
ترجمه؛ عليرضا سزاوار
در سال 2004 در بندر ساوتهمپتون انگليس، پس از 5 سال تلاش متخصصان، بزرگ ترين، مرتفع ترين، مجلل ترين و پرهزينه ترين کشتي مسافربري در جهان توليد شد. اين کشتي غول پيکر که کويين مري 2 نام دارد، بار ديگر عصر طلايي کشتي هاي پرشکوه اقيانوس پيماي اوايل قرن بيستم را با تکنولوژي و علوم پيشرفته قرن بيست و يکم در خاطره ها زنده کرد.
در دوره يي نزديک به 65 سال، خطوط دريايي «کونارد» بريتانيا، تنها يک اقيانوس پيما روي اقيانوس اطلس شمالي داشت که کويين اليزابت بود و اکنون زير سايه سنگين کويين مري قرار گرفته است. براي درک بهتر اين غول دريايي کافي است مجسم کنيد جسم شناوري را که طول آن به اندازه 43 اتوبوس دوطبقه يعني 55 متر بلندتر از برج ايفل است و در پهن ترين قسمت، عرضي به اندازه يک زمين فوتبال دارد. جالب اينکه ارتفاع کويين مري از سطح عرشه آن تا دودکش به اندازه يک برج 15 طبقه است. اين کشتي اقيانوس پيما که مجهز به پيشرفته ترين سيستم هاي رانش است مي تواند فاصله بين بندر ساوتهمپتون تا نيويورک را در مدت کمتر از دو هفته طي کند، هر کشتي ديگري از انجام چنين کاري ناتوان است. مديران خطوط دريايي کونارد از حدود 15 سال پيش به فکر توليد و استفاده از چنين کشتي غول پيکري بودند و به همين دليل برنامه توليد آن را در اولويت کاري خود قرار دادند. به همين دليل هم يک گروه متخصص حرفه يي به سرپرستي «گري اليس» افسر ارشد کشتي اليزابت 2 و نيز «استفان پين» مهندس طراح سازه هاي دريايي تشکيل دادند تا عمليات طراحي و توليد بزرگ ترين کشتي اقيانوس پيماي جهان را آغاز کنند. از همان ابتدا شکل ظاهري کشتي بسيار حائز اهميت بود، زيرا به دليل انجام سفر در مناطق سرد و يخبندان لازم بود از ايجاد بالکن روبه جلو در کويين مري صر ف نظر شود. همچنين لازم بود براي مقابله با امواج خروشان دريا، جلوي کشتي شکلي کاملاً تيز داشته باشد. ضمن اينکه اختصاص بخش مخصوصي براي حمل قايق هاي تندرو از ديگر مشخصات مهم آن محسوب مي شود. براي انجام چنين طرحي، بخش زيرين کويين مري که در آب قرار مي گيرد، بلندتر، پهن تر و هيدروديناميک تر از هر کشتي اقيانوس پيماي ديگري است. جالب اينکه با توجه به طول 350 متري محاسبه شده براي اين اقيانوس پيما، هيچ کدام از کمپاني هاي کشتي سازي بريتانيا، توانايي ساخت آن را نداشتند. به همين دليل هم مکاني خارج از کشور انگليس براي ساخت کويين مري انتخاب شد. اين در حالي است که هم اکنون در جهان پنج شرکت هستند که توانايي و تکنولوژي ساخت چنين سازه هايي را دارند که از آن جمله کشورهاي ايتاليا، کره جنوبي، فرانسه، ايالات متحده و آلمان را مي توان نام برد. از بين اين کارخانه هاي بزرگ، مجتمع فني «آلستوم- شانتير» واقع در منطقه «سنت قازار» در جنوب غربي فرانسه انتخاب شد زيرا شرکت هاي نزديک به بريتانيا در اولويت بودند که از بين شرکت هاي آلماني و فرانسوي، توانايي ها و تکنولوژي هاي شرکت فرانسوي، در سطح بالاتري تشخيص داده شد و عمليات ساخت کويين مري در آنجا شروع شد. طراحي و توليد اين اقيانوس پيماي عظيم الجثه در اواسط سال 2001 ميلادي آغاز شد و در اوايل سال 2004 به پايان رسيد. عمليات ساخت به اندازه يي گسترده بود که نزديک به چهار هزار نفر در قالب 45 شرکت پيمانکار، شرکت برنامه ريزي و مهندسي و نيز کارگر و تکنسين در اين زمينه مشغول به فعاليت بودند. ضمن اينکه همه روزه از ساعت30/6 صبح کار شروع مي شد و تا ساعت 10 شب ادامه داشت.
