ترجمه؛ عليرضا سزاوار

يک شرکت معتبر ژاپني به تازگي بزرگ ترين تلويزيون ديجيتالي جهان را به بازار عرضه کرده است. اين تلويزيون که نزديک به سه متر طول دارد، اولين سفارش خود را از يک شرکت تبليغاتي براي نصب در خيابان هاي مونيخ در آلمان دريافت کرده است.

در حال حاضر بسياري از مردم علاقه زيادي به خريد نمايشگرهاي ديجيتالي دارند، بدون اينکه در نظر داشته باشند آيا اين تلويزيون ها نظرشان را جلب مي کند يا نه؟ به طور کلي در تلويزيون هاي ديجيتالي

(High Derinition)تHD دو فاکتور بسيار مهم وجود دارد؛ نخست اينکه تلويزيون از چه فناوري استفاده مي کند و دوم اينکه چه نوع سيگنال هايي دريافت مي کند؟ اين نمايشگر ژاپني که به تازگي عرضه شده است، داراي 1200 خط افقي حاوي پيکسل تصويري است که ترکيب آنها روي يکديگر موجب ايجاد تصوير مي شود. اين در حالي است که ديگر تلويزيون هاي ديجيتالي فقط حاوي 720 خط افقي هستند و تلويزيون هاي معمولي هم تنها 480 خط افقي دارند. طرز کار به اين صورت است که در تلويزيون هاي معمولي، خطوط فرد در يک شصتم ثانيه و بلافاصله پس از آن نيز خطوط زوج در يک شصتم ثانيه روشن مي شوند. سرعت روشن و خاموش شدن اين خطوط زوج و فرد به قدري سريع است که چشمان بيننده تصاوير را به صورت کاملاً پيوسته مشاهده مي کند.

اين در حالي است که در نمايشگرهاي کامپيوتر يا نمايشگرهايي از اين نوع، براي نشان دادن تصوير روي صفحه از روش «اسکن کردن تدريجي» استفاده مي کنند. يعني در هر تصوير يا فريم، تصوير هر خط جداگانه روشن مي شود.

در تلويزيون هاي ديجيتالي HD، دقيقاً شاهد تلفيقي از فناوري پخش تلويزيوني و مانيتوري استفاده شده هستيم و درنهايت استانداردي با مشخصه 1080P براي نمايش تصوير ايجاد مي شود.

در واقع براي بيننده هاي تلويزيون معمولي آرايش سيگنال هاي ورودي چندان اهميت ندارد. اين در صورتي است که تلويزيون هاي HD نيازمند دريافت سيگنال هاي ديجيتالي هستند و به همين دليل هم به گيرنده ديجيتالي مجهز هستند و نيازي به آنتن ندارند، ضمن اينکه اين تلويزيون ها اين قابليت را دارند که هر نوع سيگنال ورودي را دريافت کنند، اما سيگنال هاي غيرديجيتالي را با کيفيت کمتري نمايش مي دهند. اما آنچه بسيار حائزاهميت است اينکه شفافيت هر تلويزيون در نمايش تصوير تا چه حد است؟ بدون شک شفافيت تلويزيون هاي ديجيتالي بسيار بيشتر از تلويزيون هاي معمولي است، زيرا تلويزيون هاي HD داراي تعداد بسيار بيشتري پيکسل يا سلول نمايش تصويري هستند. در واقع تلويزيون هايي که تصاوير را با بالاترين درجه شفافيت (1080P) نمايش مي دهند، تعداد پيکسل هاي آن 6 برابر تلويزيون هاي معمولي يا آنالوگ است. سوالي که در اينجا مطرح مي شود اين است که چرا کيفيت تصوير در تلويزيون هاي ديجيتالي يکسان نيست؟ (با توجه به اينکه همگي از تکنولوژي پيشرفته يي استفاده مي کنند.) جواب اين پرسش ساده است زيرا اکنون تلويزيون هاي جديدي به بازار آمده اند به نام

EDTV ((Enhaneed Definition TV که در واقع در ميانه راه دنياي تلويزيون هاي ديجيتالي هستند و از نظر فناوري توليد، از تلويزيون هاي آنالوگ پيشرفته تر ولي از تلويزيون هاي ديجيتال عقب تر هستند و شفافيت تصاوير آنها در حد تلويزيون هاي HD نيست، در حالي که تلويزيون هاي EDTV به عنوان تلويزيون هاي ديجيتالي به خريداران معرفي مي شوند.

