شنبه، 10 شهريور 1386 - شماره 1479
   
 
صفحه نخست :: روزنامه :: جهان
پيروزي اسلامگرايان در ترکيه و واکنش هاي احتمالي نظاميان در گفت وگو با دکتر اسدالله اطهري
عصر برخورد با صندوق هاي راي سپري شده است
سورنا اسپهبد

گروه بين الملل، سورنا اسپهبد؛انتخاب عبدالله گل به رياست جمهوري ترکيه رويدادي بود که در همه محافل سياسي و خبري پيشاپيش حتمي ارزيابي مي شد. با اين همه رسيدن وي به نمايندگي بزرگ ترين جريان اسلامگراي ترکيه به رياست جمهوري رويدادي بسيار متفاوت است. براي بررسي برخي از ابعاد اين رويداد تاثيرگذار با دکتر اسدالله اطهري متخصص مسائل ترکيه گفت وگو کرده ايم.

---

گل سرانجام به رياست جمهوري رسيد. با آن همه مخالفت ها که از جانب جريان سکولار مي شد آينده او را چگونه ارزيابي مي کنيد؟

گل براساس قانون اساسي به رياست جمهوري رسيده است، اما آينده او بستگي به عوامل زيادي دارد. ميزان تحمل سکولارها، رفتارهاي خودش، نوع بازي او در قدرت و... اگر آنها احساس کنند که در جهت تضعيف کماليسم و تضعيف سکولاريسم حرکت مي کند واکنش ديگري نشان خواهند داد. اگر براساس سهم و وزن حزب عدالت و توسعه حرکت کند واکنش هاي ديگري نشان داده خواهد شد. البته رئيس جمهوري، رئيس جمهوري حزب عدالت و توسعه نيست، رئيس جمهوري همه کشور و همه مردم و احزاب است. رئيس جمهوري مخالفان و اقليت هاي قومي و مذهبي هم هست. درست است که از حزب عدالت و توسعه به قدرت رسيده، اما رئيس جمهوري کل ترکيه است.

ترکيه از زمان آتاتورک تاکنون تحت حاکميت جريان سکولار قرار داشته ولي حالا جريان اسلامگرا که مخالف آن است نيز در بافت قدرت سهيم شده است. آيا مي توان گفت که حاکميت سياسي ترکيه گرفتار دوپارچگي شده يا دوپاره شده است؟

اين مخصوص ترکيه نيست. خصيصه جوامع ديرنوساز است. يعني جوامعي که دير به روند توسعه و نوسازي و دگرگوني سياسي مي رسند. اقتصاد دوگانه، سياست دوگانه و فرهنگ دوگانه دارند، اما ترکيه هميشه تحت لواي يک جريان نبوده. تقريباً پنج دهه است که اسلامگراها هم در عرصه سياسي حضور داشته اند. اربکان از دهه 1950 جريان اسلامگرا را داشته ولي اينها در سايه بوده اند. غلط است که مي گويند هميشه قدرت داشته اند، اما به اندازه امروز نبوده. حالا قوه مجريه را دارند و مقننه را هم که داشتند.

منظورم از دوپارگي همين است. قوه قضائيه را ندارند. در دست سکولارها است.

اما رئيس دادگاه قانون اساسي را رئيس جمهوري انتخاب مي کند. اينها مي تواند در قوه قضائيه هم تاثيرگذار باشد. حالا بايد ديد آيا وقتي سکولارها در قدرت بودند اجازه ندادند که اسلامگراها فعاليت کنند؟ اربکان، حزب عدالت و توسعه، حزب رفاه، فضيلت، نجات ملي، رستگاري و اينها همه را اجازه ندادند فعاليت کنند. همه اينها هم اسلامگرا بودند. مهم اين است که دموکراسي حفظ و رعايت شود. اگر مي خواستند يک جانبه و مطلقه عمل کنند و يک جانبه گرايي در ترکيه حاکم شود سرانجامش شکست بود. جمله يي را بگويم. معروف شده که مي گويند اسلامگراها نبايد ائتلافي عليه زمان حال ايجاد کنند. ضمن اينکه به تجدد و به جهاني شدن احترام قائل هستند نبايستي تفکر حذف مخالفان را داشته باشند.

