گروه اقتصادي؛ با عقب نشيني آلمان و کاهش مبادلات اقتصادي ميان ايران و اين کشور اروپايي، روسيه و چين فرصت را غنيمت شمرده و سطح روابط اقتصادي خود را با ايران گسترش دادند تا فضاي خالي ايجاد شده را با سرمايه گذاري مشترک و افزايش روابط تجاري پر کنند.
کشور چين با تصاحب رتبه اولين شريک تجاري ايران توانست آلمان را کنار زده و در ميادين نفتي ايران نفوذ کند تا علاوه بر مبادلات تجاري در پروژه هاي نفتي ايران نيز سهيم باشد.در اين ميان چراغ سبز ايران تنها به کشور چين ختم نشده است بلکه کناره گيري آلمان و مانع تراشي بانک هاي اين کشور بر سر راه بازرگانان ايراني بهانه يي شد تا مسير تجاري ايران علاوه بر چين به سمت روسيه حرکت کند، آلمان که روزگاري لقب اولين شريک اقتصادي را يدک مي کشيد با تغيير مسير مبادلات اقتصادي به راحتي بازارهاي ايراني را از دست داد و فضاي بکر سرمايه گذاري در ايران را به اين دو کشور واگذار کرد.
در همين حال اتاق بازرگاني ايران و آلمان نيز معتقد است؛ تحريم اقتصادي ايران سبب شده است که موقعيت شرکت هاي آلماني در صنايع و بازار ايران تضعيف شود و در مقابل، چين و روسيه دامنه نفوذ خود را بر اقتصاد ايران توسعه داده اند. به گزارش دويچه وله نخستين محموله سوخت هسته يي نيروگاه بوشهر به اين نيروگاه رسيد. اين محموله شامل «اورانيوم يو235» بود. روسيه به عنوان يکي از اعضاي دائمي شوراي امنيت، قطعنامه هاي تحريم اقتصادي ايران را امضا کرده است، اما به استناد گزارش اتاق بازرگاني ايران و آلمان، حجم مبادلات اقتصادي اين کشور با ايران، ظرف 9 ماه نخست سال جاري، به دو ميليارد و 200 ميليون دلار رسيد که بيش از دو برابر 9 ماهه نخست سال پيش بود. تحريم اقتصادي ايران تا به حال بيش از همه به ضرر آلمان و به سود چين و روسيه تمام شده است. يورگن تومان رئيس اتحاديه صنايع آلمان اخيراً گفته بود؛ از تحريم ها ما ضرر مي کنيم و کشورهاي آسيايي سود مي برند. تا همين حالا شرکت هاي آلماني موقعيت خود را به رقباي آسيايي واگذار کرده اند.
حجم مبادلات بازرگاني چين با ايران در سال 2007 بيش از 10 ميليارد دلار و حجم مبادلات تمام کشورهاي عضو اتحاديه اروپا، 11 ميليارد دلار برآورد شد. کارشناسان پيش بيني کردند که در سال 2008 مبادلات چين و ايران از اين هم بيشتر خواهد شد.
دو هفته پيش، شرکت ملي نفت ايران اعلام کرد که قرارداد دو ميليارد دلاري بهره برداري از ميدان نفتي يادآوران را با چين امضا کرده است. حجم قراردادهاي نفتي چين و ايران، در سال هاي اخير، از مرز 100 ميليارد دلار فراتر رفته است. مسوولان وزارت نفت ايران پيش بيني کرده اند که حجم قراردادها در چند سال آينده به 200 ميليارد دلار خواهد رسيد.
به گزارش ايسنا مقايسه مبادلات آلمان و روسيه با ايران نيز نشان مي دهد که موازنه دائماً به سود روسيه و زيان آلمان تغيير مي کند. در 9 ماهه نخست سال 2007، ميزان صادرات آلمان در همه رشته ها 18 درصد و در رشته تاسيسات و ماشين آلات تا 40 درصد کاهش يافت. جمع صادرات در اين مدت تنها حدود دو ميليارد و 500 ميليون يورو بود. به اين ترتيب، حتي روسيه مي رود تا جايگاه مهم تري را نسبت به آلمان در بازار ايران اشغال کند.
