ترجمه؛ عليرضا سزاوار

به زودي نه تنها در عرصه نظامي بلکه در عمليات هاي امداد و کمک رساني به مردم نيز از حشرات کوچک روباتيک که (Micro Air Vehicle) MAV ناميده مي شوند، استفاده خواهد شد.

وزارت دفاع ايالات متحده تاکنون بيش از سي ميليون دلار براي طراحي و ساخت اين روبات هاي کوچک هزينه کرده است. از آنجا که استفاده از اين روبات هاي کوچک، بهترين راه حفاظت نيروها از خطرات موجود در عمليات هاي شناسايي است، سازمان پروژه هاي تحقيقات دفاع پيشرفته ايالات متحده (DARPA) از چندين گروه تحقيقاتي براي ساخت روبات هايي که طول، عرض و ارتفاع شان کمتر از 20 سانتي متر باشد، حمايت مالي به عمل آورده است.

در واقع اين روبات هاي پرنده، کوچک ترين هواپيماهاي بدون سرنشين هستند که تاکنون ساخته شده اند.

اين روبات هاي کوچک پرنده به تقليد از حرکات پرواز و نحوه بال زدن برخي از حشرات (از جمله سنجاقک، زنبورعسل و مگس) طراحي شده اند. به طور مثال پرواز مگس نکات بسيار زيادي از علم هوانوردي را به بشر ياد مي دهد که بسياري از آنها را نمي توان با بررسي بال هاي ثابت هواپيماها ياد گرفت زيرا اصول و قواعد پرواز حشرات و حرکت بال هاي آنها، از اصول و قواعد موجود براي پرواز با بال هاي ثابت هواپيما متفاوت است.

«مايکل دکينسون» استاد زيست شناسي دانشگاه برکلي کاليفرنيا در اين زمينه مي گويد؛«مي توان به سادگي ثابت کرد که زنبورعسل هرگز پرواز نمي کند چرا که اگر تئوري بال هاي ثابت را در مورد بال هاي حشرات هم به کار بريم مي توان محاسبه کرد که پرواز اين حشرات غيرممکن است، بنابراين به طور حتم بايد از تئوري ديگري درباره اثبات چگونگي پرواز اين حشرات استفاده کرد.» پروفسور دکينسون يکي از اعضاي گروه مربوط به برنامه MFI يا حشرات پرنده ميکرومکانيکي است. وظيفه دکينسون و همکارانش در اين پروژه، ساخت روبات هاي کوچک پرنده يي است که از اصول پرواز حشرات در طراحي آنها استفاده شده است.

اين پروژه با همکاري سازمان طرح هاي تحقيقاتي دفاع پيشرفته در حال انجام است.

حشره روباتيکي که اعضاي برنامه تحقيقاتي MFI (پرنده ميکرومکانيکي) آن را طراحي کرده اند و به زودي ساخت آن به اتمام مي رسد، تنها 15 تا 25 ميلي متر عرض خواهد داشت که حتي از اندازه هاي مورد نظر سازمان برنامه هاي تحقيقاتي هم کوچک تر است و در آن از بال هاي ثابت استفاده نشده است.

شايد جالب باشد که بدانيد هواپيما نيروي لازم براي بلند شدن از زمين را به دليل وجود جريان هواي سريع تر در بالاي بال ها نسبت به قسمت پاييني آنها توليد مي کند. اين سيستم در هواپيماها به «آيروديناميک دائمي» معروف است. ولي بدون شک هيچ زنبور يا سنجاقکي از چنين سيستمي براي پرواز استفاده نمي کند زيرا بال هاي آنها همواره در حرکت است. به گفته «جان وانگ» فيزيکدان کالج مهندسي کورنل امريکا، برعکس پرواز هواپيماهاي با بال ثابت، حشرات در ميان انبوهي از حلقه هاي جريان هوا که با حرکت دادن بال هايشان توليد کرده اند، پرواز مي کنند. جريان هواي موجود در اين حلقه ها در جهت مخالف جريان هواي اصلي حرکت مي کند و در اصل همين حلقه هاي جريان هوا هستند که به حشرات قدرت پرواز مي دهند. دکينسون همچنين معتقد است که درک مکانيسم پرواز حشرات و بهره گيري از آن در ساخت حشرات روباتيک بسيار مفيد بوده است.