آثار پيروزي اسلامگراها بر کشورهاي همسايه ترکيه را چطور مي بينيد؟

اين پيروزي نشان مي دهد که دموکراسي چه پديده جالبي است و نمي گذارد خشونت حاکم شود. همين بحران ترکيه در کشورهاي ديگر اگر بود به احتمال زياد به خشونت مي کشيد، اما آنجا با وجود سابقه دخالت هاي مکرر نظاميان در روند سياست، اين بار هيچ مشکلي پيش نيامد. البته از دوره بعد رئيس جمهور با راي مردم انتخاب مي شود و اگر حزب عدالت و توسعه با موقعيتي که دارد خوب کار کند اردوغان رئيس جمهور آينده خواهد بود. اردوغان در حال حاضر شخصيتي کاريزمايي پيدا کرده.

بحثي که بر سر محجبه بودن همسر عبدالله گل در گرفته بود هم مساله يي جدي است. يک خانم محجبه براي نخستين بار وارد کاخ رياست جمهوري ترکيه شده. اين حجاب تاکيدي بر معيارهاي اسلامي است که با معيارهاي اروپايي و جد و جهد ترکيه براي پيوستن به اتحاديه اروپا همخواني ندارد. روند پيوستن ترکيه به اروپا را چطور مي بينيد؟

پيوستن ترکيه به اتحاديه اروپا جاده يي بسيار طولاني است که چند ساعته پيموده نخواهد شد. امريکا از ترکيه حمايت مي کند، اما فرانسه و آلمان مخالفند. لايه هاي اجتماعي اروپا هم ذهنيت منفي نسبت به ترکيه دارند. ترکيه هم بايد چندين هزار صفحه از قوانين خود را تغيير دهد. اين روندي بسيار طولاني است. در عين حال ويژگي هاي خاص خود را دارد. مثلاً اتحاديه اروپا کماليسم و دخالت ارتش در روند سياست را مانع ورود ترکيه به اتحاديه مي داند. در حالي که شايد تصور بشود کماليسم و سکولاريسم لوازم ورود به اتحاديه اروپا است. از طرفي اتحاديه اروپا خود را باشگاهي مسيحي مي داند ولي فعلاً با ترکيه تعارف و بازي مي کند. ترکيه راهي بسيار طولاني دارد.

آن ذهنيت منفي يي که بخش هايي از جامعه اروپايي نسبت به ترکيه دارند با روي کار آمدن جريان اسلامگرا تشديد نخواهد شد؟ يعني تبليغ احياي امپراتوري عثماني عليه آنها نخواهد شد تا به اين جريان لطمه بزنند؟

اسلامي که حزب عدالت و توسعه دارد اسلام خاصي است. اسلام عربستان نيست. اسلام افغانستان هم نيست. اسلامي است که خود را با مدرنيته سازش مي دهد و با دنيا کار مي کند. با امريکا رابطه دارد، با اسرائيل رابطه دارد، با اروپا رابطه دارد. اروپايي ها و امريکايي ها به اينها مي گويند دموکرات هاي مسلمان. يعني همان طور که در مسيحيت جريان ها و احزاب دموکرات مسيحي به وجود آمد که سازش مسيحيت با دنياي مدرن را نشان مي داد حالا اين حزب عدالت و توسعه هم نمونه يي از همان جريان ها است. کپي احزاب دموکرات مسيحي است و مي گويد اسلام با دموکراسي منافات ندارد.

در ميان نخستين کساني که پيام تبريک به آقاي گل فرستادند رئيس جمهور ارمنستان بود. آقاي گل در اين چند ساله مدير سياست خارجي ترکيه بود و اختلافات بين دو کشور در دوره او همچنان ادامه داشت. حالا اين پيام تبريک نشانه تغييري در روابط خواهد بود؟

اين پيام، اتفاقي ناگهاني نيست. قبلاً هم مراودات خاصي بين اينها وجود داشته است. البته ترکيه از جمهوري آذربايجان حمايت شديد مي کرد ولي مهم اين است که ارمنستان نمي خواهد ترکيه را از دست بدهد. شايد ترک ها در طول زمان به نقد خود برسند. مثل ژاپني ها که در برابر چيني ها عذرخواهي کردند، اما آن زمينه فرهنگي و رواني در ترکيه هنوز وجود ندارد ولي در مراودات ديپلماتيک طبيعي است که اين پيام ها رد و بدل شود. ارامنه در جايي قرار گرفته اند که غير از ايران هيچ راه تنفسي ندارند. بنابراين بايد فشارهاي خود را با افزايش روابط ديپلماتيک کاهش دهند.