وزارت اقتصاد آلمان به تازگي اعلام کرد که در نتيجه کاهش معاملات با ايران، تاکنون حدود 10 هزار فرصت اشتغال در آلمان از بين رفته است اما اگر تحريم ها گسترش يابد، بيش از صد هزار نفر بيکار خواهند شد. با توجه به اين واقعيات، مراکز اقتصادي آلمان با سياست هاي دولت در برابر ايران موافق نيستند و دائماً براي تغيير اين سياست فشار مي آورند.
اما دولت آلمان با اعتقاد به ثمربخش بودن تحريم ها، به سياست فشار ادامه مي دهد. در سال 2007، بيمه دولتي هرمس تنها حدود 350 ميليون يورو اعتبار براي کالاهاي صادراتي به ايران تصويب کرد. کالاهاي صنعتي چين و روسيه به لحاظ کيفيت فني، عمر مفيد و خدمات بعد از فروش، توانايي جايگزيني کالاهاي آلمان را ندارند. از اين رو است که کارشناسان اقتصادي ايران نيز روند فعلي را به زيان صنايع ايران مي دانند.
به گفته رئيس اتحاديه صنايع آلمان، دشواري هاي ناشي از انجام معامله با ايران، مجموعه مبادلات اقتصادي آلمان با ايران را تهديد به نابودي مي کند. در نيمه دوم سال 2007 معتبر ترين بانک هاي آلمان، معاملات خود را با ايران قطع کردند. کارشناسان معتقدند که اگر بانک ملي ايران نيز تحريم شود، بيش از دو ميليارد دلار زيان به دولت آلمان خواهد رسيد زيرا بانک ملي در اين صورت قادر نيست به تعهدات خود در برابر صادرکنندگان کالا عمل کند و دولت آلمان بايد خسارت بازرگانان خود را بپردازد.
گروه اقتصادي؛ علي اکبر محرابيان زماني که سرپرست وزارت صنايع و معادن بود، از تشکيل معاونت خودرو در اين وزارتخانه خبر داده و تشکيل آن را در پيشبرد اهداف اين صنعت، موثر دانسته بود. اما نمايندگان مجلس در اظهارنظرهاي متفاوتي، به اين تصميم سرپرست وقت وزارت صنايع و معادن، واکنش نشان داد ند. اين در حالي است که محرابيان که اکنون وزير صنايع و معادن است، اواخر هفته گذشته از ايجاد «معاونت خودرو» و معرفي «معاون خودرو» اين وزارتخانه، طي دو تا سه هفته آينده خبر داد و گفت؛ ايجاد معاونت جديد خودرو يکي از برنامه هايي است که به طور قطع اجرايي خواهد شد و ايجاد معاونت خودرو نياز به مقدماتي دارد که يکي از آنها کسب مجوز از معاونت راهبردي رياست جمهوري است و در همين راستا مديرعامل شرکت پارس خودرو روز گذشته راه نجات اين صنعت را اتخاذ تصميمات بزرگ همچون ادغام خودروسازان دانست و تاکيد کرد؛ نبايد نگران صندلي خود در مديريت باشيم. بذرپاش گفت؛ به جز دو نفر از نمايندگان مجلس، ادغام خودروسازان مخالف ديگري ندارد. وي افزود؛ مخالفت اين دو نماينده مجلس با ادغام خودروسازان نيز به ايجاد انحصار مربوط مي شود که با مکانيسم هاي کنترل شده مي توانيم مانع از شکل گيري انحصار در اين بخش شويم. بذرپاش خطاب به مسوولاني که مي گويند برنامه يي براي ادغام خودروسازان نداريم، گفت؛ مسوولان بايد براي اين موضوع برنامه داشته باشند. وي از مخالفت وزير صنايع و معادن با ادغام خودروسازان اظهار بي اطلاعي کرد. وي مخالفان ادغام خودروسازان را به مناظره دعوت کرد و افزود؛ افزايش کيفيت و کاهش قيمت خودرو دو هدف در بحث ادغام خودروسازان است و قصد داريم مستندات