محمد شيرواني
داستان گروه مستندساز ايراني که اخيراً در يک سلسله برنامه فرهنگي در امريکا شرکت کردند بسيار شبيه دردسري است که اين روزها گريبانگير مايکل مور مستند ساز امريکايي شده است.مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي اي ميلي به مدير برنامه مايکل مور مي زند و او را براي اولين فستيوال بين المللي مستند تهران دعوت مي کند. خبر داغ آمدن مايکل مور به ايران هنوز سرد نشده که مور از امريکا تکذيب مي کند.جمهوريخواه ها از اين فرصت استفاده مي کنند تا مايکل مور را وطن فروش معرفي کرده و بدين شکل برگ برنده يي را مقابل دموکرات ها رو کنند. مايکل مور بيچاره از همه جا بي خبر مي گويد که اين جمهوريخواه ها هستند که با ساختن اخبار قلابي مي خواهند تا به او و فيلم جديدش که به تازگي اکران شده لطمه بزنند.خيلي ساده و با مزه. اي ميل کارمند آقاي آفريده در ميدان شهيد قندي تهران ،دو حزب قدرتمند امريکايي را به جان هم مي اندازد تا نسبت به يکديگر دچار توهم توطئه شوند.
50 سال است که يک موسسه امريکايي تحت عنوان گفت وگوي فرهنگ ها از سراسر دنيا آدم هايي را دعوت مي کند و متناسب با تخصص شان سلسله برنامه يي بيست و يک روزه در چند ايالت امريکا براي ميهمانانش در نظر مي گيرد.170 نفر ايراني تا پايان سال در قالب گروه هاي 15 نفره براي شرکت در اين برنامه به امريکا اعزام خواهند شد.70 نفر پزشک، مددجو، زلزله شناس، نقاش و مستندساز تا به حال در اين برنامه شرکت کرده اند.
توطئه از آنجا آغاز شد که اين خانم کاندوليزا رايس سر خود تصميم گرفت تا از نمايشگاه نقاشان ايراني ديدن و هنر ايراني(گويا او نيز پذيرفته که هنر نزد ايرانيان است و بس،)را ستايش کند. اما اين خانم فکر نکرد که آمدنش به نمايشگاه نقاشان ايراني چه تبعاتي براي گروه 14 نفري مستندساز که شال و کلاه سفر کرده اند خواهد داشت. عده يي در امريکا مي گفتند که رايس با اين کار مي خواسته تا يک قدم به سوي جمهوري اسلامي بردارد، عده يي ديگر معتقد بودند که اين حرکتش دهن کجي به ديک چني بوده و ديگراني مي گفتند که امريکا وزارت فرهنگ ندارد و امور هنري به وزارت امور خارجه محول شده.