به داخل ترکيه برگرديم. فرماندهان ارشد ارتش در مراسم سوگند گل حاضر نشدند. آيا اختلافات ادامه خواهد يافت؟

هضم تحولات جديد براي ارتش سنگين است. دنيز بايکال گفته بود «کاري به روسري ها نداريم. مهم آن چيزي است که در سرها مي گذرد.» حالا ارتش مي خواهد بداند که در سر اين افراد چه مي گذرد. ارتش طبق قانون حافظ کماليسم و اولين گروه نوساز در ترکيه است. هضم اينکه اسلامگرايان قدرت را قبضه کنند نيازمند زمان است، اما عصر خشونت ها و برخورد با صندوق هاي راي گذشته است و منطق چماق جواب نمي دهد.
نخست وزير سابق عراق در گفت وگو با نيوزويک
اياد علاوي؛ امريکا به دولت مالکي فشار بياورد
آرمين منتظري

اياد علاوي نخست وزير سابق عراق اخيراً قراردادي به ارزش 300 هزار دلار با يکي از موسسه هاي سياسي وابسته به واشنگتن به نام «گريفيث وراجرز» امضا کرده است. علاوي خود اعلام کرده است که هدف وي متقاعد کردن کنگره و دولت امريکا براي وارد آوردن فشار بيشتر بر دولت نوري المالکي است. وي در مصاحبه يي تلفني با خبرنگاران هفته نامه معتبر نيوزويک از توافقات خود با لابي هاي وابسته به دولت امريکا و چرايي شکست نيروهاي بوش در دستيابي به اهداف شان سخن گفته است.

- - -

شما گفته ايد که مي خواهيد فشار بيشتري از سوي ايالات متحده به دولت نوري المالکي وارد شود. آيا اين حقيقتاً همان چيزي است که شما مي خواهيد يا اينکه مي خواهيد دولت عراق عوض شود؟

البته فکر نمي کنم عوض کردن دولت عراق در اختيار امريکايي ها باشد، اما در عوض امريکايي ها مي توانند بر دولت عراق فشار بيشتري اعمال کنند چرا که ما مجبوريم بپذيريم که ايالات متحده از دولت عراق محافظت مي کند. دولت عراق بايد مسووليت پذير و پاسخگو باشد. نمي شود که از حمايت ايالات متحده برخوردار باشيد، اما از آن استفاده نکنيد.

به عقيده من دولت عراق نه مي تواند، نه آمادگي دارد و نه مي خواهد که به آشتي و سازش برسد. قانون جديد بازبيني شده يي که به شدت ضد بعث است تصوير ديگر از قانون موجودي است که اجراي آن نتيجه يي ندارد جز شدت يافتن خشونت و خروج ميليون ها عراقي از کشورشان.

سوالي که مطرح است اين است که آيا اعزام نيرو به عراق کارساز است؟ به نظر مي رسد که از ديدگاه شما اهداف مورد نظر براي اعزام نيرو به عراق تامين نشده است.

خير. به هيچ وجه. نگاهي به آنچه طي روزهاي اخير در عراق رخ داده بيندازيد. همين حالا که ما صحبت مي کنيم قتل عام هايي در بغداد، نجف و کربلا در حال وقوع است. اين بحران در روزهاي آينده شدت بيشتري نيز خواهد يافت. مشکلات در عراق به صورت قارچ گونه يي در حال افزايش هستند.

بنابراين از نظر شما ادامه اعزام نيرو به عراق بدون اينکه دولت عراق عوض شود، پاياني فاجعه آميز خواهد داشت.

اين طور فکر مي کنم. دقيقاً همين گونه است.

شما اخيراً با يکي از لابي هاي وابسته به واشنگتن به توافق رسيده ايد. آنها به شما کمک کردند تا طرح شش مرحله يي خود را براي سرنگوني دولت فعلي عراق از طريق اعمال نفوذ در پارلمان اين کشور، مهيا کنيد. انتظار داريد با امضاي اين توافقنامه به چه اهدافي دست پيدا کنيد؟

ما به امريکايي ها مديونيم. چرا که آنها ديدگاه هاي ما را گرفته و آنها را تشريح مي کنند و هر آنچه لازم است به کار مي بندند تا عراق نجات يافته و ماموريت نيروهاي امريکايي در عراق به سرانجام برسد.

مايکل بلک ويل، سفير امريکا در عراق - که يکي از شرکاي لابي گريفيث وراجرز است - کاملاً ابزاري در دست امريکا براي پيشبرد سياست هايش در عراق بوده است. آيا شما با او تماس گرفتيد يا او با شما تماس گرفت؟

او با من صحبت کرد و گفت در واشنگتن خلائي وجود دارد و ما بايد به يکديگر کمک کنيم.