کويين مري 2 در واقع جايگزين کويين مري يک شد. اين اقيانوس پيما (کويين مري يک) با به پايان رسيدن دوران فعاليتش، هم اکنون به يک موزه جالب تبديل شده و در ايالت کاليفرنيا روزانه از هزاران بازديدکننده پذيرايي مي کند. در بخشي از اين موزه شناور، نحوه عملکرد پرسنل بخش موتورخانه و نحوه زندگي آنها در يک کشتي بخار نشان داده مي شود. يعني جايي که کارگران با سرعت و با حالتي ديوانه وار مشغول پر کردن محفظه ديگ هاي بخار از زغال سنگ هستند تا با ايجاد فشار بخار کافي، کشتي را از برخورد با يک کوه يخ (همان بلايي که موجب شد اقيانوس پيماي تايتانيک براي هميشه به اعماق دريا برود) ايمن نگه دارند.
کشتي کويين مري 2 در واقع باعث احياي دوباره سفرهاي لوکس و تجملاتي کشتي هاي بخار اوايل قرن بيستم شده است ولي با اين تفاوت که ديگر خبري از آن جنجال هاي تجملاتي يک قرن پيش نيست، ضمن اينکه کشتي بخار جاي خود را به اقيانوس پيماهاي مجهز به موتورهاي پيشرفته و توربين هاي گازي داده است.
کشتي کويين مري به شش نيروگاه توليد برق مجهز است که چهار نيروگاه آن از توربين هاي ديزلي بدون آلايندگي بهره مي برند و محصول کمپاني wartsila در نزديکي شهر نوکياي فنلاند است.
اين توربين هاي ديزلي بدون آلايندگي مجهز به تکنولوژي «ريل مشترک» بوده و سيستم سوخت آنها هم به صورت الکترونيکي و با سيستم هاي کنترلي پيشرفته هدايت مي شود تا در نهايت با کمترين ميزان مصرف، حداکثر بازدهي را داشته باشند. موتورهاي به کار رفته در اين اقيانوس پيما، توسط دو توربين جت تقويت مي شوند و براي کاهش ميزان اکسيدهاي نيتروژن در آنها، مقدار درجه حرارت هر سيلندر قبل از تزريق سوخت توسط سيستم هاي ابزار دقيق کاهش مي يابد. جالب اينکه ژنراتورهاي کويين مري به قدري قوي هستند که زماني که در مدار قرار مي گيرند (وقتي به طور همزمان فعال مي شوند) اين توانايي را دارند که برق يک شهر کوچک را تامين کنند.
برق توليدي اين ژنراتورها، تمام بخش هاي اين اقيانوس پيما را از فروشگاه ها گرفته تا سيستم تهويه و شبکه پيشرفته کامپيوتري آن تامين مي کند. کويين مري 2 از لحاظ سطح آسايش و راحتي هم فوق العاده است. به طوري که نه تنها در سطح درياها بلکه شايد در خشکي نيز هيچ هتل و اقامتگاهي تا اين اندازه لوکس نباشد.
بهترين بخش اقامتي اين کشتي، بخش آپارتمان هاي ويژه آن است که از زيربناي 150 تا 250 متر مربع برخوردار بوده و از بهترين هتل آپارتمان ها نيز مجلل ترند. دو طبقه از کشتي هر کدام شامل پنج آپارتمان ويژه با چشم اندازي روبه دريا هستند و همچنين مجهز به محوطه ورزش اختصاصي، کتابخانه شخصي و سيستم اينترنت پرسرعت بوده و نيز داراي يک سالن سينمايي شخصي و سرويس بهداشتي مخصوص مهمان هم هستند.
اين اقيانوس پيما هم مانند برج هاي بزرگ مسکوني، داراي پنت هاوس و سوئيت هاي رويال است که ميدان ديد همه آنها هم دريا و هم عرشه کشتي را در بر مي گيرد.