انتظار داشتيم که بعد از اين اتفاق وزارت فرهنگ، ما را براي ارشاد کردن فرا بخواند و درست بود انتظارمان، در 2 مرحله، ابتدا حراست و بار ديگر معاونت سينمايي. اولي انفرادي و دومي گروهي. اولي با هدف منع از سفر و دومي با هدف عذرخواهي از برخورد حراستي با چنين موضوعي و توصيه پدرانه درباره احتمال تکرار حضور امثال رايس.هر دو نشست ها همراه با رفتاري محترمانه.کافي است که پدر ها نگران فرزندان شان شوند ديگر هيچ توضيحي از سوي فرزندان کارساز نيست، خيابان خطرناک است و پدر فرزندانش را در عبور از خيابان منع مي کند اما بعضي از فرزندان نافرماني مي کنند و با احتياط از خيابان پر خطر عبور مي کنند.اين روزها ارشاد با فشارهايي که از همه طرف تحمل مي کند طبيعي است که محافظه کار تر از هميشه عمل کند. به همين دليل تنها نهادي است که نگران مي شود. نگران بازديد فيلمسازان ايراني از کمپاني هاي هاليوودي، بازديد از مهمترين نمايشگاه تازه ترين تجهيزات سينمايي، بازديد از مهمترين تلويزيون هاي بين المللي، برگزاري کنفرانس هاي معرفي سينماي ايران، تبادل تجربيات بين فيلمسازان ايراني و امريکايي، بازديد از دانشکده هاي سينمايي، تصحيح برداشت هاي غلط فرهنگي، حضور در چند فستيوال معتبر جهاني...خارج از فروتني بايد بگويم شخص من که تنها 4 فيلم مستند ساخته ام و بيشتر فيلم هايم داستاني است، مستحق شرکت در اين برنامه نبودم درحالي که جاي بسياري از فيلمسازان مستند ايران در ليست انتخابي اين موسسه خالي بود. اما با اين حال به نظر مي رسيد که آنها علاقه مند شدند تا فيلمسازان ديگري از کشورمان را در برنامه هاي آتي شان دعوت کنند.مرتضي رزاق کريمي، فرشاد فرشته حکمت،
رضا بهرامي نژاد، مهدي کرم پور، محمود رحماني،... از اين سفر انصراف دادند و محمد جعفري، ناصر صفاريان، محمودرضاثاني، محمد احساني، مرضيه وفامهر، سودابه مجاوري، آذر محرابي، حسين دهباشي و خودم در اين برنامه شرکت کرديم.
گروه فرهنگي؛ جنجال هاي انيميشن «پرسپوليس» ادامه دارد. 
گروه فرهنگي؛ کنسرت محمدرضا لطفي نوازنده برجسته تار ايران که هفته گذشته به مدت سه شب در مجموعه فرهنگي- تاريخي کاخ نياوران برگزار شد، واکنش هاي متفاوتي را به دنبال داشت.برخلاف استقبال روزهاي اول، بازتاب هاي مختلف اين کنسرت در محافل هنري و رسانه يي در روزهاي اخير نشان از آن دارد که اجراي اخير او توقعات را برآورده نکرده است.يکي از منتقدان پرويز مشکاتيان آهنگساز و نوازنده برجسته سنتور بود که اتفاقاً در شب اول اجرا هم حضور داشت. او روز گذشته درباره کنسرت لطفي به فارس گفت؛ « من بهترين کار لطفي را در ابوعطا مي دانم، آن هم ابوعطايي که در سفارت آلمان با شجريان اجرا کرد. شجريان بعد از آن، آواز زيباتر دارد اما لطفي کار باشکوه تر از آن ندارد.» مشکاتيان با تاکيد بر بزرگي و اهميت لطفي در موسيقي ايراني طي چند دهه گذشته تصريح کرد؛« اگر آن شب لطفي را در اندازه همين ابوعطا هم مي ديدم باز هم برايم پذيرفتني بود اما متاسفانه خيلي بدتر بود. فکر کردم که خواب مي بينم. هنوز برايم جا نيفتاده که چه اتفاقي براي لطفي افتاده بود و چرا چنين شد.»
بازيگر برنده اسکار در فيلم «دشت سوزان» و نخستين تجربه کارگرداني گي يرمو آرياگا فيلمنامه نويس فيلم «بابل» نقش آفريني مي کند. به گزارش مهر آرياگا به ورايتي گفت؛ پس از 11 سال فيلمنامه نويسي وقت آن رسيده خودش يکي از فيلمنامه هايش را کارگرداني کند.
