امير ستارزاده

صنعت ارتباطات در جهان از سال 2000 به بعد تحولات بسياري را به خود ديده است. هر روزه مردم با يک فناوري جديد روبه رو مي شوند. جهان پيشرفته و پيچيده امروزي مردم را وادار به حرکت مي کند. يکي از مهمترين اين فناوري ها تکنولوژي بلوتوث (Bluetooth) است که به ارتباط بي سيم با برد کوتاه مربوط مي شود. اين تکنولوژي در تمام تجهيزات جديد وسايل الکترونيکي و ارتباطي کاربرد دارد و استفاده از آن تنها به شبکه ها و اينترنت مربوط نمي شود. به طوري که در حال حاضر حتي موس و کيبورد کامپيوتري مجهز به بلوتوث نيز در بازار ديده مي شود.

شايد جالب باشد بدانيد نام اين تکنولوژي از نام يک پادشاه دانمارکي به نام «هرالد بلوتوث» گرفته شده است. اين پادشاه که نزديک به هشتصد سال قبل در دانمارک سلطنت مي کرد، موفق شد کشورهاي دانمارک و نروژ را که ساليان دراز در جنگ هاي مذهبي با يکديگر مشکل پيدا کرده بودند، متحد و هم پيمان کند.

در حقيقت فناوري بلوتوث هم بر پايه اتحاد يکپارچه سيستم هاي الکترونيکي تاکيد دارد که نمادي از کار و تلاش پادشاه دانمارکي است.

ايده اصلي ايجاد اين فناوري در اواسط سال 1994 ميلادي به وسيله شرکت مخابراتي اريکسون سوئد عرضه شد و به سرعت مورد استقبال قرار گرفت. در گذشته بسياري از وسايل ارتباطي مانند PC ها يا همان سيستم هاي کامپيوتري شخصي، گوشي هاي تلفن همراه، پرينترها، تجهيزات مخابراتي و غيره از پروتکل هاي ارتباطي مختلف و ناسازگار با يکديگر استفاده مي کردند که به همين دليل برقراري ارتباط مناسب بين آنها به درستي امکان پذير نبود. به همين دليل شرکت هاي فعال در زمينه ارتباطات، تصميم به ايجاد يک استاندارد مشترک براي انواع وسايل ارتباطي گرفتند، تا ارتباط بين وسايل الکترونيکي تحت يک استاندارد ثابت و مشخص برقرار شود.

در حال حاضر شرکت هاي اريکسون، اينتل، نوکيا، IBM و توشيبا از توسعه دهندگان مهم اين تکنولوژي هستند. هر وسيله يي که از سيم براي انتقال اطلاعات خود استفاده نمي کند، از امواج راديويي بهره مي گيرد و در واقع امواج راديويي سيگنال هايي هستند که به وسيله فرستنده در هوا پخش مي شوند. امواج راديويي مي توانند صدا، تصوير و هر نوع اطلاعاتي را منتقل کنند. تلفن هاي بي سيم، ماهواره ها، فرستنده هاي تلويزيوني، بي سيم هاي پليس و غيره از جمله وسايلي هستند که ارتباطات خود را از طريق امواج راديويي فراهم مي کنند. حتي دزدگير خودروي شما هم به وسيله امواج راديويي کار مي کند.

فناوري بلوتوث هم نوعي ارتباط از راه امواج راديويي است که با برد کوتاه کار مي کند و از پروتکل خاصي براي ارسال اطلاعات خود استفاده مي کند و به همين دليل هم طرفداران زيادي دارد. در واقع تمام دستگاه هايي که براساس بلوتوث ايجاد مي شوند با استاندارد شخصي سازگار هستند.

به لطف فناوري بلوتوث کشورهايي همچون ايالات متحده و برخي کشورهاي اروپاي غربي که در زمينه تکنولوژي صاحب نام هستند، قدم هاي بيشتري به سمت استفاده از ارتباطات بي سيم بين شبکه هاي کامپيوتري و تجهيزات الکترونيکي برداشته اند که علاوه بر سرعت بسيار زياد کيفيت قابل قبولي را هم در اختيار کاربران شان قرار مي دهند. يکي از اين فناوري هاي مهم در اين زمينه که به نوعي مهمترين رقيب بلوتوث هم محسوب مي شود، فناوري بي سيم ويبري (Wibree) است. اين فناوري در اکتبر سال 2006 به وسيله شرکت نوکيا طراحي و ابداع و به عنوان تکميل کننده فناوري بلوتوث ارائه شد.

