فرناز حسنعلي زاده
اعطاي لقب «دوست رسانه ها» به وزير کشور اگرچه با جلب موافقت و مشورت رسانه ها صورت نگرفت اما مخالفتي نيز در پي نداشت و محافل سياسي و اصحاب رسانه ترجيح دادند با سکوت از کنار اعطاي نشان دولت به دولتمرد خويش بگذرند. هفته گذشته معاونت ارتباطات و اطلاع رساني رياست جمهوري مصطفي پورمحمدي را به عنوان «دوست رسانه ها» ملقب و از وي به خاطر استفاده از فرصت «چهارشنبه ها» تقدير کرد تا نشان دهد دولت نهم رسانه ها را «اسب تروا» نمي داند. به اعتقاد دولتيان وزير کشور توانسته بود از فرصت گفت وگوي مستقيم با خبرنگاران در حاشيه جلسه هيات دولت که چهارشنبه ها برگزار مي شود به خوبي بهره ببرد.
تقديري از اين دست از سوي «خودي ها» بيش از آنکه نقش يکي از وزراي کابينه را در تعامل با رسانه ها برجسته کند نموداري از نحوه روابط دولت و رسانه ها را رسم کرد. پل ارتباطي آسيب ديده يي که معاونان رئيس جمهور را به فکر انداخته تا براي ترميم اندکي از خرابي ها به چهره يي که کمتر رودرروي رسانه ها قرار گرفته متوسل شوند و از او براي نشان دادن چهره يي متفاوت از دولت نهم در ارتباط با اصحاب قلم سود بجويند چرا که به اعتقاد تحليلگران در بيست و چند ماهه گذشته از عمر دولت نهم - دولتي که با «شعار مهرورزي» توانست گوي سبقت را از رقيبان بربايد- نه تنها کارنامه درخشاني در اين تعامل به چشم نمي خورد بلکه انتقادات شديداللحن دولتمرداني که بيشترين ارتباط را با اصحاب رسانه دارند فصلي از بي اعتمادي را بين دولت و مطبوعات گشوده است.
اندکي پس از روي کار آمدن دولت نهم محمدحسين صفارهرندي سکاندار فرهنگ و ارشاد به همراه مهدي کلهر مشاور احمدي نژاد در امور رسانه ها و علي اکبر جوانفکر مشاور مطبوعاتي رئيس جمهور اضلاع مثلثي را تشکيل دادند که انتقاد از رسانه ها را در دستور کار خويش قرار داده بودند. اندکي بعد جواد شمقدري ديگر مشاور احمدي نژاد به اين کارزار پيوست تا نشان دهد اگرچه عملکرد صفار را در وزارتخانه اش نمي پسندد اما با موضع وي در قبال رسانه ها همسو و همراه است. در همين حال محمود احمدي نژاد در راس مردان کابينه هرازگاهي مطبوعات را مورد انتقاد قرار داده و همين امر باعث مي شد مثلث منتقدان با سرعت و حدت بيشتري به کار خود ادامه دهند.
در اين ميان صفارهرندي وزير 54 ساله کابينه که سابقه 11 سال فعاليت در عرصه مطبوعات را در کارنامه خود داشت در راس اين هرم قرار گرفت و طلايه دار انتقاد از مطبوعات شد چرا که هرندي پس از آنکه حسين شريعتمداري مديرمسوول کيهان شد به عنوان معاون وي و سردبير روزنامه سکان هدايت «کيهان» را به دست گرفت. وقتي نام احمدي نژاد به عنوان پيروز رقابت رياست جمهوري نهم از صندوق هاي راي بيرون آمد «کيهان» به حمايت از او برخاست و در مقاله يي با عنوان «خودت را به نسيم بسپار» ارادتش را به رئيس جمهور نورسيده نشان داد؛ «بالاخره نام مردي که ياد رجايي را در ذهن و خاطره مردم تجديد مي کند، همراه با رقيبي قدرتمند و بانفوذ، در صدر نام کانديداها خوانده شد.» چندي بعد از انتشار اين مقاله، صفارهرندي پس از يازده سال از «کيهان» استعفا داد تا مانند همتاي ديگرش از رسالت، محمود فرشيدي، وارد کابينه شود.
اما ورود صفارهرندي به کابينه به عنوان کارآشناي عرصه مطبوعات نه تنها گرهي از مطبوعات کشور نگشود بلکه برخي اظهارات وي دغدغه هايي را براي اصحاب رسانه رقم زد.