در حال حاضر دو پروژه بزرگ «روبات هاي پرنده» تحت حمايت مالي آژانس تحقيقات دفاع پيشرفته در حال انجام است و مراحل پاياني ساخت را مي گذراند. يکي از اين پروژه ها برنامه گروه پروفسور دکينسون است و طرح ديگر را پروفسور «رابرت ميشلسن» هدايت مي کند. يعني دقيقاً زماني که دکينسون در حال ساخت حشرات ميکرومکانيکي در دانشگاه کاليفرنيا بود، رابرت ميشلسن هم در مجتمع فناوري «جورجيا» مشغول فعاليت روي پروژه انتومپتر بود.

در اواسط سال 2000 ميلادي اداره ثبت اختراعات فني ايالات متحده (IEEE) روبات الکترومکانيکي چندمنظوره رابرت ميشلسن را با نام «انتومپتر» و به نام موسسه فني جورجيا به ثبت رساند. اين روبات پرنده به منظور فعاليت در محيط هاي نظامي و همچنين کمک رساني و با الهام از نوع باز و بسته کردن بال پرندگان طراحي شده بود. روبات الکترومکانيکي انتومپتر از يک واکنش شيميايي نيرو مي گيرد. به اين شکل که يک سوخت در داخل بدنه آن ريخته شده و به وسيله آن يک واکنش شيميايي رخ داده و گازي آزاد مي شود.

فشار حاصل از اين گاز به پيستون داخل بدنه که به بال ها متصل است نيرو وارد کرده و باعث به حرکت درآمدن بال ها مي شود. ضمن اينکه قسمتي از گاز هم از راه دريچه موجود در بال ها خارج مي شود. در حال حاضر اين روبات پرنده با توجه به تغييراتي که در آن ايجاد شده کمتر از 20 سانتي متر پهناي بال دارد. در وسيله يي با اين ابعاد هر قسمت بايد وظيفه خاصي انجام دهد. به طور نمونه يک آنتن راديويي که به اين وسيله وصل است در عين حال که عامل ايجاد تعادل در هنگام پرواز آن است، کار مخابراتي و دريافت پيام را هم انجام مي دهد يا پاهاي اين روبات که علاوه بر تعادل، وسيله يي براي ذخيره سوخت هم هست.

سازمان تحقيقات دفاع پيشرفته تاکنون بيش از سي ميليون دلار براي ساخت حشرات روباتي، سرمايه گذاري کرده است. محققان براي ساخت اين روبات ها آزمايش هاي بسياري براي شناخت نوع پرواز حشرات انجام دادند. به طور مثال حسگرهايي براي اندازه گيري نيروي بال ها به آنها متصل شده است. محرک فيزوالکتريک که باعث به حرکت درآوردن بال ها خواهد شد، با انرژي خورشيد فعال مي شود. اين روبات هاي پرنده اکنون مراحل پاياني آزمايش هاي خود را طي مي کنند و توانسته اند بيش از 90 درصد از نيرويي را که براي پرواز نياز دارند به وسيله عملکرد بال هاي خود به دست آورند.

گام بعدي در کامل تر ساختن اين روبات اضافه کردن بخش کنترل پرواز و ارتباط براي کنترل از راه دور آن بود. بدون شک با توجه به حمايت هايي که سازمان تحقيقات دفاع پيشرفته از اين طرح به عمل آورده است، اولين استفاده از اين روبات ها در عمليات هاي جاسوسي خواهد بود. از اين حشرات روباتي مي توان در ماموريت هاي شناسايي استفاده کرد که به وسيله سربازان کنترل مي شوند. از اين روبات ها فقط براي تصويربرداري از تحرکات نيروهاي دشمن استفاده نمي شود بلکه مي توان روي تانک، نفربر يا هر وسيله نظامي ديگري يک برچسب الکترونيکي نصب کرد تا نيروهاي خودي به راحتي آنها را هدف بگيرند.