از سوي ديگر در بسياري از فروشگاه هاي عرضه محصولات تصويري، فروشندگان، تلويزيون هاي ديجيتالي را به يک منبع ارسال سيگنال ديجيتال ارتباط نمي دهند. يعني در اين فروشگاه ها تلويزيون هاي ديجيتالي را مثلاً به پخش کننده هاي DVD وصل نمي کنند يا به سيستم هاي ماهواره يي ارتباط نمي دهند تا سيگنال هاي تصويري درجه يک به تلويزيون ها ارسال شود. يکي ديگر از مشخصات تلويزيون هاي ديجيتالي اين است که داراي حداقل 720 خط افقي حاوي سلول هاي تصويري هستند.

اين در حالي است که تمام توليدکنندگان تلويزيون(چه از نوع ديجيتال و چه آنالوگ) براي بيان ميزان شفافيت محصولات خود، معمولاً از تعداد پيکسل هاي موجود در عرض و ارتفاع تصوير تلويزيون هاي توليدي خود استفاده مي کنند که اين نسبت در تلويزيون هاي ديجيتالي به ترتيب بايد حداقل 720+1080 پيکسل در عرض و ارتفاع باشد. هر چه اين درصد بزرگ تر باشد، بيانگر شفافيت و کيفيت بيشتر تصوير تلويزيون هاي ديجيتالي است. به طوري که تلويزيون جديدي که هم اکنون ژاپني ها توليد کرده اند، داراي شفافيتي به قدرت 1200+1320 پيکسل است که در نوع خود(با توجه به بزرگ بودن طول و عرض آن) بسيار قابل توجه است، ضمن اينکه اين نمايشگر داراي صفحه نمايش عريض تري نسبت به ديگر انواع است و نسبت عرض به ارتفاع آن هم زياد است و در نتيجه از فاصله هاي دور هم مي توان تصاوير باکيفيتي از آن را مشاهده کرد و اين ويژگي موجب شده از آن به عنوان نسل جديد نمايشگرهاي تبليغاتي ياد کنند.

اين در حالي است که در تلويزيون هاي آنالوگ معمولي صفحه نمايش عريض نيست و تقريباً مربع شکل است. تلويزيون هاي ديجيتالي براي نمايش يک تصوير ديجيتالي، کاملاً تجهيز شده اند و مانند تلويزيون هاي معمولي هيچ نيازي به تغيير دادن سيگنال هاي دريافتي ندارند.

نکته بسيار مهمي که بايد به آن توجه داشت اين است که در صورتي که برنامه هاي تلويزيوني به صورت ديجيتالي، ضبط و پخش نشود(که در بسياري از کشورها به خصوص ايران به همين شکل صورت مي گيرد)، خريدن تلويزيون هاي ديجيتالي دور ريختن پول است.

در حال حاضر در کشورهاي پيشرفته تعداد برنامه هاي ديجيتالي که توليد مي شوند، روز به روز گسترش بيشتري پيدا مي کنند، به طوري که هم اکنون بيش از 50 درصد مردم انگليس از تلويزيون هاي ديجيتالي استفاده مي کنند. به همين دليل هم در کشورهاي پيشرفته، صنعت تلويزيون هاي کابلي رو به افول است. در کشورهايي هم که برنامه هاي تلويزيوني هنوز به صورت ديجيتال درنيامده اند و به اين زودي ها هم توليد و پخش نخواهند شد، بهترين روش استفاده از اين تلويزيون ها اتصال آنها به سيستم هاي ماهواره يا اتصال به پخش کننده هاي DVD است.

آيا تاکنون به اين نکته توجه کرده ايد که تلويزيون ديجيتالي شما در چه محلي بايد نصب شود؟ بسياري از مدل هاي تلويزيون هاي HDTV، به سادگي روي ديوار قابل نصب هستند که البته براي اطمينان از نصب درست و کامل آن، بايد از کيت هاي مخصوصي که همراه با پايه هاي آن عرضه مي شود، استفاده کرد يا روي يک دکور قرار داد که نور زيادي به سمت آن نتابد.