فناوري ويبري هم دقيقاً مانند بلوتوث يک پروتکل ارتباطي امواج راديويي با برد کوتاه است. ويبري و بلوتوث هر دو به وسايل الکتريکي مختلف اجازه مي دهند از راه سيگنال هاي برد کوتاه راديويي با يکديگر ارتباط برقرار کنند.

فناوري ويبري دقيقاً قادر به انجام همان وظايفي است که بلوتوث مي تواند انجام دهد ولي با يک تفاوت اساسي مهم و آن اينکه ميزان مصرف انرژي در فناوري ويبري تقريباً نصف ميزان مصرف انرژي در بلوتوث است، يعني از فناوري ويبري مي توان در بسياري از وسايل که ذخيره انرژي اندکي دارند و طول عمر باتري آنها کوتاه است، استفاده کرد. اين نکته براي بسياري از کاربران بسيار حائز اهميت است زيرا اگر فناوري بلوتوث در يک گوشي تلفن همراه يا هر وسيله ديگري در حالت فعال باشد، حتي اگر گوشي تلفن همراه اطلاعاتي را دريافت يا ارسال نکند، باز هم انرژي زيادي از باتري هدر مي رود در حالي که در فناوري ويبري اين طور نيست. ضمن اينکه تراشه الکترونيکي ويبري کوچک تر از تراشه بلوتوث و استفاده از فناوري ويبري در وسايل کوچک راحت تر و امکان پذيرتر است.

نکته مهم ديگر در اين زمينه سرعت انتقال اطلاعات است به طوري که سرعت انتقال اطلاعات از يک وسيله به وسيله ديگر توسط بلوتوث تقريباً سه برابر بيشتر از ويبري است و به همين دليل فناوري ويبري در شبکه هاي بزرگ کامپيوتري کاربرد زيادي ندارد. به همين دليل تکنولوژي ويبري براي استفاده در تجهيزات کوچک مانند گوشي هاي تلفن همراه، صفحه کليد و موس بي سيم، تجهيزات پزشکي و غيره بسيار مناسب است.

يکي ديگر از تکنولوژي هاي ارتباطات بي سيم Wi-Fi است که نسبت به ويبري و بلوتوث داراي اين مزيت است که برد بسيار بيشتري دارد زيرا بلوتوث و ويبري حداکثر 14 متر برد دارند در حالي که

Wi-Fi حداقل يکصد متر برد موثر دارد و در صورت تقويت شدن، برد آن به مراتب افزايش پيدا مي کند. هم اکنون بي سيم هاي پليس از اين نوع فناوري استفاده مي کنند.

از ديگر مزاياي مهم تکنولوژي ويبري که به تازگي ابداع شده است، اين است که باعث تداخل بين دستگاه هاي مجهز به امواج راديويي نمي شود. در اين فناوري از تکنيکي به نام «SSF» (جست وجوي تغييرات فرکانسي) استفاده مي شود که به وسيله آن دستگاهي که قصد ارسال اطلاعات را دارد، بيش از 1500 بار در ثانيه کانال هاي ارتباطي را کنترل مي کند تا بهترين کانال ارتباطي را يافته و اطلاعات را از آن راه ارسال کند.

امروزه با استفاده از پيشرفت فناوري مخابرات، برقراري ارتباطات روز به روز ساده تر از قبل انجام مي شود و به زودي فناوري ويبري و حتي تکنولوژي هايي شبيه به آن جاي بلوتوث را خواهند گرفت تا دنياي پرجنب وجوش تکنولوژي زندگي ساده تري براي مردم فراهم کند.

ترجمه؛ عبدالله مصطفايي

احتمالاً شما نيز خبر اخير مربوط به انتشار مقادير زياد بخار در سطح يک خيابان در نيويورک را شنيده ايد. اين حادثه که با يک انفجار و سپس وقوع آتشفشاني از بخار، گل و لاي و آسفالت همراه بود در نزديکي خيابان چهل و يکم و لکزينگتون رخ داد و ابتدا به عنوان يک حمله تروريستي باعث ترس افکار عمومي امريکا شد ولي بعداً مشخص شد که اينچنين نبوده است.