پس اين توافقنامه ايده وي بود؟

او نظراتش را بيان کرد و آمادگي خود را براي کمک کردن به ما براي رساندن حرف هايمان به ديگران تشريح کرد. ما نمي توانستيم در واشنگتن با هم ديدار کنيم. از هشت ماه پيش تا به حال در اين خصوص سوال هايي مطرح کرده اند. آنها گفته اند که ما مي خواستيم به واشنگتن برويم، اما برايمان دعوتنامه صادر نمي شد.

کجا با مايکل بلک ويل ديدار کرديد؟

در يکي از شهرهاي اروپا او با من تماس گرفت. ما وقتي ناهار مي خورديم او به من گفت؛ ديدگاه هاي شما در واشنگتن مطرح نمي شود.

کي ديدار کرديد؟

به خاطر نمي آورم.

مي توانيد نام شهري را که در آن ملاقات داشتيد، بگوييد؟

خير. نمي خواهم بگويم.

پيش تر گفته بوديد که يک عراقي مبلغ قرارداد شما را پرداخت کرده است؟ تنها يک نفر بوده است؟

خير. دو نفر اين مبلغ را پرداخت کرده اند.

امکان دارد نام شان را بگوييد؟

مسلم است که امکان ندارد.

چرا؟

به دلايل امنيتي. ممکن است توسط گروه هاي فرقه گرا کشته شوند.

آيا اين دو نفر در عراق هستند؟

داريد بازجويي مي کنيد؟ در عراق خون جاري مي شود و هر روز صدها نفر در اين کشور مي ميرند. اين سوال ها که شما مي پرسيد بسيار سطحي و پيش پا افتاده است.

تنها سوالي که از شما دارم اين است که براساس قوانين ثبت ماموران خارجي هويت کساني که حامي مالي لابي ها در واشنگتن هستند بايد اعلام شود؟

حاميان ما از اعضاي پيمان ملي عراق هستند. ما کار غيرقانوني نمي کنيم. شما که هستيد؟ اف بي آي؟

من خبرنگار نيوزويک هستم. ديويد ايگناشيوس، ستون نويس مشهور روزنامه واشنگتن پست در يکي از شماره هاي اين روزنامه مقاله يي نوشت که در آن نوشته شده بود شما از سعودي ها کمک مالي دريافت مي کنيد. نه تنها از عربستان سعودي بلکه از کشورهاي خليج فارس و ديگر منابع مالي خارج از عراق.

شما را به مصاحبه ام با ولف بليتزر ارجاع مي دهم. غ علاوي در اين مصاحبه گفته بود؛ ما سعي داريم براي اجراي برنامه هاي ملي حاميان مالي پيدا کنيم و به اين ترتيب هم عراق و هم منطقه را نجات دهيم، اما آنچه ايگناشيوس گفته چندان درست نيستف .

مي خواهيد دوباره نخست وزير شويد؟

صادقانه بگويم. اين مصاحبه به نظرم جالب نمي آيد. فکر مي کردم سوال مهمتري در خصوص آينده عراق داشته باشيد. مي توانيد بگوييد که چرا ايالات متحده براي دولت عراق برنامه تعيين مي کند؟

فکر مي کنم واضح باشد. اين اقدام امريکا به دليل اعمال فشار بوده است.

دقيقاً. بنابراين بگذاريد دولت عراق پاسخگو باشد تا ببينيم آيا آنها برنامه هاي تعيين شده از سوي امريکا را عمل مي کنند يا خير.

پاسخ شما واضح است. آنها اين کار را نکرده اند. بنابراين سوال اين است که به نظر شما عواقب اين مسائل چيست؟ آيا امريکا بايد عقب نشيني خود را از عراق آغاز کند؟

اين مساله به ما ربطي ندارد. به من ربطي ندارد که به امريکايي ها بگويم چه بکنند و چه نکنند.

اما شما به امريکايي ها گفته ايد که برنامه هايشان در عراق عملي نشده است. بنابراين تنها فشاري که امريکا مي تواند به دولت عراق وارد کند هماني است که دموکرات ها مي گويند و آن اينکه به دولت عراق بگوييد ما خروج از عراق را آغاز مي کنيم.

اين به امريکا مربوط است. موضع من اين است که حقايق را بيان کنم و حقيقت اين است که دولت عراق تاکنون از حضور نظاميان در عراق سود نجسته است.