پيشرفت هاي حاصل شده در ميکروتکنولوژي، به خصوص در زمينه سيستم هاي ميکروالکترومکانيکي باعث قدرتمند تر شدن اين روبات ها شده است. به طور مثال ميکروسيستم هايي مانند دوربين هاي ccd-array، حسگرهاي کوچک مادون قرمز و نيز ردياب هاي کوچک با ظرافت خاصي به سادگي در ساختار اين روبات ها جاي گرفته اند. ضمن اينکه اين روبات ها بايد براي عملکرد عالي، داراي دامنه پروازي معادل 10 کيلومتر باشند و محدوديتي براي پرواز در شب نداشته باشند و حداقل يک ساعت در آسمان پرواز کنند. ضمن اينکه سرعت ايده آل براي آنها حدود 70 تا 100 کيلومتر در ساعت است. اين پرنده هاي کوچک روباتي به وسيله ايستگاه هاي زميني که به آنتن هاي مخصوصي براي هدايت آنها مجهز هستند، کنترل مي شوند.

فعاليت اين روبات ها تنها در عرصه نظامي نيست بلکه قرار است نسل جديد کاوشگران فضا نيز باشند. در واقع سازمان فضايي ناسا به قدرت و توانايي هاي آنها پي برده است و به منظور استفاده از آنها به عنوان کاوشگر در مريخ از موسسه تحقيقاتي جورجيا، حمايت مالي به عمل آورده است. حشرات روباتي مزيت هاي بسيار زيادي براي استفاده در امور فضايي براي ناسا خواهند داشت. البته انتومپترها براي استفاده در مريخ بايد در اندازه يي بزرگ تر ساخته شوند و پهناي بال آنها هم حداقل يک متر باشد تا بتوانند در اتمسفر مريخ به پرواز درآيند.

اين حشرات روباتي پس از وقوع بلاياي طبيعي مانند سيل، زلزله و... نيز کاربردي فوق العاده خواهند داشت.

به اين دليل که به کمک اندازه کوچک خود به راحتي بر فراز مناطق آسيب ديده به پرواز درمي آيند و مي توانند به مکان هايي که هيچ چيزي نمي تواند در آن نفوذ کند، رفته و به جست وجوي افراد آسيب ديده بپردازند.

از ديگر کاربردهاي مهم اين روبات هاي پرنده کنترل ترافيک در شهرهاي پرجمعيت است. ضمن اينکه در گشت زني هاي مرزي و عمليات هاي مهم پليسي بسيار قابل اعتماد هستند.

ظهور اين روبات هاي پرنده موجب کاهش حضور انسان ها در محيط هاي پرخطر شده و ماموريت هاي خطرناک به ويژه امدادرساني در مناطق تخريب شده برعهده اين ميکروروبات ها خواهد بود.

Populartechnology.com

شرکت امريکايي AMD دومين توليدکننده بزرگ پردازنده در جهان، به زودي ريزپردازنده يي عرضه مي کند که ضريب ايمني بسيار بالايي دارد. اين سخت افزار جديد به منظور نگهداري اطلاعات مهم و حساس طراحي شده است. اين اطلاعات در يک حافظه مجازي ذخيره و نگهداري مي شود. اين پردازنده به وسيله مجهزترين آزمايشگا ه ها در ايالات متحده امتحان و امنيت آن تاييد شده است. اين ريزپردازنده نه تنها اطلاعات را از دست سارقان حفظ مي کند، بلکه اطلاعات مهم و برنامه هاي ضروري را هم در برابر کپي برداري هاي غيرقانوني يا شکستن قفل ها در اثر دستکاري در فايل هاي ديجيتالي حفظ مي کند. به طوري که حتي اگر اين برنامه ها در اينترنت هم باشد، اين پردازنده مي تواند محدوده دسترسي به آن را مشخص و کاربران را از دسترسي غيرمجاز به فايل ها نهي کند.

