دکتر ابراهيم رزم پا*

گوش پاک کن وسيله يي جهت تميز کردن لاله گوش، بين انگشتان پا استعمال داروها در نواحي باز و تميز کردن آرايش دور چشم ها است. اين وسيله براي پاک کردن گوش نيست ولي متاسفانه غالباً در کشورمان از اين وسيله به عنوان گوش پاک کن استفاده مي شود که اين مساله ناشي از نقص آگاهي مردم است



گاهي وقت ها اسم اجسام سنخيتي با کارايي آنها ندارد. اين عدم تطابق اسم ها مي تواند عوارض جبران ناپذيري برجا بگذارد. گوش پاک کن يکي از نمونه هاي اين معضل است. موردي که نه تنها مردم عادي بلکه مسوولان بهداشتي جامعه به آن توجهي ندارند تا جايي که داروخانه ها حتي در صورت آگاهي از مصرف نابجاي آن توسط مشتري در جهت افزايش آگاهي افراد تلاشي نمي کنند. داستان از اينجا شروع مي شود که غده هاي موجود در مجراي گوش ماده يي به نام موم يا سرومن توليد مي کنند که نقش محافظت از مجراي خارجي گوش را بر عهده دارد (مجرايي که از پرده گوش به محيط بيرون از گوش کشيده شده است). ميزان توليد موم در افراد مختلف متفاوت است . در بعضي از افراد، توليد موم کم بوده و هيچگاه به طور محسوس در گوش جمع نمي شود. اما در برخي ديگر، توليد موم آنقدر زياد است که هرچند ماه مجراي گوش را کاملاً مسدود مي کند. بعضي جرم گوش را کثيفي آن فرض کرده و بهداشت گوش را در تميز کردن مداوم و مکرر مجراي گوش مي دانند، به همين منظور به دنبال هر استحمام با گوش پاک کن مجراي گوش را تميز مي کنند. نتايج تحقيقات نشان مي دهد بيرون آوردن ماده شمعي و قهوه يي رنگ که از گوش ترشح مي شود نه تنها کمکي به نظافت و بهداشت گوش نمي کند بلکه باعث ناراحتي و اختلال در سيستم طبيعي اين عضو بدن مي شود. استفاده از گوش پاک کن باعث مي شود شخص مرتب احساس خارش در محفظه داخلي گوش بکند و به طور مداوم آن را به کار گيرد. استفاده مستمر از گوش پاک کن گاهي موجب ايجاد زخم در گوش و باعث بيماري هاي مختلف مي شود. ترشحات گوش خارجي که به آن جرم يا واکس گوش گفته مي شود، به هيچ وجه آلوده و کثيف نيستند. اين ترشحات، در واقع يک سري از ترشحات طبيعي و ضروري بدن هستند که از گوش مراقبت مي کنند. همان گونه که همه مي دانند جرم گوش زرد رنگ و چرب بوده و داراي حالت چسبندگي است. وجود اين جرم براي نرم نگهداشتن و حفظ سلامت مجراي گوش خارجي ضروري است. علاوه بر اين، اسيديته اين ترشحات مانع از رشد باکتري و قارچ مي شود.