«ريچارد هريسون» که يک متخصص نمايشگرها و تصاوير است، مي گويد؛«اگر بينايي چشمان شما کامل است و مي خواهيد يک تصوير را در بهترين شرايط تماشا کنيد، بايد فاصله چشمان شما تا تلويزيون به اندازه 5/2 برابر ارتفاع تصوير باشد و فقط در چنين شرايطي است که از کيفيت تصاوير مي توانيد لذت ببريد. در غير اين صورت بهتر است که به تصويري که از تلويزيون آنالوگ پخش مي شود، بسنده کنيد.» تلويزيون هاي HDTV را مي توان تا حدودي به حسگرهاي CCD که در دوربين هاي ديجيتالي استفاده مي شود، تشبيه کرد. با افزايش درجه شفافيت در دوربين هاي ديجيتالي مثلاً از دو مگاپيکسل به سه مگاپيکسل، تفاوت بسيار زيادي در کيفيت تصاوير گرفته شده رخ مي دهد، در حالي که افزايش کيفيت از چهار مگاپيکسل به پنج مگاپيکسل تا اين اندازه نيست. در دوربين هاي ديجيتالي و همين طور در تلويزيون هاي ديجيتالي، درجه شفافيت بالا از اهميت بسيار زيادي برخوردار است و اين اهميت با بزرگ تر شدن تصوير به مراتب بيشتر مي شود. به طور مثال يک بيننده درجه شفافيت و کيفيت تصوير را در استاندارد 1080P در يک تلويزيون 21 اينچ چندان حس نمي کند ولي اگر تلويزيوني که تماشا مي کند، مثلاً 50 اينچ شود، در اين صورت تفاوت هاي بسيار زيادي حس مي کند و اين هم يکي از دلايل مهمي بود که ژاپني ها بزرگ ترين نمايشگر HD را توليد کنند، هرچند ديگر رقباي آنها به خصوص فيليپس بيکار نخواهند نشست و اعلام کرده اند که تلويزيون ديجيتالي مخصوص بازي هاي الکترونيکي همچون «پلي استيشن» را راهي بازار مي کنند. سرمايه گذاري ها و پيشرفت هايي که در زمينه تلويزيون هاي ديجيتالي هم اکنون در جهان در حال انجام است، اين اميدواري را ايجاد مي کند که در آينده يي نزديک رقابت در اين زمينه موجب افزايش بيشتر کيفيت آنها و همچنين کاهش قيمت اين محصولات شود تا همه بتوانند از اين جعبه جادويي استفاده کنند.

www.hdready.org.uk

ترجمه؛ عليرضا ضيايي

پس از گذشت بيش از سه دهه که از پياده شدن انسان روي کره ماه مي گذرد، هنوز جاي پاي فضانوردان بر سطح ماه باقي مانده است. اکنون انسان توانسته با استفاده از انواع روبات به کشف منظومه شمسي اقدام کند. از آنجايي که قرار است سازمان ناسا براساس برنامه يي از پيش تعيين شده، تا سال 2015 اقدام به اعزام فضانورد به کره ماه کند، از هم اکنون يک روبات هوشمند به نام «روبونات» مراحل آزمايش هاي اوليه خود را طي مي کند و قرار است در آينده يي نزديک فضانورد شود، اين روبات از نظر ظاهري، شبيه به انسان است و قرار است همکاري بسيار نزديکي با ديگر فضانوردان در انجام سفر به کره ماه داشته باشد. روبونات قابليت استفاده از آچار و پيچ گوشتي را دارد و براي انجام حرکت در فضاي خلأ مي تواند با چنگ انداختن به اجسام مختلف حرکت کند. طراحي اين روبات به نحوي است که در کارهاي مربوط به انجام تغييرات مختلف در طول سفر به فضانوردان کمک کند.

با وجود آنکه اين روبات هاي جديد از راه دور قابل کنترل هستند، ولي در عين حال اين توانايي را دارند که دستوراتي را که به طور شفاهي توسط امواج راديويي از فرماندهي ناسا دريافت مي کنند، به درستي به انجام برسانند. براساس گفته هاي پروفسور «ترابرت امبروس» که مديريت بخش طراحي و توليد روبات ها در سازمان ناسا را بر عهده دارد، توانايي و مهارت اين روبات هاي انسان نما به اندازه يي پيشرفته و کامل است که تا به حال مشابه آن در جهان وجود نداشته است. در کلاه ايمني که براي اين روبات ها در نظر گرفته شده است، تعدادي دوربين نصب شده که زواياي مختلف ديد آنها را به خوبي پوشش مي دهد. در ضمن دستان اين روبات که از تعداد زيادي قطعات و مفاصل مکانيکي کوچک تشکيل شده است، به حسگرهاي تماسي مجهز است، به طوري که اين قابليت را دارند که پيچ و مهره ها را چرخانده يا با استفاده از يک دريل، يک پيچ را باز کنند که در نوع خود بسيار جالب توجه است.

