهشگر علوم اجتماعي از ديگر سخنرانان اين نشست بود. وي که در زمره مخالفين سهميه بندي جنسيتي است گفت؛«سهميه بندي جنسيتي محافظه کار ترين و بد ترين راهکار براي اين مساله است.» به گفته کوثري جامعه بايد خود را با اين مساله تطبيق دهد و ظرفيت هايش را افزايش دهد، نه اينکه صورت مساله را با کم کردن ورود دختران به دانشگاه ها پاک کند.وي با اشاره به اينکه سال 81 در اکثر استان هاي کشور ورودي دختران به دانشگاه بيشتر بود و اين روند تا سال 85 همچنان ادامه داشت، گفت؛«اين مساله نشان مي دهد که ما با يک پديده مواجه هستيم که حتي در مناطق مرزي و سنتي نيز مي توان آن را مشاهده کرد.» به گفته وي رشد گرايش هاي آزادي خواهانه و برابري طلبانه و تمايل به عبور از محدوديت هاي فرهنگي براي زنان از جمله تاثيرات ورود دختران به دانشگاه است. «فرزانه نيکوبرش راد» رئيس اداره آموزش و پرورش سازمان تبليغات اسلامي اما از منظري ديگر به افزايش ورود دختران به دانشگاه نگاه کرد.
وي گفت؛«پيشتازي دختران و زنان در عرصه ورود به دانشگاه علاوه بر تاثير مثبت بر آگاهي زنان در توسعه فرهنگ و باورهاي اجتماعي و حتي بازدهي هاي اقتصادي، آسيب هاي اجتماعي را نيز در بطن خود دارد.»تبعيض در بازار کار، تغيير هويت و شخصيت زنان، تغيير سن ازدواج، بالا رفتن سطح توقع زنان در امر همسر گزيني، ضربه به کانون خانواده، تنش هاي اجتماعي در فرزندان و بسترسازي امر طلاق از جمله آسيب هايي بود که از سوي نيکوبرش عنوان شد.
در اين همايش که در تالار ابن خلدون دانشکده علوم اجتماعي دانشگاه تهران برگزار شد، زماني براي پرسش و پاسخ در نظر گرفته نشده بود و انتقادات شرکت کنندگان در همايش به برخي سخنرانان مجالي براي طرح نيافت.