کارشناسي خود در اين رابطه را در قالب کتابي منتشر کنيم. به گفته بذرپاش هم اينک در اقصي نقاط جهان بحث ادغام خودروسازان بررسي و در نهايت اجرايي شده است. مديرعامل شرکت پارس خودرو ادامه داد؛ به منظور اتحاد استراتژيک صنعت خودروسازي در فاز اول بايد هيات مديره مشترک بين دو شرکت خودروسازي ايران خودرو و سايپا تشکيل شود. مديرعامل شرکت پارس خودرو ادامه داد؛ امسال حدود دو هزار دستگاه مگان توليدي خودمان را پيش فروش و بيش از هزار دستگاه نيز براي کنترل بازار به صورت CBU وارد مي کنيم. بذرپاش افزود؛ ميزان داخلي سازي خودرو مگان در حال بررسي است. تمام مراحل توليد براي اين خودرو انجام و استاندارد هاي لازم براي آن اخذ شده است. اواخر بهمن ماه توليد مگان را در پارس خودرو شروع کرده ايم و پيش فروش محصولات توليدي خود را در دهه فجر انجام مي دهيم. البته واردات CBU را زودتر انجام داده تا بتوانيم بازار را کنترل کنيم. وي در خصوص توليدات تندر 90 نيز توضيح داد؛ در گروه پارس خودرو از هفت هزار و 700 دستگاه خودرو توليدي تندر 90 شش هزار و 850 دستگاه تحويل مردم شده که از اين ميزان بيش از دو هزار دستگاه آن مدل E2 بوده است. در اين ميان تقاضاي پيش فروش براي مدل E2، 80 درصد، براي مدل E1، 15 درصد و براي مدل E0، پنج درصد بوده است. ولي برخي تبليغات باعث شده که مردم تمايل بيشتري به خريد مدل E2 داشته باشند. وي در مورد ساخت داخل اين خودرو نيز تاکيد کرد؛ 7/52 درصد قطعات تندر 90 داخلي سازي شده است که برنامه هاي داخلي سازي آن روز به روز بيشتر مي شود. بذرپاش افزود؛ در گروه پارس خودرو روزانه بيش از 100 دستگاه تندر 90 به توليد مي رسد ولي اين قابليت را داريم که روزانه 300 دستگاه نيز به توليد برسانيم. وي درباره فروش آزاد اين خودرو نيز گفت؛ فروش آزاد در دو مدل E0 و E1 انجام مي شود و تا پايان سال چهار هزار دستگاه در اين دو مدل به صورت آزاد به فروش مي رسانيم ولي براي E2 فروش آزاد نداريم. مديرعامل پارس خودرو يادآور شد؛ 10 اولويت قرعه کشي نوبت چهارم تندر 90 را تا سوم دي ماه اعلام و تکليف کساني که در پارس خودرو براي اين خودرو ثبت نام کرده اند را مشخص مي کنيم. البته مشکلي که در گذشته داشتيم اين بود که پيش بيني هاي ما استقبال از مدل هاي E0 و E1 بود، ولي تقاضاي بازار به سمت مدل E2 متمايل شد که ما نيز بيش از 60 درصد توليدات مان را در اين مدل انجام مي دهيم. وي درباره خودرو هاي تندر 90 که قرار است از طرف گروه پارس خودرو به بانک ملت تحويل شود نيز توضيح داد؛ در تحويل خودرو هاي تندر 90 به بانک ملت يا هر بانک ديگري حتماً تعهدات ما به مشترياني که از قبل ثبت نام کرده اند ملاک قرار مي گيرد و تحويل خودرو ها به بانک ملت نيز از اوايل تيرماه سال آينده به بعد يعني پس از انجام تعهدات انجام مي شود و اين تحويل براي خودرو هاي مدل E1 خواهد بود. بذرپاش درباره خودرو پي کي نيز گفت؛ براي جايگزيني پي کي در حال بررسي هستيم و هدف گذاري ما براي آن خودرويي در سطح پنج ميليون تومان است که برنامه هاي خود را نيز به موقع اعلام مي کنيم.