اگرچه وزير فرهنگ و ارشاد به صراحت مي گفت؛ «من به واسطه سابقه مطبوعاتي ام از باقي اعضاي دولت پوست کلفت تر هستم» اما وي برخي از مطبوعات را به کارکرد حزبي و انتشار اخبار نادرست متهم کرد و از اراده يي سخن به ميان آورد که فضاي بي رحمانه يي را براي منعکس نکردن خدمات دولت شکل داده است. صفارهرندي به کرات و به صراحت اعلام کرد تمام مطبوعات کشور مشمول حمايت هاي دولت نخواهند شد. وي با وارد کردن اين اتهام که «برخي مطبوعات براي اجنبي يقه دراني مي کنند» به اين رسانه ها اولتيماتوم داد انتظار کمک از جانب دولت نهم را نداشته باشند. روزنامه کيهان که صفارهرندي تا قبل از انتصاب به عنوان وزير فرهنگ و ارشاد، سردبيري آن را به عهده داشت، در سرمقاله روز يکشنبه خود مطبوعات و روزنامه نگاران را حامي اراذل و اوباش توصيف کرد. حسين شريعتمداري انتقاد مطبوعات از نحوه اجراي طرح امنيت اجتماعي را «حمايت مطبوعات از اراذل و اوباش» ارزيابي کرد و نوشت؛ «براي هر دو سوي ماجرا يعني اراذل و اوباش و حاميان مطبوعاتي و سياسي آنها هويت مشترکي قائليم و البته براي غفلت زده ها نيز حساب جداگانه يي باز مي کنيم.»
اما با روي دادن اتفاقات جديد در عرصه رسانه ها، انتقاد پاستورنشينان از اصحاب رسانه وارد فاز جديدي شد. همزمان با رفع توقيف و بازگشايي دو روزنامه «شرق» و «هم ميهن» و آنچه «بهار روزنامه هاي اصلاح طلب» خوانده مي شد موج انتقادات اوج گرفت تا در دومين سالگرد سوم تير مقامات دولتي، مشاوران و حاميان احمدي نژاد به صورت هماهنگ پازل جديدي را عليه مطبوعات طراحي کنند که در آن رسانه ها با اتهاماتي نظير تلاش براي «کودتاي خزنده» و «حمله رسانه يي نرم» متهم شوند.
مطبوعات در حالي متهم به براندازي شده بودند که براي اولين بار مشاوران احمدي نژاد اين اتهام را عليه مطبوعات مطرح کرده بودند.
به گزارش ايلنا، مهدي کلهر نماينده رئيس جمهور در شوراي نظارت بر صدا و سيما که به مناسبت سوم تيرماه سالروز انتخاب احمدي نژاد به سمت رياست جمهوري در تالار شهريار دانشگاه تبريز سخن مي گفت تاکيد کرد؛ «کودتاي خزنده رسانه يي در داخل و خارج از کشور شکل گرفته است و امريکا و صهيونيسم در تلاش هستند مانع پيشرفت و رشد دولت نهم شوند.»
يک روز پس از اتهام «کودتاي خزنده مطبوعات» روزنامه ايران بيانيه شديداللحن معاون ارتباطات احمدي نژاد را اينگونه انتشار داد. «دفتر رئيس جمهور از لاک سکوت خارج شده و تهاجم بدخواهان عليه دولت را بي پاسخ نخواهد گذاشت.» معاون احمد ي نژاد با تاکيد بر اينکه يک تيم و گروه باسابقه در مجموعه رئيس جمهوري وارد شده در اين بيانيه آورده بود؛ «اين باند (مطبوعات منتقد دولت) نه تنها با تبليغات سياه و غيربهداشتي و توطئه روزمره خود ضدبرنامه ها و عملکرد دولت مکتبي ادامه داده بلکه متاسفانه در اين اواخر وارد فاز تمسخر و توهين مستقيم به شخص رئيس جمهور، تحريف و دروغ پردازي در انعکاس سخنان و مواضع ايشان شده که تحمل اين رويه در واقع ناديده گرفتن آرا و اعتماد ده ها ميليون ايراني به رئيس جمهور در انتخابات حماسي سوم تيرماه 84 ارزيابي مي شود.»
به اين ترتيب دفتر امور رسانه هاي رئيس جمهور براي «صيانت از دولت در برابر دروغ پردازي ها» و «انگاره سازي هاي کثيف» وارد عمل شد به گونه يي که اين دفتر تنها به ارسال تکذيبيه اکتفا نکرد و روزنامه هاي اصلاح طلب ناچار شدند بارها تکذيبيه هاي اين دفتر را در صفحه نخست خود و با تيترهاي تعيين شده به چاپ برسانند. چنان که روزنامه اعتماد ملي طي يک هفته سه بار تيتر يک خود را به چاپ جوابيه اين دفتر اختصاص داد.
