دکتر محمد شهبا

يکشنبه 16 دي ماه 1386، مجتمع فرهنگي-هنري اسوه، خيابان انقلاب، نبش بهار. اتفاق فرخنده يي است. نخستين دوره انتخاب کتاب سال سينماي ايران به همت خانه سينما و معاونت سينمايي وزارت ارشاد برگزار مي شود.
نخستين پرسشي که در ذهن بيشتر حاضران در اين مجلس دور مي زد و اينجانب نيز در سخنان کوتاهي پس از دريافت جايزه به آن اشاره کردم اين بود؛ چرا حالا؟ نزديک به سه دهه از سينماي پس از انقلاب مي گذرد و تازه نخستين دوره گزينش کتاب سال سينما برگزار مي شود؟ مگر اهميت کتاب از خيل فيلم هاي بي ارزش و کم ارزشي که هر ساله توليد مي شود و در جشنواره فجر به نمايش درمي آيند کمتر است؟ تجزيه و تحليل دقيق اين پرسش ها به فرصتي ديگر نياز دارد. در اينجا فقط مي خواهم به چند نکته کلي اشاره کنم.
برگزاري چنين مراسمي دست کم اين حسن را دارد که برخي از دوستان را پس از مدت هاي طولاني مي بيني. خود من در اين مراسم تدوينگر خوب سينماي ايران داوود يوسفيان را پس از نزديک به هفت سال ديدم. ايشان و بنده در دهه هفتاد در تدوين چند فيلم سينمايي همکاري داشتيم. اما امتياز اصلي چنين مراسمي در پي ريزي روندي کلي براي فعاليت هاي آتي است.
همان گونه که نوع فيلم هايي که در جشنواره فيلم فجر جايزه مي گيرند، مسيري را براي توليد در سال بعد تعيين يا هموار مي کند، انتخاب کتاب سال سينما نيز بي ترديد در گزينش مترجمان و نويسندگان سينمايي تاثير خواهد داشت. اگر اين مراسم پيش از اين ـ دست کم در همان نخستين سال هاي برگزاري جشنواره فيلم فجر ـ برگزار شده بود شايد اينک وضعيت ترجمه سينمايي حال و روز ديگري مي داشت. اينکه هنوز بسياري از منابع پايه يي سينما به فارسي ترجمه نشده، شايد به اين دليل بوده که مترجمان حس مي کرده اند فعاليت شان چندان به چشم نخواهد آمد.
در اين مراسم کتاب «هاليوود جديد» نوشته جف کينگ به ترجمه اينجانب و منتشره از سوي نشر هرمس جزء کتاب هاي برگزيده سينمايي سال 1386 بود. اين کتاب با نگاهي تحليلي به دگرگوني هاي هاليوود در سال هاي پس از فروپاشي نظام استوديويي تا به امروز مي پردازد. توجه به دگرگوني هاي سبکي و صنعتي و فرهنگي هاليوود از ارکان بحث هاي جذاب اين کتاب خواندني است. نبود منبعي ديگر به زبان فارسي که با چنين نگاه تحليلي دقيقي به هاليوود اين سال ها بپردازد، به اين کتاب جايگاهي ويژه بخشيده است. شايد مجموعه همين دلايل بوده که نظر مثبت داوران محترم را جلب کرده است. به هر حال، نخستين دوره انتخاب کتاب سينمايي سال را به فال نيک مي گيريم و اميدواريم اين رخداد ضروري ولي ديرهنگام در سال هاي آينده پربارتر و آبرومندانه تر برگزار شود. تلاش همه دست اندرکاران اين مراسم جاي تقدير دارد.