حال فکر مي کنيد به چه دليل اين همه بخار از زير يک خيابان در حال عبور بوده است؟ در جواب بايد گفت که اين بخارها به عنوان محصول جانبي يک نيروگاه برق است و خطوط انتقال آن از سال 1882 براي استفاده ساختمان هاي مستقر در ناحيه پاييني منهتن طراحي شده است (لوله منفجر شده مربوط به سال 1924 بوده است). اين نيروگاه داراي هفت واحد توليد برق است و بويلرهايي هشت طبقه دارد و در هر ساعت حدود يک ميليون پوند بخار توليد مي کند. اين را بايد يک معجزه دانست که انفجار تلفات زيادي نداشته است و فقط يک کشته و 20 زخمي بر جاي گذاشته است. با اين وجود جالب است بدانيد که اين سيستم يکي از مثال هاي بارز فناوري توليد همزمان برق و حرارت است. هرچند اين ايده از قديم الايام وجود داشته است ولي با افزايش قيمت انرژي در کشورهاي وابسته به نفت اين فناوري ها از اهميت بيشتري برخوردار شده اند. منطق اين فناوري نيز آن است که به ازاي هر دلار هزينه شده براي سوخت، مقدار بيشتري انرژي استحصال شود. اما سوال ديگر شايد آن باشد که چرا در وسط فصل تابستان هنوز در داخل اين لوله هاي زيرزميني، بخار پرفشار جريان داشته است؟

آنچه بديهي است اينکه اين بخار براي مصرف در رادياتور ساختمان ها ارسال نمي شده است. در جواب بايستي به هوش طراحان اين سيستم اشاره کرد يعني گفت که در فصل گرما از اين بخار جهت به کار انداختن کمپرسورهاي سيستم تهويه مطبوع ساختمان هاي منطقه اداري نيويورک استفاده مي شود. هرچند اين فناوري مدلي براي برنامه ريزي شهري و استفاده مجدد از بخار است ولي در سال 1989 انفجار اين لوله هاي بخار حادثه مهلکي را پديد آورد. با وجود تمام اين مسائل امروزه اقبال وسيعي به سمت فناوري هاي توليد همزمان برق و حرارت در سراسر امريکا وجود دارد چون مي توان بهره وري از سوخت را افزايش داده و کاربردهاي دوگانه يي را تعريف کرد.

Scientific American, Jul.2007

ترجمه؛ اسماعيل ذبيحي

طي چند هفته گذشته بيش از 28 درصد رايانه هاي سرتاسر جهان، به رغم در اختيار داشتن نرم افزارهاي امنيتي فعال و حدود 40 درصد از آنها بدون در اختيار داشتن سيستم هاي حفاظتي مناسب، با آلودگي ها و حملات ناشي از نفوذ کدهاي مخرب مواجه بوده اند.

شايع ترين کدهاي مخرب رديابي شده در هفته گذشته را نرم افزارهاي ناخواسته و مزاحم، PUP، تشکيل مي دهند. هرچند که اين نرم افزارها ريسک تخريبي قابل توجهي ندارند اما انواع محدودي از آنها، غالباً براي جمع آوري نامحسوس اطلاعات محرمانه و نيز ايجاد شرايط مناسب براي نفوذ ساير بدافزارهاي مخرب مانند تروژان ها، مورد استفاده مجرمان اينترنتي قرار مي گيرند. علاوه بر اين، از ميان کليه بدافزارهاي جديد و مهم رديابي شده طي چند هفته گذشته، نرم افزار مزاحم MyWebSearch، کرم هاي رايانه يي MSNFunny.B و Sohanat.CU و نيز تروژان IRCPass.A، پراهميت ترين و خطرناک ترين موارد کشف شده بوده اند.

MyWebSearch برنامه يي است که با نصب يک نوارابزار روي مرورگرهاي وب، قادر به تغيير نتايج جست وجوي کاربران و نيز هدايت آنها به برخي از وب سايت هاي تجاري و فروشگاهي است.

IRCPass.A يک کد مخرب backdoor است که مجرمان اينترنتي مي توانند با استفاده از آن و از طريق پروتکل HTTP، کنترل رايانه هاي مورد حمله را در دست گرفته و اطلاعات محرمانه موجود در آنها را سرقت کنند. اين کد قادر است به محض آلوده کردن سيستم، پورت دلخواهي را در آن باز کرده و به صورت مخفيانه با منتشرکننده خود در ارتباط باشد. از طريق همين پورت، مجرمان اينترنتي مي توانند هرگونه دستوري را در سيستم آلوده اجرا کنند.