شرکت AMD اين تکنولوژي جديد خود را به نام GETX-AM معرفي کرده است. ضمن اينکه اين سخت افزار داراي تکنيکي است که براساس آن مي تواند روي تمام فايل ها و برنامه ها کنترل داشته باشد.

همچنين اين سخت افزار شامل قسمت هايي مخصوص اجرا، ذخيره و حافظه موقت است که در مجموع محيط حفاظت شده يي براي ذخيره و اجراي کدها فراهم مي آورند. هر فايل و اطلاعاتي در اين فضاي حفاظت شده از ديد ديگر برنامه هاي سيستم مخفي مي ماند. بنابراين در صورتي که کسي علاقه مند به ديدن فايل هاي شخصي ديگران باشد، بايد به اين قسمت نفوذ کند که کاملاً غيرممکن است.

به طور نمونه يکي از معمولي ترين روش هاي زيرکانه راه يافتن به يک کامپيوتر، اجراي برنامه نصبي روي سيستم عامل آن است که مي تواند رمزها و فايل هاي مهم را ليست کرده و آنها را برداشت کند. سيستم GETX-AM مي تواند جلوي انجام اين کار را بگيرد و آن را خنثي کند. شرکت AMD سخت افزار جديد خود را همراه با نرم افزار Security شرکت مايکروسافت عرضه مي کند.

هم شرکت مايکروسافت و هم شرکت AMD از اعضاي پيمان «TCPA» هستند که براساس اين قرارداد بين المللي توليدکنندگان نرم افزار و سخت افزار موظف به بهينه سازي سطح ايمني محصولات خود هستند.

www.techworld.com

ترجمه؛ محسن جوادي

سازمان حمل و نقل هوايي (ياتا) قانوني وضع کرده است که براساس آن شارژکننده هاي جديد کامپيوترهاي کيفي را مي توان وارد هواپيما کرده و مسافران درون کابين هواپيما از آنها استفاده کنند. اين شارژکننده هاي جديد که به جاي باتري هاي استاندارد کامپيوترهاي کيفي استفاده مي شوند، حدود 4 تا 10 برابر زمان معمول، کامپيوترها را روشن نگه مي دارند. استفاده از باتري هاي استاندارد کامپيوترهاي کيفي تا قبل از عرضه شارژکننده هاي جديد در هواپيما ممنوع بود زيرا آنها حاوي متانول (يک ماده قابل اشتعال) بودند.

اين شارژرهاي جديد که polyfulem نام دارند به عنوان يکي از بزرگ ترين تغييرات و در واقع يک تحول بزرگ در صنعت کامپيوترهاي کيفي محسوب مي شوند، به طوري که حتي ممکن است اين تکنولوژي جديد در آينده يي نزديک، معماري کامپيوترهاي کيفي را هم تغيير دهد. در واقع اين شارژکننده ها در کارتريج هايي استفاده مي شوند که قابل شارژ مجدد هستند و مدت زماني که قادرند کامپيوتر را روشن نگه دارند تقريباً سه برابر باتري هاي معمولي است. باتري هاي استاندارد حدود سه يا چهار ساعت دوام دارند اما شارژکننده هاي poly حدود 10 ساعت دوام دارند. بسياري از کارشناسان، اين قانون جديد سازمان حمل ونقل هوايي بين المللي را گام بسيار مهمي در رونق اقتصادي اين شارژکننده ها مي دانند زيرا اگر اين ابزار هم مانند باتري هاي قديمي کامپيوترها بود، افراد بسيار کمي حاضر به خريد آن مي شدند. متخصصان و طراحان کامپيوترهاي کيفي از مدت ها پيش معتقد بودند که بايد در مدت زمان و نيز حجم باتري هاي استاندارد کامپيوترهاي کيفي تغيير و تحولي ايجاد شود و اين سيستم دقيقاً در راستاي اين نياز اساسي طراحي و توليد شد. در حال حاضر بسياري از شرکت هاي مطرح عرضه کننده کامپيوترهاي کيفي، از اين شارژکننده ها استفاده مي کنند. اين سيستم تنها حاوي 22 درصد متانول است و بقيه محتويات آن آب است. مجموعه يي از واکنش هاي شيميايي در اين سيستم موجب مي شود مولکول هاي متانول به پروتون، الکترون و دي اکسيد کربن تبديل شوند و اين مواد يکسري واکنش هاي شيميايي با آب انجام مي دهند. قابل ذکر اينکه شرکت هاي ژاپني sanyo و Toshiba اولين شرکت هايي بودند که کامپيوترهاي کيفي خود را به اين محصول جديد مجهز کردند.

