
گروه سياسي ،سيدحميد متقي؛آيت الله محمد فاضل لنکراني درگذشت. هنوز يک هفته از درگذشت آيت الله طباطبايي قمي سپري نشده بود که حوزه علميه قم با فقدان يکي ديگر از مراجع واساتيد بنام خود مواجه شد.
مي توان با قاطعيت بيان داشت که به همان اندازه که نام آيت الله طباطبايي قمي براي بسياري از اقشار جامعه غريب به نظر مي رسيد، نام آيت الله فاضل براي جامعه کاملاً آشنا به شمار مي آمد.هنگامي که آيت الله اراکي آخرين بازمانده مراجع سلف در سال 1373 چشم از جهان فرو بست حوزه علميه قم با نوعي خلاء مرجعيت مورد شناخت مردم روبه رو شد.اين مقطع را مي توان آغاز فعاليت مراجع نسل جوان حوزه علميه دانست. در همان ايام جامعه مدرسين حوزه علميه قم با انتشار اعلاميه يي مراجع مورد وثوق خود را به جامعه معرفي کرد.در ابتداي اين ليست هفت نفره، نام آيت الله فاضل لنکراني قرار داشت و اين نشان از اقبال ويژه اين تشکل به عضو پيشين خود داشت.
زندگينامه
آيت الله فاضل لنکراني در سنه 1310 هجري شمسي در قم به دنيا آمد. پدر وي مرحوم آيت الله حاج شيخ فاضل لنکراني از علماي صاحب نام و از نزديکان آيت الله بروجردي به شمار مي رفت.وي پس از پايان شش سالگي به مدرسه ابتدايي وارد شد و پس از پايان دوره شش ساله تحصيل ابتدايي به تحصيل علوم ديني مبادرت ورزيد.با پشتکاري که در فراگيري دروس از خود نشان مي داد توانست در حالي که فقط 19 سال از عمر خود را پشت سر گذاشته بود وارد آخرين مرحله تحصيلات حوزه يعني دروس خارج شود.در دروس خارج از محضر اساتيدي چون آيت الله بروجردي، امام خميني و علامه طباطبايي بهره جست.آيت الله فاضل در ابتداي دهه سوم عمر خود توانست به درجه اجتهاد نائل آيد و در همان ايام به تدريس کفايه (از دروس خارج) در حوزه علميه قم بپردازد.در سال هاي دهه چهل و پنجاه در کنار بقيه شاگردان امام به مبارزه با رژيم شاهنشاهي پرداخت.وي در کنار روحانيون ديگر از جمله آيت الله منتظري، صانعي و...نامه معروف حمايت و تاييد مرجعيت آيت الله خميني را امضا کرد.آيت الله فاضل لنکراني در ميان شاگردان امام از نظر ديدگاه به طرفداران ديدگاه سنتي از دين نزديک بودند.همين امر هم سبب شد که در سال هاي ابتدايي دهه پنجاه به همراهي آيت الله اشراقي کتابي با عنوان پاسداران وحي را در پاسخ به کتاب شهيد جاويد آيت الله صالحي نجف آبادي به رشته تحرير در آورند.وي همچنين از نخستين افرادي به شمار مي رود که بر کتاب تحريرالوسيله امام خميني شرح وحاشيه نگاشته است.اين مدرس حوزه علميه در سال هاي پاياني حکومت رژيم پهلوي پس از تحمل زندان هاي متوالي، ابتدا به بندرلنگه وسپس به يزد تبعيد شد.پس از پيروزي انقلاب وي همت خود را صرف تحقيق و تدريس و همچنين سازماندهي جامعه مدرسين حوزه علميه قم کرد.وي از سوي امام خميني به عنوان وصي در زمينه تقسيم وجوهات باقيمانده پس از ايشان منصوب شد.از آثار علمي وي مي توان به مدخل التفسير، اهل البيت يا چهره هاي درخشان در آيه تطهير، ائمه اطهار عليهم السلام يا پاسداران وحي، ايضاح الکفايه، تبيان الاصول، نهايه التقرير، تفصيل الشريعه في شرح تحرير الوسيله و...اشاره کرد.
حضور در عرصه سياست
بررسي منش و رفتار اين مرجع تقليد به ويژه پس از سال 73 نشان دهنده اين امر است که وي معتقد به حضور پدرانه مراجع در مسائل سياسي روز بود. هرچند که اين مرجع تقليد در انتخابات رياست جمهوري 76 به صراحت از منتخب جامعه مدرسين حمايت کرد، اما بعدها شاهدبوديم که همواره در مواجهه با خاتمي و دولت اصلاحات موضعي مشفقانه داشت.وي در سال گذشته به شدت نسبت به برخي تصميمات و عملکردهاي محمود احمدي نژاد و دولت وي موضعي انتقادي پيدا کرد و اين انتقادات چنان بالاگرفت که در برخي محافل شايع شده بود که آيت الله فاضل چندين بار در خواست نمايندگان دولت براي ملاقات را رد کرده است. مطمئناً خبر درگذشت آيت الله فاضل لنکراني براي بسياري از اهالي فکر و نظر دردناک خواهدبود و اين نگراني را نيز به همراه خواهد داشت که حوزه علميه براي پر کردن اين خلأ آمادگي لازم را دارا است؟ اين پرسشي است که گذر زمان به آن پاسخ خواهد داد.