زماني شما از سوي دولت امريکا حمايت مي شديد شما رهبر مورد علاقه سيا بوديد؟

فکر نمي کنم. اينها که مي گوييد براي من عجيب است. من توسط شوراي رهبري انتخاب شدم.

برخي مي گويند شما حامياني در عراق داشتيد که بيشتر آنها از سکولارهاي طبقه متوسط بودند، اينها کساني هستند که بيش از ديگران از خشونت ها ضربه ديده اند، همچنين اين طبقه شامل کساني مي شود که بيشترشان عراق را ترک کرده اند. بنابراين امروز حاميان شما در عراق در مقايسه با چند سال قبل کمتر هستند.

بسيار خب. خب که چه؟ چي مي خواهيد بگوييد. ما کشوري نداريم. ما ثباتي در کشور نداريم که به وسيله يک نظرسنجي بتوان فهميد که حاميان من يا ديگران چه کساني هستند. مي دانم که کشور دستخوش آشوب است و در آستانه جنگ داخلي قرار دارد. مردم يکديگر را مي کشند و مشکلات کمر مردم عراق را شکسته است.
يک زن مسلمان، در مبارزات انتخاباتي مجلس دانمارک
گروه بين الملل، محمدصادق اميني؛ براي اولين بار در تاريخ دانمارک يک مسلمان نامزد شرکت در انتخابات پارلمان اين کشور شده است. به گزارش نشريه «world politics» خانم «اسما عبدالحميد» سخنگوي سابق اسلامگرايان که با حجاب کامل در انظار عمومي ظاهر مي شود به عنوان نامزد ائتلاف سوسياليست ها و سبزها در انتخابات پيش روي پارلمان دانمارک شرکت کرده است. او که از چهره هاي جنجال برانگيز در عرصه سياسي دانمارک است نظري کاملاً شفاف در خصوص سربازان دانمارکي مستقر در عراق دارد؛ به باور او سربازان دانمارکي مثل ارتش نازي که در جريان جنگ جهاني دوم دانمارک را اشغال کردند اشغالگر هستند و کساني که در عراق عليه آنها مي جنگند نه تنها تروريست نيستند بلکه مبارزان راه آزادي هستند و نبرد آنها عليه اشغالگران اقدامي کاملاً توجيه شده است. اين اولين بار نيست که خانم عبدالحميد با چنين اظهاراتي خود را به تيتر اول نشريات دانمارک تبديل کرده است. دو سال پيش نيز او از دست دادن با آقايان عضو انجمن شهرداري شهر «اودنسه» خودداري کرد. بر خلاف برخي گزارش هاي رسانه اي، خانم عبدالحميد يک گوينده تلويزيوني نيست بلکه يک فعال اجتماعي است که تاکنون براي برخي از شبکه هاي تلويزيوني دانمارک برنامه هايي را اجرا کرده است. براي مثال در جريان انتشار کاريکاتورهاي موهن به پيامبر عظيم الشأن اسلام شبکه تلويزيوني DR2 او را براي حضور در يک برنامه هشت قسمتي استخدام کرد تا در خصوص اقدام روزنامه Jyllands-Posten که براي اولين بار آن کاريکاتورهاي موهن را منتشر کرد مباحثاتي با برخي روزنامه نگاران منکر وجود خدا انجام دهد.

نشريه سياست جهان در ادامه گزارش خود مي افزايد؛ البته اظهارات و اقدامات خانم عبدالحميد با واکنش هايي از سوي برخي چهره هاي سياسي دانمارک مواجه شده است. براي مثال «راسموس جارلوف» سياستمدار محافظه کار در اواخر ماه جولاي خانم عبدالحميد را به خيانت متهم کرد و از آن موقع به بعد اين بحث در دانمارک افزايش يافته که آيا او قانون دانمارک را زير پا گذاشته است يا اينکه جارلوف يک نازي است که نمي خواهد مهاجران از حق آزادي بيان برخوردار باشند. البته خانم عبدالحميد در مصاحبه هايي که انجام داده خودش را زن جوان مطمئني معرفي کرده که آزادانه پوشش حجاب را براي خود انتخاب کرده است. او که در سال 1986 وارد دانمارک شده پدري فلسطيني الاصل و مادري عربستاني دارد که با رهبري جنبش هاي اسلامي در دانمارک بعد از انتشار کاريکاتورهاي موهن تبديل به چهره يي سرشناس در ميان مسلمانان اين کشور شد. وي همچنين معتقد است کشورهاي لبنان، عراق و فلسطين توسط بيگانگان اشغال شده اند و نبرد عليه سربازان خارجي نه تنها ايراد ندارد بلکه کاملاً توجيه شده است. برخي از سياستمداران مخالف وي چنين اظهاراتي را مخالف قانون اساسي عنوان کرده و او را متهم به خيانت کرده اند ولي خانم عبدالحميد معتقد است از آنجايي که خواستار کشتن سربازان دانمارکي نشده است اقدامي خلاف قانون انجام نداده است.
نگاهي به گذشته در امروز
نوشيروان کيهاني زاده

