.jpg)
گروه اقتصادي؛ کشور ما در حال حاضر از توانمندي خصوصي سازي تدريجي برخوردار است، اما اين کار بايد با برنامه صورت گرفته و اطلاعات دقيق و شفاف در اختيار مردم قرار بگيرد.
خصوصي سازي به عنوان راهي براي اصلاح ساختار بنگاه ها و واگذاري شرکت هاي دولتي به بخش خصوصي از سال 68 در کشور مورد توجه قرار گرفت اما به دليل برخي از مقاومت ها اقدامات درستي در زمينه خصوصي سازي انجام نشد.
با اين حال مدتي است که شاهد عرضه سهام شرکت هاي دولتي از طريق بورس هستيم اما بخش عمده اين سهام در اختيار شرکت هاي شبه دولتي قرار گرفته است.
برخي از فعالان بازار سرمايه معتقدند که بخش خصوصي توانايي و امکانات لازم را براي حضور در اين عرصه ها ندارد، به همين دليل نيازمند حضور شبه دولتي ها در بازار هستيم.
يک کارشناس سرمايه گذاري درباره عرضه هاي اصل 44 قانون اساسي اظهار کرد؛ با توجه به اينکه سال گذشته اولين تجربه واگذاري به صورت عمده انجام شد ولي موفقيت آميز نبود و امسال طبق برنامه قرار است چهار برابر بيشتر از سال گذشته واگذاري ها انجام شود که عملکرد شش ماهه امسال نشان دهنده عزم جدي دولت و اشتياق به واگذاري شرکت هاي دولتي است که بايد طي يک پروسه انجام شده تا اعتماد به بازار جلب شود.
محمدهادي بحرالعلوم با اشاره به نقش مثبت دولت در روند وا گذاري ها به ايسنا گفت؛ اساساً نقش دولت ها حمايتي است که بايد فقط حمايت کرده و به صورت راهنما عمل کنند. همچنين اين نقش بايد با ديد بلندمدت و در نظر گرفتن منافع بلندمدت اقتصاد همراه باشد و نبايد با ديد کوتاه مدت همراه شود.
مي توان گفت که فشار رواني که دولت در عرضه ملي مس وارد کرد و تعديل ناگهاني قبل از واگذاري باعث شد که قيمت جهش پيدا کرده و فشار رواني در بازار ايجاد شده و خريداران انصراف دهند در حالي که دولت مي توانست به آن قيمت قناعت کرده و باعث نشود که روند خصوصي سازي به مشکل برخورد کند.
وي ادامه داد؛ علاوه بر اين عرضه قطره يي سهام، ايجاد صف هاي سنگين تقاضا براي فولاد، مس و ساير سهام هاي دولتي و عرضه نشدن آن باعث مي شود اشتياق بازار افزايش يافته و قيمت بالا رود اما در نهايت ممکن است که بازار را خسته کرده و اعتماد آن از اقدامات دولت سلب شود.
وي همچنين به جلسه فولاد خراسان اشاره کرد و گفت؛ با توجه به اينکه شرکت فولاد خراسان اصل 44 نيست اما با شرکت هاي موجود در اين اصل ارزيابي شد که با تقسيم سود 30 تا 50 درصدي به نظر مي رسد که چون دولت قصد دارد سهم خود را به زير 50 درصد برساند مي خواهد که قبل از خروج، سود آن شناسايي و خارج شود که اين امر باعث از دست رفتن اعتماد بازار و مشکوک شدن به انگيزه دولت مي شود.
اين کارشناس سرمايه گذاري بزرگ ترين ريسک بازار را ريسک سيستماتيک دانست و افزود؛ بسياري از شرکت ها از پتانسيل بالا و وضعيت مناسبي برخوردارند اما وقتي با ريسک سيستماتيک خارجي و نيز تصميم گيري هاي دولت و نبود ثبات تصميم گيري و دخالت هاي دولت مواجه شود باعث مي شود که بازار به تنش کشيده شده و به اندازه کافي اعتماد نکند.