همان طور که زياد بودن و تجمع جرم گوش باعث ناراحتي مي شود؛ کمبود يا عدم ترشح سرومن باعث مشکلات بيشتري مثل اگزما؛ خشکي پوست مجراي گوش و زمينه ساز ايجاد عفونت هاي مختلف گوش مي شود. جرم يا «سرومن» گوش بخشي از سيستم دفاعي بدن است که از رشد اغلب ميکروارگانيسم ها (ميکروب ها و قارچ ها) در مجراي گوش خارجي جلوگيري مي کند و با خاصيت چسبندگي که دارد گرد و غبار و ذرات معلق را به خود مي گيرد که با خارج شدن جرم از مجرا اين ذرات نيز خارج مي شوند. جرم گوش به طور طبيعي و خودبه خود به سمت بيرون حرکت کرده و از مجراي گوش خارج مي شود بنابراين نيازي به دستکاري براي خروج آن وجود ندارد. البته در برخي از موارد، ترشح بيش از حد به خصوص در افراد مستعد موجب انسداد گوش و کاهش شنوايي مي شود که در اين صورت بيمار بايد جهت شست وشوي گوش و اقدامات لازم به پزشک متخصص مراجعه کند. از فرو بردن اجسامي مانند دسته عينک، سنجاق، سر خودکار و حتي گوش پاک کن در گوش خودداري کنيد چون علاوه بر آسيب رساندن به مجرا يا پرده گوش موجب فشرده شدن جرم گوش در ته مجرا مي شوند. همچنين در هنگام حمام کردن از فروبردن ليف در مجراي گوش و شستن آن با صابون يا شامپو خودداري کنيد، چون مواد شوينده باعث تحريک مجراي گوش مي شود و مي تواند موجب عفونت گوش شود. بعد از حمام کردن نيز براي خشک کردن مجراي گوش هرگز از گوش پاک کن استفاده نکنيد، زيرا گوش پاک کن باعث تجمع و فشرده شدن جرم در انتهاي مجراي گوش مي شود. علاوه بر اين ممکن است پنبه نوک آن داخل مجرا باقي بماند. پس از حمام کردن، براي خشک شدن مجراي گوش، مي توانيد گوشه يک دستمال نخي را به صورت فتيله در آورده و در ابتداي مجراي گوش قرار دهيد. تا بتدريج آب جذب شده و مجرا خشک شود.

جنس گوش پاک کن هاي موجود

جنس گوش پاک کن هاي موجود از پنبه است که به دور سر يک پايه چوبي يا پلاستيکي پيچيده شده است. انواع مختلفي از گوش پاک کن وجود دارد که بعضاً کيفيت خوبي نداشته و موقع تميز کردن قسمت پنبه يي آن جدا مي شود.

موارد مصرف گوش پاک کن

گوش پاک کن وسيله يي براي تميز کردن زخم و استعمال داروها در نواحي باز است. در حقيقت اين وسيله براي پاک کردن گوش نيست ولي متاسفانه غالباً در کشورمان از اين وسيله به عنوان گوش پاک کن استفاده مي شود که اين مساله ناشي از نقص آگاهي مردم است. بر اثر فروبردن جسم خارجي در گوش علاوه بر صدمه به پرده گوش خراش هاي ظريف ميکروسکوپي در مجراي گوش ايجاد مي شود که به علت وجود ميکروب و قارچ در سطح گوش چنانچه فرد زمينه آلودگي را پيدا کند، مبتلا به عفونت گوش خواهد شد. با توجه به اينکه افراد اندازه عمق گوش خود را نمي دانند بنابراين تنها قسمت هايي از گوش خود را پاک مي کنند؛ به اين ترتيب ترشح سرومن گوش در قسمت داخلي باعث تشکيل جرم فشرده در بخش هاي عقب تر مجراي گوش مي شود که البته خارج کردن آن مشکل خواهد بود.

عوارض گوش پاک کن

گوش پاک کن هاي موجود در بازار از جنس پنبه هستند که به دور سر يک پايه چوبي يا پلاستيکي پيچيده شده اند. اين ابزارها در انواع و اقسام مختلف با کيفيت هاي متفاوت عرضه مي شوند به طوري که برخي کيفيت خوبي نداشته و موقع تميز کردن قسمت پنبه يي آن جدا مي شود، گوش سالم با داشتن ساختماني طبيعي خودش را تميز مي کند. استفاده از گوش پاک کن که بين افراد تقريباً مرفه نيز شايع تر است، جز غيربهداشتي بودنش به دليل اينکه موانع طبيعي را از سر راه ورود عوامل خارجي و ميکروب ها بر مي دارد توصيه نمي شود.

با تميز کردن گوش و خارج کردن ماده زرد رنگ و چسبناک از گوش راه ورود عفونت و ميکروب به داخل گوش را هموار خواهيد کرد. ضمن اينکه ممکن است هنگام استفاده از گوش پاک کن، ضربه ناخواسته فردي که نزديک شما است باعث پارگي پرده گوش شود. اما خوشبختانه اکثر پارگي هاي ضربه يي در عرض چند روز يا هفته به شرط اينکه پارگي وسيع نباشد جوش مي خورد.