سالروز امضاي قرارداد تقسيم ايران ميان انگلستان و روسيه

31 آگوست سال 1907 ميلادي در شهر سن پترزبورگ پايتخت آن زمان روسيه قرارداد تقسيم کشور مستقل و باستاني ايران با گذشته تابناکش که 13 قرن يک ابرقدرت بوده به دو منطقه نفوذ ميان انگلستان و روسيه

- دو قدرت اروپايي وقت - امضا شد. دولت فرانسه براي رسيدن آن دو دولت به اين توافق ماه ها تلاش و واسطه گري کرده بود. هدف فرانسه، حل اختلافات روسيه و انگلستان بر سر ايران، افغانستان و تبت بود که بدون رفع آن، تشکيل يک اتحاديه نظامي از اين سه کشور به نام «تفاهم سه گانه» در برابر اتحاديه آلمان، اتريش و ايتاليا امکان پذير نبود. فرانسه از تنها ماندن در برابر آلمان وحشت داشت. اختلاف قدرت هاي اروپايي نتيجه رقابت هاي استعماري آنها بود که بالاخره به جنگ جهاني اول منجر شد. مورخان از موافقتنامه سن پترزبورگ به نام يک بي شرمي تمام عيار قدرت هاي اروپايي در قرن 20 ياد کرده اند. طبق موافقتنامه سن پترزبورگ، علاوه بر تقسيم ايران به دو منطقه نفوذ و يک ناحيه حايل ميان آن دو (تهران)؛ افغانستان در دايره نفوذ انگلستان قرار گرفت تا مطمئن باشد که روسيه از مسير آن هند را از دستش خارج نخواهد ساخت و تبت نيز به چين داده شد که خود عملاً تحت سلطه قدرت هاي اروپايي، ژاپن و امريکا بود و فقط اسماً استقلال داشت. در آن زمان، در ايران - شاه وقت (محمدعلي شاه قاجار) به روسيه و مجلس که از عمر آن يک سال بيشتر نمي گذشت به انگلستان نزديک بودند. با وجود اين، مجلس پس از دريافت نسخه يي از موافقتنامه آن را فوراً رد کرد و علي اصغرخان اتابک نخست وزير وقت هنگام خروج از مجلس ترور شد. انگلستان بدون اعتنا به تصميم مجلس، در منطقه نفوذ خود به مرکزيت کرمان، به دست ژنرال پرسي سايکس که يک کتاب «تاريخ» هم براي ايران نوشته است، يک واحد نظامي به نام

«اس پي آر» ايجاد کرد و روسيه نيز در منطقه نفوذ خويش واحد قزاق به وجود آورد و...

اوضاع بر همين منوال بود تا اينکه در سال 1917 در روسيه انقلاب شد و «تفاهم مثلث» عملاً از ميان رفت و انگلستان از اين فرصت استفاده کرد و در صدد برآمد که ايران را تماماً تحت الحمايه خود قرار دهد (قرارداد وثوق الدوله و...). لنين که متوجه دسيسه انگلستان شده بود همه دعاوي روسيه نسبت به ايران از جمله موافقتنامه سال 1907 سن پترزبورگ را لغو کرد و استقلال و تماميت ايران را به رسميت شناخت. به نوشته مورخان، قرارداد سال 1921مسکو و تهران نيز باعث شد که انگلستان نتواند در جريان ملي شدن نفت (سال هاي 1953 - 1951) به ايران تعرض نظامي کند.

چاپ تصوير داريوش و کوروش بزرگ بر اسکناس ها

31 آگوست 1953 و 12 روز پس از براندازي 28 مرداد در تهران اعلام شد که مصدق تصميم به چاپ تصوير داريوش بزرگ (همان تصويري که 25 قرن پيش بر تخت جمشيد نقر شده است) در محل عکس شاه بر اسکناس هاي ده توماني و تصوير کوروش بزرگ بنيادگذار کشور ايران در همان محل بر اسکناس هاي پنج توماني گرفته بود و قرار بود اين اسکناس ها در روز مهرگان (نيمه مهرماه 1332، اکتبر 1953) انتشار يابند. در آن زمان20 توماني (200 ريالي) بزرگ ترين اسکناس ايران بود. ايران زمان داريوش بود که براي نخستين بار در جهان سکه يکنواخت ضرب کرد و هرگونه دادوستد را بر پايه آن قرارداد. اين سکه ها که نمونه آنها موجود است «داريک» ناميده شده اند.