کرم رايانه يي MSNFunny.B با انتشار از طريق برنامه مشهور MSN Messenger و تحريک کاربران به کليک روي فايلي که خود در آن پنهان شده است، در سيستم هاي مورد حمله اش فعال مي شود. متن پيغام آلوده يي که توسط کاربران دريافت مي شود ممکن است به زبان هاي مختلف بوده و معمولاً موضوعاتي را شامل مي شود که در آنها به بهترين وجه از روانشناسي اجتماعي براي فريب کاربران استفاده شده است.

MSNFunny.B به محض نفوذ در سيستم و اتصال به اينترنت، قادر است کدهاي مخرب ديگري را نيز در آن دانلود کرده، موجب ايجاد تخريب بيشتر يا مختل شدن کامل سيستم شود.

از ميان ساير عملکردهاي مخرب اين کرم، مي توان به ايجاد تغيير در رجيستري ويندوز و غيرفعال ساختن ويرايشگر آن، غيرفعال کردن عملکرد به روزرساني سيستم عامل و نرم افزارهاي امنيتي و در نتيجه آسيب پذيري شديد سيستم در برابر حملات مخرب و نفوذهاي غيرمجاز، اشاره کرد.

اما بدافزار شايع ديگري که در هفته گذشته موجب ايجاد مشکلات فراواني براي کاربران اينترنت شد، يک کرم رايانه يي مهم از خانواده SOHANAT با عنوان Sohanat.CU بود که بيشتر از طريق نرم افزارهاي گفت وگوي آنلاين منتشر شده و با سرعت بسيار زيادي، کاربران مختلف اين نرم افزارها را مورد حمله قرار مي دهد. پيغام هاي آلوده اين کرم شامل عبارت هايي نظير hot pics this week يا who is beside you in this pic? يا لينک هايي براي هدايت کاربران به صفحات مخرب و آلوده کننده در وب است. تغيير صفحات خانگي برنامه Internet Explorer و حذف گزينه مربوط به تغيير اين صفحه، جلوگيري از دسترسي کاربر به Task Manager و ايجاد تغيير در رجيستري سيستم عامل براي اجرا در هر بار راه اندازي سيستم از عملکردهاي تخريبي اين کرم محسوب مي شود.

www.mec-security.com

سيدايمان ضيابري

kziabari@gmail.com

از دنياي ارتباطات همراه و همينطور جهان گوشي هاي تلفن همراه در داخل و خارج از کشور، خبرهاي عجيب و جالبي به گوش مي رسد. از جمله مهمترين آنها که در هفته گذشته توجه کارشناسان ارتباطات و فناوري اطلاعات در داخل کشور را جلب کرد، اختلاف نظرهاي موجود بين سازمان تنظيم مقررات راديويي و شرکت همراه اول بود که قيمت و هزينه ارسال پيام هاي کوتاه را مورد بحث قرار داده بودند. شرکت همراه اول به مناسب بودن اين قيمت 14 توماني به ازاي هر پيامک تاکيد مي کرد در حالي که سازمان تنظيم معتقد بود قيمت ها بايد کاهش يابد. اين در حالي است که در برخي از کشورهاي دنيا، خدمات جانبي موبايل همانند سيم کارت ها به صورت رايگان در اختيار مشتريان قرار مي گيرند و هر کاربر تنها براي خريد گوشي تلفن همراه خود بايد مبالغي را پرداخت کند. با اين اوصاف به نظر مي رسد روند کلي وضعيت ارتباطات سيار در داخل کشور، در حال نزديک شدن به استانداردهاي بين المللي باشد و فعاليت اپراتورهاي خصوصي، باز شدن درهاي واردات گوشي هاي تازه به داخل کشور و مسدود کردن راه هاي قاچاق موبايل از بنادر و گمرک ها به همراه تجديد نظر وزارت آي تي براي ساماندهي خدمات خود در سراسر کشور، آينده يي روشن براي اين صنعت در کشورمان نويد بدهند.