خطرات استفاده از گوش پاک کن

خطرات استفاده از گوش پاک کن يکي دو تا نيست؛ خصوصاً در بچه ها که نسوج ضعيف تر و حساس تري دارند. در سطح اجتماع بحث هاي زيادي در مورد استفاده و يا عدم استفاده از گوش پاک کن جهت تميز کردن گوش وجود دارد. در واقع، شايد بتوان گفت که عبارت گوش پاک کن، فقط يک عبارت مجازي است براي چيزي که موارد کاربرد آن ارتباط کمي با رفع آلودگي گوش دارد. از گوش پاک کن بيشتر جهت تميز کردن لاله گوش، داخل بيني کودک، بين انگشتان پا، ماليدن پماد بر روي زخم، استعمال داروها در نواحي باز و تميز کردن آرايش دور چشم ها استفاده مي شود، در حالي که بسياري از مردم بر اين باورند که اين وسيله صرفاً جهت خارج کردن ترشحات از داخل گوش است. اکثر شما اندازه دقيق عمق گوش را نمي دانيد و بنابراين قادر به پاک کردن تمامي قسمت هاي گوش نيستيد. در نتيجه، وارد کردن جسمي نظير گوش پاک کن موجب فشرده تر شدن اين ترشحات در قسمت هاي عمقي تر مجرا مي شود که در اين صورت، خروج آنها مشکل تر خواهد بود. علاوه بر اين، بررسي ها نشان مي دهند کودکاني که جهت رفع خارش و تميز کردن گوش از وسايلي نظير سنجاق سر يا گوش پاک کن استفاده مي کنند بيش از سايرين در معرض خطر پارگي پرده گوش قرار دارند. استفاده از گوش پاک کن با تضعيف سيستم دفاعي گوش موجب افزايش خطر ابتلا به خشکي و خارش گوش مي شود. بهترين روش توصيه شده جهت تميز کردن گوش خارجي اين است که لاله گوش و قسمت بيروني گوش خارجي را با استفاده از يک پارچه نخي نرم و مرطوب که به دور انگشت اشاره تان پيچيده ايد تميز کنيد، بدون آنکه انگشت خود را داخل مجرا ببريد. استفاده از گوش پاک کن به صورت مکرر و طولاني مدت، علاوه بر مستعد کردن گوش به عفونت هاي ميکروبي و قارچي سبب ايجاد حالت خارش مزمن در گوش مي شود که در اين حالت معمولاً به دنبال خاراندن مداوم مجراي گوش زخمي شده و دچار درد و التهاب مي شود.

پيشگيري از تجمع جرم در گوش

از بودن در جاهايي که گرد و غبار هوا زياد است خودداري کنيد. بودن در اين نوع مکان ها باعث توليد بيش از اندازه موم گوش مي شود. اگر مجبور هستيد در مکان هاي پر گرد و غبار حضور داشته باشيد، از گوش پنبه استفاده کنيد. ريختن ماهانه 1 تا 2 قطره گليسيرين در گوش ممکن است موم را نرم کرده ، از بروز مجدد انسداد جلوگيري کند. بعد از استحمام نبايد از گوش پاک کن استفاده شود. براي خشک کردن گوش بعد از استحمام از سشوار استفاده کنيد. باد ملايم و گرم سشوار را به مدت دو دقيقه از فاصله نيم متري به سمت گوش جريان دهيد تا گوش خشک شود.

*متخصص گوش و حلق و بيني و فوق تخصص جراحي سر و گردن

ترجمه؛ فرانک باجلان

دلايل قطعي و مسلم سرطان سينه ناشناخته است، اما تحقيقات نشان مي دهد که با بالا رفتن سن در زنان خطر ابتلا هم بيشتر مي شود. اين بيماري در زنان کمتر از سي و پنج سال بسيار کم ديده مي شود و بيشتر در زنان بالاي پنجاه سال ديده شده است. علاوه بر اين، سرطان سينه در زنان سفيدپوست بيشتر از زنان امريکايي، آفريقايي يا آسيايي است. طبق تحقيقات موسسه ملي سرطان امريکا شرايط زير، خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش مي دهد.

داشتن سابقه خانوادگي؛ زناني که مادر يا خواهرشان به ويژه در دوران جواني سرطان سينه داشته باشند، بيشتر در معرض ابتلا به سرطان سينه هستند.