قتل عام اصفهاني ها

از تصرف اصفهان توسط نيروهاي امير تيمور گورکان (تيمور لنگ) و قتل عام مردم آن و ساختن مخروط هاي ده متري از کله هاي مقتولين 620 سال مي گذرد. اصفهان در 27 آگوست سال 1387 ميلادي، پس از يک مقاومت چشمگير به دست تيموريان افتاد. امير تيمور در همين سال، شيراز را هم متصرف شد.

قتل قائم مقام

در اين روز در سال 1835 ميلادي به دستور محمدشاه قاجار، ميرزا ابوالقاسم قائم مقام صدراعظم وقت ايران را که خود او بارها گفته بود که سلطنتش را مديون کارداني وي مي داند تنها به اين سبب که درصدد تغيير فرمانده گارد سلطنتي برآمده بود در باغ نگارستان خفه کردند، زيرا شاه سوگند خورده بود که خونش را نريزد،

محمدشاه در آن روز از ترس بيماري وبا که در تهران شيوع يافته بود و گرماي بي سابقه پايتخت، قصد رفتن به لواسان را داشت. ولي پيش از اين نقل مکان، به دليل بدگماني و ترس از نافرماني قائم مقام (احتمال کودتا) دستور بي جان ساختن وي را داده و سپس معلم سابق خود، عباس ايرواني معروف به حاجي ميرزا آقاسي را جانشينش کرده بود، که برخي مورخان او را «بي مايه براي صدارت عظما» توصيف کرده اند. قائم مقام در کتب تاريخ، «مردي لايق» توصيف شده است. همين قدرنشناسي ها، رواج سعايت و بدگماني مقامات نسبت به يکديگر، از عوامل نفوذ قدرت هاي اروپايي بر برنامه ريزي ها و سياست هاي دولت تهران در دوران قاجارها و عقب ماندگي ايران به شمار آورده شده است.

www.iranianshistoryonthisday.com
عناوين اين صفحه
عصر برخورد با صندوق هاي راي سپري شده است
اياد علاوي؛ امريکا به دولت مالکي فشار بياورد
يک زن مسلمان، در مبارزات انتخاباتي مجلس دانمارک
نگاهي به گذشته در امروز
درخواست دولت عراق از شورشيان
تلاش موگابه براي کنترل تورم
گروگان هاي کره يي آزاد شدند
درخواست مبارک از مصري ها
مخالفت آفريقاي جنوبي با تغيير رژيم در زيمبابوه
ابراز نگراني از سرکوب ها در مصر
برخورد لفظي مرکل با رهبر مخالفان دولت ژاپن
مذاکرات بر سر آينده کوزوو در اتريش
ضرورت کمک جهاني به سوريه و اردن

درخواست دولت عراق از شورشيان
آسوشيتدپرس؛ دولت عراق از شورشيان مسلح اين کشور درخواست کرد که حملات خود را متوقف کنند. به گزارش آسوشيتدپرس دولت نوري المالکي نخست وزير عراق در بيانيه يي با استقبال از تصميم «مقتدا صدر» روحاني شيعي براي توقف شش ماه حملات ارتش مهدي به منظور برقراري ثبات و امنيت اعلام کرد اين اقدام صدر فرصت خوبي را براي متوقف کردن فعاليت ساير گروه هاي نظامي در عراق فراهم کرده است.


تلاش موگابه براي کنترل تورم
خبرگزاري فرانسه؛ «رابرت موگابه» رئيس جمهوري زيمبابوه به منظور تلاش براي کنترل تورم افسارگسيخته در اين کشور هر گونه افزايش دستمزدها بدون تاييد مقامات ارشد دولتي را ممنوع اعلام کرد. بنابر دستور موگابه تمامي هزينه ها در زيمبابوه مانند شهريه مدارس، دستمزدها و... در شش ماه آينده بايد ثابت باقي بماند.