وي تصريح کرد؛ دولت بايد اثبات کند که حامي بازار و اقتصاد است و ثبات رويه ها و تصميم گيري و نگاه غيرشخصي و غيرخودخواهانه داشته و با فروش شرکت ها به منافع سهامداران توجه کند و با اقدامات کوتاه مدت اعتماد بازار را سلب نکند و از طرف ديگر مي تواند با استفاده از سياست هاي پولي و مالي تسهيلات مناسبي براي خريد سهام شرکت هاي دولتي ارائه کند.
بحرالعلومي واگذاري شرکت هاي دولتي به شبه دولتي را به دليل نبود کشش لازم در بازار دانست و اظهار کرد؛ گرچه در عرضه مس دولت رفتاري نشان داد که باعث انصراف خريدار شد اما در قيمت واگذاري آن به شبه دولتي نشان دهنده اين است که بازار سرمايه از کشش لازم برخوردار نيست در حالي که 100 هزار ميليارد تومان نقدينگي در کشور وجود دارد اما حجم عمده نقدينگي در اختيار دولت و بنگاه هاي دولتي است و کشوري که طي چند سال 70 درصد اقتصاد آن دولتي شده طبيعتاً نقدينگي در آن بلوکه شده و شايد چاره يي نباشد جز اينکه شرکت هاي شبه دولتي پيشگامان خريد باشند.
وي خاطرنشان کرد؛ ناتواني بخش خصوصي تقصير دولت بوده و به نظر برخي از کارشناسان ابتدا بايد آزاد سازي اقتصاد انجام شود و بعد خصوصي سازي اما در حال حاضر بخش خصوصي ضعيف بوده و براي واگذاري آنها به شبه دولتي چاره يي جز اين نيست مگر اينکه تسهيلاتي از سوي دولت براي خريد شرکت ها ارائه شود.
اين کارشناس سرمايه گذاري خاطرنشان کرد؛ بهترين راه اين است که ابتدا رويه صحيح و درست آزاد سازي براي تقويت بخش خصوصي انجام شده و سپس خصوصي سازي انجام شود. در اين صورت روند واگذاري با موفقيت انجام مي شد ولي اکنون اين اصل رعايت نشده است بنابراين چاره يي جز واگذاري به شبه دولتي ها وجود ندارد. البته در اين صورت نيز تا حدودي به اهداف موردنظر دست مي يابيم زيرا شرکت هاي دولتي نيز بعد از مدتي سهام خريداري شده را فروخته و در آينده زمزمه خصوصي شدن آنها نيز شنيده مي شود ولي به هر حال اين روند به شکل بهينه صورت نمي گيرد مگر اينکه روند خصوصي سازي کند شده و آزاد سازي صورت گيرد سپس مجدداً خصوصي سازي ادامه يابد.
بحر العلومي به عوامل موثر در بورس کارآمد اشاره کرد و گفت؛ اصولاً بورس کارآمد در دنيا وجود ندارد و پيشرفته ترين بورس ها از جمله بورس نيويورک بورس متوسطي هستند ولي متناسب با درجه شفافيت اطلاعات شرکت ها آن بورس کارا مي شود که به دليل دولتي بودن و نداشتن احساس نياز و شفاف بودن اقدامات انجام شده بورس کشور ضعيف است و بعد از چندين بار درخواست پذيرش در نوبت قرار مي گيرند و اين نشان دهنده اين است که طي چند سال با اطلاعات غيرشفاف فعاليت کرده و زماني که وارد بورس مي شوند به دليل درج اطلاعات غلط يا درست از وضعيت مطلوبي برخوردار نباشند.
اخيراً سازمان بورس و اوراق بهادار در جهت نظارت قوي تر روي شرکت ها و کارگزاري ها اقدامات موثري انجام داده است که اميدواريم اين امر با جديت بيشتر طي شود. تشکيل تابلوي چهارم و رتبه بندي شرکت ها از لحاظ شفافيت اطلاعاتي اقدامات موثري است که سازمان بورس و اوراق بهادار به عنوان متولي اصلي بايد اتخاذ کرده و نبايد اجازه دهد که شرکتي بدون شفافيت اطلاعاتي به راحتي فعاليت کند.