داشتن سابقه شخصي؛ زناني که يکي از سينه هاي شان به سرطان مبتلا بوده است، احتمال اينکه سينه ديگرشان نيز مبتلا شود، بسيار بالا است. عوامل ديگري نيز در افزايش خطر ابتلا به سرطان سينه نقش دارند که عبارتند از؛

استروژن بالا؛ شواهد نشان مي دهد زناني که مدت طولاني در معرض استروژن قرار مي گيرند (استروژني که در بدن توليد مي شود يا به عنوان دارو مصرف مي شود و...) احتمال ابتلا به سرطان سينه در آنان بيشتر است. به عنوان مثال زناني که شروع عادت ماهيانه در آنان در سنين پايين يعني کمتر از دوازده سالگي بوده است يا زناني که بعد از سن پنجاه و پنج سالگي يائسه شده اند يا هرگز بچه دار نشده اند يا براي مدت طولاني هورمون مصرف کرده اند بيشتر در خطر ابتلا به سرطان سينه قرار دارند. همچنين زناني که DES (شکل مصنوعي استروژن که از اوايل دهه 1940 تا 1971 جهت جلوگيري از سقط جنين مصرف مي شد) مصرف کرده اند با خطر ابتلا به سرطان سينه مواجه هستند. زناني که اولين فرزند خود را بعد از سن سي سالگي به دنيا آورده اند نيز در معرض ابتلا به سرطان سينه هستند. علاوه بر اين سينه هاي بزرگ و سنگين به علت داشتن بافت هاي چربي بسيار زياد و متراکم، تشخيص ناحيه غيرعادي توسط ماموگرافي را براي پزشکان مشکل مي سازد.

پرتودرماني (اشعه درماني)؛ زناني که قبل از سي سالگي سينه آنان در معرض پرتودرماني قرار گرفته باشد، احتمال ابتلا به سرطان سينه در آنان زياد است.

و نهايتاً عامل آخر الکل است که موجب افزايش خطر ابتلا به سرطان سينه در زنان مي شود.

از همه عوامل ابتلا به سرطان سينه نمي توان جلوگيري کرد اما مي توان برخي از آنها را تعديل کرد. مثلاً اگرچه نمي توان تغييري در ژن هاي موروثي ايجاد کرد اما مي توان عادات غذا خوردن را تغيير داد. راهکارهايي که جهت پيشگيري از ابتلا به سرطان سينه توصيه مي شود عبارتند از؛

رژيم غذايي؛ درباره چربي هايي که مصرف مي کنيد دقت کنيد. قطعاً بسياري از انواع چربي ها سبب افزايش سطح استروژن در بدن مي شود که خود خطر ابتلا به سرطان سينه را افزايش مي دهد. طبق تحقيقاتي که اخيراً در سوئد انجام شده است روغن هاي اشباع نشده مانند روغن زيتون، کانول و اسيدهاي چرب امگا 3 که در ماهي آزاد و ساردين يافت مي شود، خطر ابتلا به سرطان سينه را کاهش مي دهد. از خوردن چربي هاي موجود در مارگارين، غذاهاي کنسرو شده و اسنک ها خودداري کنيد زيرا اين چربي ها خطر ابتلا را افزايش مي دهد. فيبرها از زياد شدن سطح استروژن در بدن جلوگيري مي کنند. انواع لوبيا، برنج سبوس دار (قهوه يي)، نان سبوس دار و غلات و بسياري از ميوه ها و سبزيجات منابع غني فيبرها هستند. ميوه و سبزيجات بخوريد. سبزيجاتي نظير کلم بروکلي، کلم و گل کلم همگي به آنزيم هاي ضد سرطان در بدن کمک مي کنند. سويا هم مانند فيبر در بدن عمل مي کند. از آرد سويا براي غذاها و شيريني ها استفاده کنيد، دانه هاي سويا بخوريد و حتي شير سويا مصرف کنيد.

ورزش؛ فعال باشيد. طبق تحقيقات به عمل آمده، زناني که حداقل چهار ساعت در هفته ورزش مي کنند در مقايسه با زناني که فعاليت بدني ندارند سي و هفت درصد کمتر به سرطان سينه مبتلا مي شوند.ورزش با سوزاندن کالري و کاهش چربي، توليد استروژن را متوقف مي کند.

