
گروه ترجمه، آزاده بهرامجي؛ خانواده هاي ساکن دره يي در پرو که در اثر استشمام دودهاي مسموم کارخانه امريکايي ذوب فلزات در حال جان دادن هستند قصد دارند از اين کارخانه بزرگ شکايت کنند.
در ارتفاع 13 هزار پايي کوه هاي آند هوا بسيار تميز است و دود سفيدي از دودکش کارخانه ذوب فلزات «لا اورويا» بيرون مي آيد. اين کارخانه به تصفيه آرسنيک و فلزهايي مانند سرب، کادميوم و مس مي پردازد، اما امروز از اين کارخانه در شهر مرکز پرو ديگر هيچ دودي برنمي خيزد. هوگو ويلا عصب شناس يکي از بيمارستان هاي محلي مي گويد؛ «امروز روز زيبايي است زيرا از اين کارخانه هيچ دود سمي خارج نمي شود. البته دودهاي سمي اين کارخانه شب ها از دودکش آن به هوا متصاعد مي شود تا مردم متوجه آن نشوند.»
پس از انتشار اين گازهاي آلوده،منطقه يي که اين کارخانه در آن واقع شده به يکي از کثيف ترين نقاط دنيا تبديل شد. موسسه بلک اسميت کارخانه لا اورويا را يکي از عمده ترين تخريب کنندگان محيط زيست اعلام کرده است.
اين کمپاني با موسسه امريکايي رنکو دو ران همکاري مشترکي دارد. گازهاي آلوده اين کارخانه از کوره هاي ذوب فلزات که حدود يک يا دو مايل تا دره فاصله دارند متصاعد مي شوند. کوه هاي بلند اطراف اين درها مانع حرکت باد شده و در نتيجه اين گازهاي سمي در همان منطقه باقي مي مانند و توسط مردم استشمام مي شوند.
در اثر توليد اين گازها هم انسان ها و هم طبيعت به شدت صدمه مي بينند. با وجود مدارک واضح مبني بر سمي بودن اين گازها که منجر به مرگ چند کارگر اين کارخانه و دو تن از شهروندان اين دره شده است دولت قصد بستن اين کارخانه را ندارد زيرا نگران است که سرمايه گذاران خارجي ثروت خود را از اين کشور برداشته و به کشورهاي ديگر بروند.
اکنون ساکنان اين منطقه که هميشه نگران بودند در صورت اعتراض کار خود را از دست بدهند به کار و آينده شغلي خود پشت پا زده و به شدت نسبت به اين گازهاي سمي معترض شده اند.
در مطالعه يي که توسط هوگو ويلا صورت گرفت معلوم شد در خون 93 نوزاد تولد يافته در اين منطقه پس از 12 ساعت از تولد مقدار خطرناکي سرب وجود داشته است. اين کودکان توسط خون مادر خود به اين ميزان سرب آلوده شده اند. ميزان سرب موجود در خون کودکاني که مادران شان نزديک تر به محل ذوب فلزات زندگي مي کردند به طور قابل توجهي بيشتر از ديگر نوزادان بوده است.
ويلا مي گويد؛ «غالباً تشخيص تاثيرات وجود سرب خون کار سختي است اما سرب اولين اثر خود را روي استخوان ها و کبد گذاشته و کليه ها را از کار مي اندازد و باعث آسيب رساندن به مغز مي شود. سرب در صورتي که به ميزان بالايي در خون کودکان وجود داشته باشد باعث از کار افتادن سيستم عصبي آنها نيز مي شود.»
ويلا ادامه داد؛ «يکي از مريض هاي من که کودک خردسالي بود در اثر استشمام سرب کنترل اعضاي بدنش را از دست داد و نتوانست آنها را حس کند.»
در مطالعه يي که توسط سه گروه داوطلب از هواي اين منطقه انجام شد معلوم شد ميزان آرسنيک موجود در هواي اين منطقه سه برابر حد مجاز است.
به علاوه ميزان کادميوم و سرب هوا نيز به ترتيب در حدود 41 و 13 درصد بيش از حد مجاز بود. نکته جالب اين جا است که حتي در ذخيره آب اين شهر نيز 50درصد بيش از حد مجاز سرب وجود داشته است. آب هاي تصفيه نشده رودخانه مانتارو آلوده به مس، آهن، منگنز، سرب و روي بوده و حتي براي مصرف حيوانات نيز مناسب نيست. اين آب که از درياچه هاساکاکوچا نشأت مي گيرد 4 برابر ميزان مجاز تعيين شده توسط سازمان بهداشت جهاني منگنز دارد.
به اين ترتيب جاي هيچ تعجبي نيست که اکثر کودکان اين دره داراي مشکلات جسمي و مغزي هستند. اين کارخانه براي کمک به کارمندان خود فرزندان آنها را روزانه براي چند ساعتي به خارج از اين دره مي برد تا فرزندان آنها بتوانند هواي سالم تنفس کنند. به علاوه دولت هم قصد دارد چنين پروژه يي را براي کودکاني که پدر و مادر آنها در اين کارخانه مشغول به کار نيستند اجرا کند. ميزان سرب و ديگر مواد مسموم در خون مردم اين منطقه آن چنان بالا است که اهالي اين دره روز و شب تنها در مورد ميزان مواد سمي موجود در خون شان با هم گفت وگو مي کنند.
يکي از ساکنان اين دره گفت؛ «من تنها 37 سال دارم. 37 سال واقعاً سني نيست. پدران و مادران ما قبل از تاسيس اين کارخانه عمر زيادي داشتند اما از زماني که امريکايي ها کارخانه خود را در دره ما تاسيس کرده اند ما هر روز شاهد مرگ يکي از دوستان خود هستيم.»
يکي از کارگران اين کارخانه که اکنون از کار بر کنار شده نيز گفت؛ «زماني که ما به دود آلوده اين کارخانه اعتراض کرديم صاحبانش ما را تهديد به گرفتن کارمان کردند. به هر صورت دير يا زود ما کار و جان خود را در اثر استشمام اين گازهاي آلوده از دست خواهيم داد. من که خود تصميم دارم اين دره را هر چه سريع تر ترک کنم تا جانم را نجات دهم.»
به نظر مي رسد امسال در وضعيت مردم اين منطقه تغييري حاصل شده باشد. با انتخاب شهردار جديد به نام سزار رودريگز مردم اميدوارند اين کارخانه هر چه زودتر تعطيل شود يا براي حل مشکل گازهاي آلوده آن چاره يي انديشيده شود.
البته بعضي از مردم چندان به بهبود اوضاع اميدوار نيستند زيرا اين کارخانه 13 سال پياپي است که از طرف سازمان محيط زيست امريکا به عنوان آلوده ترين کارخانه جهان انتخاب مي شود ولي هيچ يک از سياستمداران پرو براي تعطيلي اش اقدامي نکرده اند.