حدود دو هفته از انعکاس اظهارات صفارهرندي درباره کودتاي خزنده مطبوعات و مواجه شدن اين گفته ها با انتقادات فراوان وي، اظهارات خود را از اساس تکذيب کرد.
به گزارش واحد مرکزي خبر صفارهرندي ادعاي کودتاي خزنده مطبوعات عليه دولت از سوي خود را دروغ محض خواند؛ «الان مي گويم هر کس که براي آنچه به عنوان کودتاي خزنده به من نسبت داده اند يک کد يا شاهد شفاهي بياورد که من اين حرف را زده ام به او جايزه مي دهم و او را به عنوان روزنامه نگار واقعي معرفي مي کنم.»
وزير فرهنگ، مطبوعات را نمايندگان جريان فکري موجود در جامعه معرفي کرد و به کار بردن تعبير کودتاي خزنده براي کارکرد آنها را درست ندانست. وي همچنين در گفت وگو با مهر گفت از کارکرد مطبوعات در شرايط حاضر کودتاي خزنده برداشت نمي کند و با وجود مشکلاتي که در اين عرصه وجود دارد تعبير کودتاي خزنده را تعبير قشنگي نمي داند و آن را بيشتر يک داستان تلقي مي کند.
اما تکذيبيه وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي پيش از آنکه با واکنش منتقدان روبه رو شود عکس العمل مشاوران احمدي نژاد را در پي داشت. جواد شمقدري مشاور هنري رئيس جمهور وجود «کودتاي خزنده در مطبوعات» را تاييد کرد و صفارهرندي را به «انکار شتاب زده و سردرگمي» متهم کرد؛ «يکي از ابزارهاي کودتا و انقلاب رنگين رسانه ها هستند ولي دوستان ما ابتدا در واکنش به طرح موضوع کودتاي خزنده توسط برخي مطبوعات شتاب زده موضوع را انکار کردند.»
وي در گفت وگويي با مهر مديريت وزارت ارشاد در حوزه مطبوعاتي را بي برنامه و سردرگم خواند و با انتقاد از اتخاذ مواضع دوگانه دولتمردان در برابر موضوع کودتاي خزنده رسانه ها تاکيد کرد مطبوعات از ابزارهاي کودتاي رنگين هستند.
همچنين مهدي کلهر ديگر مشاور احمدي نژاد در حاشيه گردهمايي مسوولان روابط عمومي دستگاه هاي اجرايي خراسان رضوي انتشار اظهارات صفارهرندي مبني بر وجود کودتاي خزنده در مطبوعات را مورد اشاره قرار داد و بعد با توجه به اينکه وزير فرهنگ اين اظهارات را تکذيب کرد همين امر را مصداق کوتاهي رسانه يي دانست.
به گزارش ايسنا وي رسانه ها را «خاله زنک» خطاب کرد و گفت؛ «دولت تمام انرژي اش را براي ساخت و ساز مي گذارد، اما برخي رسانه هاي ما به جاي نقل اتفاق توليد، ساخت و ساز، اختراع و پيشرفت، مثل خاله زنک ها دنبال اين هستند که اين چي گفت و آن يکي چه جواب داد.»
به اين ترتيب تکذيب اتهام کودتاي خزنده از سوي وزير فرهنگ و ارشاد بيشتر به اين بحث دامن زد تا دولتمردان همچنان تلقي «اسب تروا» را از رسانه هاي منتقد داشته باشند.
اما خلاف آنچه پيش بيني مي شد «بهار روزنامه هاي اصلاح طلب» خيلي زودتر از يک فصل به خزان نشست.
در حالي که هنوز بيلبوردهاي تبليغاتي در خيابان هاي پايتخت خبر ورود «شرق» و «هم ميهن» به جامعه رسانه يي را به اطلاع مردم مي رساندند، اين دو روزنامه به فاصله کمتر از يک ماه از هم به محاق توقيف رفتند و با خاموشي اين دو رسانه تب تند ارسال تکذيبيه ها و تعيين تيتر از سوي نهاد رياست جمهوري به عرق نشست.
به اين ترتيب معاونت ارتباطات و اطلاع رساني در حالي که روزهاي کم کاري را مي گذراند ترجيح داد به مرور ميان دولتمردان نهم پرداخته و از ميان آنها، چهره يي را به عنوان دوست رسانه ها معرفي کند.
مصطفي پورمحمدي وزير کشور با لقب «دوست رسانه ها» معرفي شد بلکه حافظه مطبوعات از خاطرات دو سال گذشته دولت پاک شود.