گوشي امروز که هر هفته علاوه بر معرفي يک محصول جديد و قابل توجه، نگاهي به سرخط آخرين خبرهاي حوزه موبايل در داخل و خارج از کشور مي اندازد، اين هفته جديدترين گوشي شرکت نوکيا را براي معرفي انتخاب کرده است.

معرفي N800

شرکت فنلاندي نوکيا که در سال 1865 تاسيس شد و با دارا بودن روسا و سرمايه گذاراني از فنلاند، نروژ، آلمان، امريکا، سوئد، هند، بريتانيا و استراليا يک کمپاني چندمليتي به شمار مي رود که مقر آن نيز در کنار خليج کوچک فنلاند واقع است، معمولاً گران ترين و پيشرفته ترين گوشي هاي خود را در سري N ارائه مي کند که به تعبيري، تداعي کننده حرف اول نام اين شرکت است.

گوشي جديد و چندرسانه N800 که براي نخستين بار در ژانويه 2007 و در امريکا از آن پرده برداري شد نيز از جمله همين محصولات است. اين گوشي که به «لوح اينترنتي» نيز مشهور شده، به عنوان جايگزين Nokia770 معرفي مي شود که مصرف عمده و اصلي آن، وبگردي، کار با سرويس هاي اي ميل، خواندن سرخط اخبار از طريق RSS و گوش دادن به راديوي موج کوتاه است. اين گوشي همچنين قرار است خدمات مخصوص WiMax را در سال 2008 به کاربران کانادا و ايالات متحده ارائه دهد.

اين گوشي که در واقع يک ميني کامپيوتر هوشمند با قابليت صفحه لمسي يا Touch screen به شمار مي رود و در زمره PDAها يا دستيارهاي ديجيتال شخصي قرار مي گيرد، ريزپردازنده يي با قدرت 330 مگاهرتز دارد که حافظه داخلي آن 128 مگابايت است و 256 مگابايت حافظه جانبي هم دريافت مي کند.

البته به لحاظ برخي قابليت هاي جانبي مانند دوربين تصويربرداري، اين گوشي به پاي محصولات قبلي نوکيا مانند N95 هم نمي رسد که دوربيني 5 مگاپيکسلي داشتند و دوربين آن تنها کمتر از يک مگاپيکسل يا به ميزان کارايي فرمت VGA قدرت و کيفيت دارد.

با اين حال اين گوشي از قابليت برقراري تماس هاي تلفني اينترنتي با Skype نيز پشتيباني مي کند و طبيعتاً براي اينکه جايگزين مناسبي براي N770 باشد، به راديوي FM هم مجهز است.

اما قابليت عمده و برتري اين گوشي نسبت به بسياري از گوشي هاي مشابه ديگر اين است که N800 مي تواند نرم افزارهاي مخصوص تحت سيستم عامل لينوکس را نيز پشتيباني و اجرا کند. برخي از اين نرم افزارها Pidgin به عنوان نرم افزار مخصوص گفت وگوي اينترنت، MPlayer به عنوان پخش کننده استاندارد فايل هاي صوتي و ويدئويي و FBReader به عنوان نرم افزاري براي باز کردن و خواندن کتاب هاي اينترنتي هستند.

اين گوشي به طور استاندارد قابليت هايي مانند امکان ارسال و تبادل داده با امواج بلوتوث را نيز پشتيباني مي کند و البته همانند اکثر دستيارهاي ديجيتال شخصي ارائه شده تا امروز نيز به صفحه کليد مخصوص مجهز نيست و براي کار با آن تنها بايد از قلم نوري يا دست استفاده کرد.

ويژگي هاي خاصي که براي ارتباط با پروتکل هاي مخابراتي براي اين گوشي طراحي شده، از آن يک مرورگر ويژه اينترنت ساخته که براي مصارف مختلف ارتباطي از جمله تماس تلفني، وبگردي، Voicemail و ساير خدمات و فناوري هاي همراه مورد استفاده قرار مي گيرد و يک کامپيوتر جيبي همراه است.

به نظر مي رسد نوکيا با اين محصول خود که هنوز به طور کامل در همه کشورهاي اروپايي و آسياي شرقي نيز توزيع نشده، سعي در دادن پاسخي دندان شکن به شرکت Apple داشته که گوشي «آيفون»، به عنوان يکي از قوي ترين گوشي هاي ارائه شده در يک دهه اخير آنها، بازار موبايل در سراسر دنيا را تحت تاثير خود قرار داد.