www.techworld.com

سيدايمان ضيابري

kziabari@gmail.com

معماري در طول قرن هاي متمادي، يکي از ابزارهاي هنري قابل اطمينان به شمار مي رفت که در قالب علم و تکنولوژي، بسته پيام هاي فرهنگي و انساني را به اهالي يک جامعه منتقل مي کرد و با کمک ابزارهاي نوين زمان، در جهت تحکيم ارتباط هاي فردي و اجتماعي تاثيرگذار بوده است.

از آنجايي که بناها و سازه هاي شهري مانند ساختمان ها، تئاترها، سينماها، خيابان ها، ستون ها، تقاطع هاي غيرهمسطح، اتوبان ها و متروها، استاديوم هاي ورزشي، مدارس، محل هاي عبادت (شامل مساجد و کليساها)، مراکز فرهنگي و حتي ديوارها، هر کدام مي توانند به تنهايي حامل يک پيام فرهنگي باشند و علاوه بر کارکردهاي تجاري، آموزشي، اقتصادي و ارتباطي، در شکل دادن به بخشي از تمدن بشري نقش بازي کنند، در نتيجه از آنها به عنوان شاخص هاي توسعه يافتگي نام مي برند. هر اندازه که اين گونه فضاها با معماري نوين و اصيل گسترش بيشتري پيدا کند، يک محيط شهري يا فضاي زندگي جمعي را بيشتر با تمدن و فرهنگ منطبق مي دانند.

از همين رو به نظر مي رسد با توجه به جايگاه ديرينه و مستحکم معماري در کشور ما (که با دارا بودن هشت اثر معماري ثبت شده به عنوان ميراث بين المللي يونسکو شامل تخت جمشيد، ميدان نقش جهان، شهر سوخته، تخت سليمان، بيستون کرمانشاه و... همواره مردماني متخصص و صاحب ذوق در عرصه معماري و شهرسازي داشته است) گسترش آموزش هاي فني و علمي در اين زمينه بسيار اهميت دارد.

«فن معماري» که فعاليت خود را از اين هفته شروع مي کند، در هر شماره به معرفي و بررسي يکي از بناهاي فاخر و آثار معماري نوين در بخش هاي مختلف دنيا مي پردازد. اين بناها و آثار معماري مي تواند شامل خرابه هاي يک بناي عظيم و باشکوه به جاي مانده از عصر باستان باشد يا اثري که به تازگي و توسط جديد ترين شيوه هاي شهرسازي توسط آرشيتکت هايي از سراسر دنيا خلق شده است.

بررسي فناوري و تکنولوژي به کار رفته در خلق آثار، وجه غالب سخنگاه «فن معماري» محسوب مي شود که در گفت وگوها و معرفي ها، مغفول مي ماند.