عرشه کشتي نيز مجهز به 90 سوئيت مدرن است که البته کوچک تر از ديگر سوئيت هاي کشتي هستند، ولي از لحاظ سطح رفاهي دست کمي از آنها ندارند و هرکدام داراي بالکن مستقل، سيستم اينترنت پرسرعت و سينماي خانگي هستند. علاوه بر آپارتمان ها، سوئيت ها و پنت هاوس هاي ذکر شده، شرکت کونارد براي مسافران خاص و ثروتمند خود جايگاه هاي ويژه يي معروف به سوئيت هاي اليزابت نيز تدارک ديده که از هر لحاظ بي نظير است.
از ديگر تکنولوژي هاي به کار رفته در اين اقيانوس پيما مي توان به پروانه هاي جلو برنده اشاره کرد که «مرميد» نام دارد که تحول عظيمي در صنعت حمل و نقل دريايي ايجاد کرده است.
اين پيشرانه عظيم و قدرتمند توسط کمپاني Alstrom در سوئد طراحي و توليد شده است و شامل يک سيستم هيدروديناميکي است که در انتهاي کشتي و درون آب است و نيروي لازم براي چرخش پروانه را از يک توربين تهيه مي کند. هر «مرميد» با توجه به اندازه کشتي و توانايي هاي آن طراحي و توليد مي شود و قابليت چرخش و تغيير جهت به اندازه 360 درجه را دارا است تا کشتي بتواند به راحتي در هر جهتي تغيير زاويه داده و حرکت کند ضمن اينکه کنترل اين سيستم ها فقط به وسيله سيستم هاي الکترونيکي و توسط شخص ناخدا صورت مي گيرد.
استفاده از اين سيستم اين امکان را مي دهد تا فضاي موردنياز مجموعه پيشران به دليل حذف محورهاي انتقال نيرو، کاهش چشمگيري پيدا کند. از سوي ديگر به دليل نبود محورهاي انتقال به شدت از ميزان صدا و ارتعاشات درون کشتي کاسته شده است. چهار سامانه جلوبرنده «مرميد» اقيانوس پيماي کويين مري را به حرکت درمي آورند و در عين حال بزرگ ترين سامانه هاي رانشي در جهان هستند و در مجموع تواني برابر با 85 مگاوات يا 160 هزار اسب بخار (نيرويي برابر با سيصد هزار پژو 405) براي به حرکت درآوردن کشتي توليد مي کنند.
اين اقيانوس پيماي مجلل با هزينه يي حدود 830 ميليون دلار طراحي و توليد شد که داراي 17 عرشه مختلف براي فعاليت هاي ورزشي، خريد، استراحت و تفريح است. همچنين داراي 5 استخر، 10 رستوران، سالن گردان 360 درجه يي و يک سالن تئاتر با حضور بازيگران حرفه يي از آکادمي سلطنتي هنرهاي دراماتيک و همچنين کتابخانه عمومي بزرگ، سالن سمينار و سالن مخصوص آشنايي با علم نجوم است.
وزن اقيانوس پيماي کويين مري بيشتر از 150 هزار تن است و 350 متر طول و 75 متر ارتفاع دارد. پيش بيني کارشناسان حمل و نقل دريايي حاکي از آن است که اين غول دريايي مي تواند تا 35 سال ديگر در اقيانوس ها جولان دهد. نزديک به 1300 نفر در اين کشتي فعاليت مي کنند تا 2600 مسافر کشتي در آسايش کامل باشند. ضمن اينکه يک سفر دو هفته يي از بندر ساوتهمپتون تا نيويورک حداقل نزديک به 3 هزار دلار براي هر مسافر هزينه دارد.
به طور کلي سيستم هاي برقي و مکانيکي استفاده شده در اين اقيانوس پيما در نوع خود منحصر به فرد است. به طور مثال واحد رانش الکتريکي از چهار موتور کمکي سود مي برد که تا به حال هيچ کشتي يي چنين سيستم رانشي نداشته است. تکنولوژي هاي استفاده شده در اين اقيانوس پيما به طور حتم صنعت حمل و نقل دريايي را دگرگون کرده است. با توليد اين کشتي عظيم الجثه، بريتانيا ثابت کرد که در کنار کشورهاي کره جنوبي و ايالات متحده که بزرگ ترين صنايع کشتي سازي در جهان را دارا هستند، حرف هاي زيادي براي گفتن دارد.
Populartechnology.com