توصيه هاي پزشکي؛ اگر چهل سال يا بيشتر سن داريد حتماً سالي يک بار ماموگرافي کنيد. ماموگرافي دو تا پنج سال قبل از آنکه بتوان توده يي را در سينه لمس کرد، سرطان سينه را شناسايي مي کند. اگر هنوز عادت ماهيانه مي شويد هفت تا ده روز بعد از شروع قاعدگي، خودتان سينه هاي تان را معاينه کنيد و اگر ديگر عادت ماهيانه نمي شويد يک روز در ماه را مشخص کرده و هر ماه در آن روز سينه هاي تان را معاينه کنيد. اگر زنان در امريکا ماهيانه سينه هاي شان را معاينه مي کردند و سالي يک بار ماموگرافي انجام مي دادند، ساليانه پانزده هزار زندگي نجات پيدا مي کرد.

مکمل ها؛ ويتامين E مصرف کنيد. تحقيقات نشان داده است که افراد با سابقه خانوادگي سرطان سينه، اگر در رژيم غذايي خود 10 واحد يا بيشتر ويتامين E در روز مصرف کنند تا هشتاد درصد خود را در برابر خطر سرطان سينه مصون کرده اند. درباره دوز مصرف ويتامين E با پزشک خود مشاوره کنيد.

سبک زندگي؛ از الکل دوري کنيد. نوشيدن مشروبات الکلي سبب افزايش خطر ابتلا به سرطان سينه مي شود.

www.ReadersDigest.com

ترجمه؛ سيد ايمان ضيابري

«هواي تازه» براي نخستين بار در فضاي رسانه يي چند سال اخير، تصميم گرفته با بهره گيري از همفکري و کمک استادان دانشگاه، روان پزشکان، روان شناسان، مردم شناسان و جامعه شناسان به بررسي بيماري هاي روحي رايج در جوامع و علل گسترش آنها بپردازد و راه هاي درمان و نيز برخي از راه حل هاي پزشکي براي رفع و درمان آنها را مورد بررسي قرار دهد. در اين ستون که به طور مرتب ميهمان شما خواهد بود، معرفي دقيق، علمي و جزئي بيماري هاي رايج روان پزشکي، علل بروز، راه هاي شناسايي و مقابله ابتدايي با آنها و در نهايت روش هاي درمان علمي و نيز راهکارهاي جلوگيري از گسترش چنين ناهنجاري هاي فکري و روحي آسيب زننده يي را بررسي خواهيم کرد. اين بار، به سراغ سوءظن يا Schizophrenia آمديم که به لحاظ آمار مبتلايان در دنيا، يکي از رايج ترين بيمارهاي روحي است که معمولاً نيز سخت ترين و زمانبرترين پروسه درمان را دارد.

شيزوفرني چيست

شيزوفرني از يک واژه يوناني گرفته شده و به معناي «ذهن منقطع» است. يک بيماري شناخته شده و مهم روان پزشکي که در ابتدا به ايجاد اختلال در ادراک فرد و سپس تغيير درک و تعابير وي از واقعيات منجر مي شود و در نهايت، عدم کارکردهاي اجتماعي، خانوادگي و شغلي را در پي خواهد داشت.

شخصي که به شيزوفرني دچار است، معمولاً دچار اختلال در کارکرد دستگاه عصبي است و توهمات و تصورات غيرواقعي از اطراف خود پيدا مي کند. اين توهمات غالباً شنوايي و سمعي هستند.

به رغم اينکه تصور مي شود اين بيماري بيش از هر موضوع ديگر، روي ادراک و شناخت شخص تاثير مي گذارد، اما اختلالات مزمن رفتاري و احساسي نيز در مبتلايان به اين عارضه بسيار ديده مي شود.

بيماران مبتلا به شيزوفرني، غالباً احتمال ابتلا به ساير بيماري هاي روان پزشکي را نيز دارند. پروفسور «ايگن بلوير»، روان پزشک آلماني معتقد است دقيقاً همانند تصور عامه مردم و بر خلاف ريشه شناسي لغت، اين بيماري را مي توان چندشخصيتي نيز تعبير کرد يعني افرادي که با شخصيت فعلي خود در تعارض و درگيري هستند و ناچار براي فرار از شخصيت فعلي خود، رفتارهاي روتين جديدي براي خود مي سازند.