اولين گام، معرفي ورزشگاه مدرن و نوساز «ويمبلي» لندن است. در حال حاضر ويمبلي بزرگ ترين استاديوم فوتبال در انگلستان محسوب مي شود و با گنجايش 90 هزار نفر تماشاگر در زمره 10 ورزشگاه بزرگ دنيا نيز جاي مي گيرد.

اين استاديوم که از سال 1923 تا 2006 بازسازي نشده بود، سرانجام با همکاري اتحاديه فوتبال انگليس و يک شرکت خصوصي، دوباره تاسيس و نوسازي شد و هزينه يي بالغ بر 778 ميليون پوند (معادل 15 هزار ميليارد تومان) مصرف کرد.

وجه غالب و بارز اين ورزشگاه آن است که در آن براي همه 90 هزار تماشاگر، صندلي وجود دارد و بر اساس ادعاي روزنامه «ديلي ميل» انگليس، گران ترين ورزشگاهي است که تا به امروز در دنيا ساخته شده است. سقف اين ورزشگاه در نوع خود بي نظير است و يکي از بزرگ ترين سقف هاي متحرک در ورزشگاه هاي دنيا محسوب مي شود و قرار است به عنوان يکي از استاديوم هاي اصلي المپيک 2012 لندن نيز مورد استفاده قرار بگيرد. سقف اين ورزشگاه در کاسه يي دايره يي شکل قرار گرفته و به دليل اينکه روي هيچ حفاظ يا ستوني قرار نگرفته، تعجب و شگفتي معماران جهان را برانگيخته است.

همچنين کمان قوسي شکل شبکه بندي شده و متحرک اين ورزشگاه که 7 متر قطر داخلي و 315 متر طول دارد، با زاويه يي 22 درجه نسبت به زمين قرار گرفته و در دو سوي استاديوم کشيده شده است که براي تبديل کردن استاديوم به زمين راگبي يا محل برگزاري کنسرت، مي تواند دومين لايه سقف ورزشگاه را نيز از خود عبور دهد.

در اين ورزشگاه 90 هزار تماشاگر در سه رديف به شکل غيرمساوي تقسيم مي شوند و مي توان با حرکت دادن آرک يا کمان فلزي اصلي و کاهش دادن يکي از رديف ها براي مسابقاتي که اهميت کمتري دارند، آن را به يک استاديوم 60 هزار نفري تبديل کرد که شگفت انگيز است،

سقف استاديوم ويمبلي لندن که از عجايب آن به شمار مي رود، معادل 6 هزار و 350 تن جرم دارد و فضايي بالغ بر 45 هزار متر مربع را پوشش مي دهد که حدود 4 هزار متر مربع آن قابل ارتقا به لايه بالاتر است و حدود 52 متر از سطح زمين ارتفاع مي گيرد.

جالب اينجا است که در ساخت اين ورزشگاه حدود 90 هزار متر مربع مس و 25 هزار تن فولاد استفاده شده و همچنين به عنوان اسکوربورد يا تابلوي اعلام نتايج در آن از دو تلويزيون غول پيکر با ابعادي معادل 600 تلويزيون متوسط خانگي استفاده شده است.

همچنين گفته مي شود که طول محيط اين ورزشگاه يعني دور تا دور آن مقداري بيش از حدود يک کيلومتر است. در مدت بازسازي اين ورزشگاه بيش از سه هزار و پانصد کارگر در مدت چهار سال فعاليت کردند.

به لحاظ گنجايش تعداد تماشاگران، ورزشگاه ملي جمهوري چک نيز با ظرفيت با بيش از 150 هزار نفر تماشاگر، يکي از بزرگ ترين استاديوم هاي فوتبال دنيا است و البته مدت هاست که هيچ ديداري را ميزباني نمي کند.

همچنين بد نيست بدانيم که در اين ورزشگاه بيش از دو هزار اتاق براي استراحت و تغذيه تماشاگران تعبيه شده و اين در نوع خود بي نظير است.