گروگان هاي کره يي آزاد شدند
آسوشيتدپرس؛ پس از شش هفته بحران گروگانگيري کره يي ها توسط طالبان سرانجام اين ماجرا با آزادي 7 گروگان باقيمانده کره يي توسط طالبان در روز گذشته خاتمه يافت. بنابر اخبار منتشره هر چند که دولت کره جنوبي موفق به آزادي اتباع خود از دست طالبان شد ولي اين کشور به دليل مذاکره با طالبان که به نوعي سبب به رسميت شناخته شدن اين گروه تروريستي در جهان شد، به شدت زير فشار و انتقاد مجامع بين المللي است.


درخواست مبارک از مصري ها
خبرگزاري فرانسه؛ «حسني مبارک» رئيس جمهوري 79 ساله مصر از مردم کشورش درخواست کرد که به شايعات منتشره در خصوص سلامت جسماني او توجهي نکنند. وي در مصاحبه يي با روزنامه الاهرام گفت؛ من به اين شايعات که هدف و منبع آن را مي شناسم علاقه يي نشان نمي دهم و به کارم ادامه مي دهم.


مخالفت آفريقاي جنوبي با تغيير رژيم در زيمبابوه
آسوشيتدپرس؛ «تابو امبکي» رئيس جمهوري آفريقاي جنوبي با اعلام مخالفت خود با تغيير رژيم در زيمبابوه تاکيد کرد که ادامه يافتن مذاکرات حزب حاکم زيمبابوه با گروه هاي مخالف دولت تنها راه براي پايان دادن به بحران هاي جاري در اين کشور است و با هر گونه تلاش خارجي براي تغيير حکومت اين کشور مخالفت کرد.


ابراز نگراني از سرکوب ها در مصر
عفو بين الملل؛ دستگيري، بازداشت و آزار و اذيت اعضاي اخوان المسلمين در مصر موجب نگراني است. سازمان عفو بين الملل در بيانيه يي که روز پنجشنبه منتشر کرد ضمن ابراز نگراني از سخت گيري هاي دولت مصر نسبت به اخوان المسلمين آن را ناشي از اقدامات مسالمت آميز اعضاي اين سازمان در امور سياسي دانست. در اين بيانيه به محاکمه 40 تن از اعضاي اين سازمان در دادگاه هاي نظامي اعتراض شده است. اين در حالي است که اين افراد همگي غيرنظامي بوده و يکي از آنان به نام خيرات الشاطر نيز دچار بيماري است.


برخورد لفظي مرکل با رهبر مخالفان دولت ژاپن
آسوشيتدپرس؛ آنگلا مرکل صدراعظم آلمان در جريان سفر به ژاپن از دولت توکيو خواستار تمديد حضور سربازانش در افغانستان شد. اين موضع خانم مرکل موجب خشم رهبر مخالفان دولت ژاپن شد. ايچيرو اوزاوا رهبر حزب دموکراتيک که مخالف دولت آبه است در پاسخ مرکل با تمديد حضور ژاپني ها در افغانستان مخالفت کرده و علاوه بر آن تمديد ماموريت ناوگان ژاپن در اقيانوس هند را نيز غيرضروري دانست.


مذاکرات بر سر آينده کوزوو در اتريش
فرانس پرس؛ ديپلمات هاي اتحاديه اروپا، روسيه و امريکا معروف به تروييکا مذاکراتي را با نمايندگان آلبانيايي هاي کوزوو به عمل آوردند. اين مذاکرات در آغاز دور جديد اقدامات ديپلماتيک براي تعيين وضع آينده ايالت کوزوو صورت گرفت. کوزوو در حال حاضر تحت اداره سازمان ملل متحد به سر مي برد. قرار است نمايندگان سه جانبه ياد شده با مقامات صربستاني نيز مذاکراتي انجام دهند. مذاکرات در اتريش جريان دارد.


ضرورت کمک جهاني به سوريه و اردن
فرانس پرس؛ موسسه پناهندگان ملل متحد (UNHCR) خواهان همکاري بيشتر با دولت هاي سوريه و اردن در خصوص اوضاع حدود دو ميليون نفر آواره عراقي ساکن در اين دو کشور شد.

موسسه پناهندگان ملل متحد همچنين گفته است سوريه و اردن دين بزرگي بر گردن جامعه بين الملل دارند و بايد از نقش مثبتي که در اين خصوص ايفا کرده اند از آنها تقدير به عمل آيد. همچنين کشور آلمان به خاطر تامين هزينه آب لوله کشي و هزينه تحصيل فرزندان پناهندگان شايسته تقدير است.


روزنامه اعتماد
طراحی و پیاده سازی نرم افزار : شرکت ارتباطات نوین فرانام