بيکاري، فقر، خودکشي، اميد کم به زندگي و مشکلاتي از اين دست بيش از هر نوع ديگر بيماري هاي روحي، در مبتلايان به شيزوفرني ديده مي شود ضمن اينکه ناکارآمد بودن درمان توسط روان پزشکان و بستري در کلينيک هاي اورژانسي براي انتقال شوک هاي الکتريکي به بيماران شيزوفرني نيز احتمال بسيار بالايي در اين دسته دارد. نشانه هاي بروز شيزوفرني معمولاً در دو دسته مثبت و منفي يا خوش خيم و بدخيم تقسيم بندي مي شود.

نشانه هاي مثبت و طبيعي آن را مي توان تصورات واهي، توهم هاي شنوايي و اختلالات فکري و تصميم گيري برشمرد که معمولاً انواع معمولي بيماري هاي روحي هستند. اما نشانه هاي منفي معمولاً به حالاتي اطلاق مي شود که در آنها از دست رفتن يا کم رنگ شدن ويژگي ها و توانايي هاي طبيعي انسان اتفاق بيفتد براي مثال احساسات خشک و بي روح، بي تفاوتي، فقر کلامي و حرکت نداشتن از جمله اين حالات هستند. در مراحل بعدي نيز کاهش حافظه، ميزان توجه به اطراف، کاهش قدرت حل مساله، از بين رفتن قدرت کارهاي عملي و ميزان درک و شناخت اجتماعي از جمله عوارض اين بيماري محسوب مي شوند.

شيوع و رواج اين بيماري اکثراً در آغاز سنين نوجواني، بزرگسالي و در مردان بيشتر از زنان ديده مي شود. در سال 1893 «اميل کراپلين»، يک روان پزشک آلماني ديگر، نخستين کسي بود که تفاوت هاي بيماري روحي قبل از بلوغ و ساير بيماري هاي شناخته شده روان پزشکي را مطرح کرد. دسته بندي علمي شيزوفرني در يک گروه خاص از بيماري هاي روحي به دليل نبودن منابع علمي موثق و قابل استناد معمولاً در بين روان پزشکان و اهالي فن، مورد بحث و اختلاف بوده است. به رغم اينکه پس از سال ها تحقيق و بررسي، هنوز هيچ روان پزشک و استادي نتوانسته دليل ريشه يي و اصلي بروز شيزوفرني را دريابد و جايگاه تاثيرگذاري آن در مغز را به درستي تشخيص دهد، با اين وجود مطالعه بيماراني که براي اين عارضه به پزشک مراجعه مي کنند، نشان داده است آسيب پذيري هاي ذهني و رويدادهاي ناگوار زندگي شخصي مهمترين عوامل کلي ايجاد بيماري هستند. در مورد اين آسيب پذيري هاي ذهني نيز ژنتيک و عوامل اکتسابي به يک اندازه نقش دارند. بهترين مدلي که روان پزشکان توانسته اند براي توجيه بروز اين بيماري معرفي کنند، مدل «استرس-ناتواني» است که به شکلي علمي تر از ساير مدل ها، دلايل بروز بيماري را معرفي مي کند. همين طور اين تصور غالب وجود دارد که فرآيند توسعه سلول هاي عصبي و رشد آنها به ويژه در دوران جنيني يکي از عوامل موثر در بروز اين بيماري باشد. در دوران بزرگسالي و جواني، تصور مي شود که کارکرد بيش از حد يا عدم کارکرد دوپامين در گذرگاه مزوليمبيک مغز باعث ايجاد شيزوفرني شود. گذرگاه مزوليمبيک يکي از عبورگاه هاي عصبي مغز است که باعث ارتباط غشاي سلولي ويژه يي در مخچه با ساير قسمت هاي مغز مي شود. اين گذرگاه مغزي، مامور ايجاد احساس لذت، تقدير و خواهش است. تفاوت هاي معني داري در ساختار مغزي کساني که به شيزوفرني مبتلا هستند با کساني که اين بيماري را ندارند ديده شده است. از طرف ديگر، کوچک و لاغر بودن ساختار مغز و همين طور افزايش ميزان حفره ها و بطن هاي مغزي، دليل ايجاد تفاوت هاي شخصيتي منجر به بروز شيزوفرني مي شوند. در قسمت هاي بعدي هواي تازه، ضمن معرفي علمي تر و دقيق تر شيزوفرني، به تاريخچه شناسايي آن، روش هاي مقابله و درمان خانگي و در نهايت سبک هاي درمان پزشکي شيزوفرني مي پردازيم.

www.wikipedia.org