مهدي ميرمحمدي؛ تنها کافي است نام بيضايي در جايي از يک خبر آمده باشد تا خبر به شکلي گسترده در مطبوعات منعکس شود. تنها کافي است اشاره کند که تصميم گرفته فيلمي بسازد، کتابي چاپ کند يا نمايشي روي صحنه ببرد تا خبر اين تصميم به شکل گسترده بازتاب داده شود و حتي فيلم و نمايش ساخته نشده مورد تحليل قرار بگيرد و اتفاقاً به همين خاطر است که مي گويم در اين سال ها کمتر از بيضايي سخن گفته ايم هرچند در اين روزها حتي از کنار روز تولد او هم به سادگي نمي گذريم ولي با همه اينها مدام از تجربيات او دور مي شويم. کمتر آثار او و بيشتر اخبار در ارتباط با او را مي خوانيم. در نتيجه اين نخواندن است که علاقه مندان و منتقدانش در حاشيه ها در مقابل يکديگر ايستاده اند و بيش از آثارش به خودش مي پردازند که براي مثال چرا پيش از شروع نمايش «مجلس شبيه در ذکر......» روي صحنه حاضر و رخ نشان مي داده. و در مقابل عده يي ديگر چنان به مديحه سرايي مي پردازند که انگار بيضايي خود توان ايستادن ندارد و حالا محتاج کمک است غافل از اينکه بيضايي نويسنده «مرگ يزدگرد» است. او «ندبه» را نوشته، «باشو غريبه کوچک» را ساخته، «دونده» را تدوين کرده ، کتاب «نمايش در ايران» را گردآوري کرده و براي ايستادن بر بلنداي فرهنگ ايراني به چوب زير بغل نياز ندارد، اما خود بيضايي چيز ديگري مي گويد و در حالي که عده يي براي فيلم نساختن بيضايي غم نامه مي نويسند و عده يي ديگر فرياد سر داده و او را متهم به عدم درک شرايط مي کنند. او به هنگام دريافت تنديس ويژه دهمين جشن دنياي تصوير مي گويد؛ «دلم نمي خواهد حتي يک سر سوزن براي فيلم هايي که نساخته ام سوگواري به راه بيندازم.» و ما هم در ادامه گفته خود او مي گوييم اين درست که بيضايي سال ها ي زيادي از صحنه دور مانده، اين درست که مي توانست چندين عنوان فيلم ديگر هم در کارنامه فيلمسازي اش داشته باشد، اما فراموش نکنيم که او همين حالا هم کارنامه پرباري دارد. جايي نياز است به دور از گريه و فرياد تا بار ديگر به خواندن آثار بيضايي بنشينيم. هنوز هم مي توان از او آموخت، از آسيب هاي آثارش گفت. هنوز هم مي توان در مقابل «مرگ يزدگرد» و «ندبه» حيرت زده شد. هنوز هم مي توان گفت؛« آواز، نه آوازه خوان».
علي شروقي؛ پيشنهاد امروزمان خواندن کتاب «رمان پليسي» است. «رمان پليسي» نام کتابي کم حجم از «ايمره کرتس» نويسنده مجارستاني و برنده جايزه نوبل ادبيات است. اين رمان، البته برخلاف نامش، آن قدرها هم پليسي نيست. «کرتس» در اين رمان از ژانر پليسي براي مطرح کردن دغدغه هاي بشري و تصوير کردن انسان هايي گرفتار در نظام توتاليتر استفاده کرده است. ترس تعقيب و حس ناامني تا پايان بر فضاي اين رمان حاکم است. ماجرا در کشوري خيالي در امريکاي جنوبي مي گذرد. راوي، يک مامور پليس است به نام «مارتنس» که از بخش جنايي به پليس امنيتي منتقل شده است. پليس امنيتي به يک پدر و پسر مشکوک مي شود و آنها را به اتهام شرکت در يک توطئه دستگير مي کند. اتهام، اتهامي است بي ربط که موقعيتي طنز آميز و در عين حال هولناک را در رمان به وجود مي آورد هرچند طنز آن، طنز چندان آشکاري نيست و بيشتر حاصل موقعيت و فرجام مضحک و غيرانساني شخصيت هاي آن است. آن طور که از مقدمه کتاب بر مي آيد، کرتس اين رمان را به توصيه ناشر و در زماني اندک ساخته و پرداخته است.