شباهت ظاهري اين روبات به انسان از سر تا ناحيه کمر ادامه پيدا مي کند و از آنجا به بعد يعني به اصطلاح ستون فقرات، به يک پاي مکانيکي نسبتاً کوتاه متصل مي شود که مي تواند به يک بازوي فضايي يا ديگر وسايل واسطه يي قلاب شود. پروفسور امبروس تخمين مي زند که روبونات ها تا پايان سال 2008 به پايان مراحل تکاملي رسيده و براي انجام فعاليت آماده شوند. در حال حاضر مدل هاي پلاستيکي اين روبات ها در برخي فروشگاه ها هم موجود است. پروژه ديگري که ناسا به طور همزمان روي آنها فعاليت مي کند، روبات هاي فضانورد مريخي است.

ممکن است روزي سياره سرخ، دسته يي از روبات هاي کوچک به اندازه توپ تنيس را مشاهده کند که در جست وجوي حيات به درون غارهاي زيرزميني جهش مي کنند. اين روبات ها انرژي خود را از پيل هاي سوختي مينياتوري دريافت مي کنند و براي جهش و حرکت خود از فناوري ماهيچه هاي مصنوعي بهره خواهند برد. اين روبات ها نيز به دوربين و حسگرهاي کوچکي مجهز مي شوند، براي جمع آوري اطلاعات به طور مستقل عمل مي کنند و به جست وجوي نشانه هاي باقي مانده از حيات ذره بيني مي پردازند که ممکن است با سرد و خشک شدن سياره طي هزاران سال، به لايه هاي زيرين سياره عقب نشيني کرده باشند. روبات هاي مريخ پيما که Marsbots نام دارند، به وسيله «بنلوپ بوستون» استاديار موسسه نيومکزيکو و پروفسور «استيون دوبوسکي» از موسسه فناوري ماساچوست طراحي شده اند. «ماکس کولمن» مدير مرکز جست وجوي حيات در آزمايشگاه پيش رانش جت ناسا مي گويد؛ «در اختيار داشتن تعداد زيادي تجهيزات کوچک که بتوانند ناحيه يي گسترده تر از يک کاوشگر را پوشش دهند، راهکاري بسيار مناسب و مفيد است.»

«بنلوپ بوستون» که مدير برنامه تحقيقاتي

cave and karst دانشگاه است، زمان بسيار زيادي را صرف بررسي حيات ذره بيني غارهاي زميني کرده است. او معتقد است حيات ذره بيني در اين نوع مکان ها مي تواند مدلي از حيات وحش باشد که احتمالاً در غارهاي مريخ وجود داشته است.

اين در حالي است که براي اکتشاف غارهاي مريخ به تجهيزات متفاوت با آنچه که مريخ پيماها به تازگي روي اين سياره مستقر کردند، نياز است. اين مريخ پيماها نمي توانند، نواحي دشوار درون غارها را جست وجو کنند و صدمه ديدن آنها هم بسيار پرهزينه است.

بوستون مي گويد؛ «روبات هاي جهنده آنقدر کوچک هستند که مي توان هزار عدد از آنها را در محموله يک کاوشگر مانند کاوشکر اکتشافي «Explorer Rover» جاي داد. ضمن اينکه از دست دادن تعدادي از اين روبات ها در شرايط خطرناک غارگردي تاثير منفي بر جمع آوري اطلاعات نخواهد داشت.» وي در ادامه مي افزايد؛ «تعداد آنها در يک ماموريت آنقدر زياد است که مي توان بر شرايط پرخطر مکان مورد جست وجو فائق شد.»

اين روبات ها پوسته سختي از جنس مواد پيشرفته خواهند داشت که ممکن است شفاف يا غيرشفاف باشد. اين پوسته ها مي توانند سرماي سخت مريخ، تابش شديد امواج ماوراي بنفش که به طور مداوم آنها را بمباران مي کند و همين طور جو نازک مملو از ذرات باردار را تحمل کنند.

بعضي از اين روبات ها مجهز به دوربين هاي کوچک خواهند بود و بقيه آنها مجهز به حسگرهاي پيشرفته يي هستند که متغيرهايي مانند کيفيت هوا، دما، رطوبت يا رگه هاي بيولوژيک و شيميايي را اندازه گيري مي کنند. ممکن است تعدادي از آنها هم تراشه هاي کامپيوتري مينياتوري را حمل کنند که براي انجام آزمايش هاي محدود روي خاک و نمونه هاي ديگر طراحي شوند.

هر روبات براساس يک برنامه کامپيوتري که از رفتار حشرات مدل سازي شده، حرکت و عمل خواهد کرد. هر روبات از وجود روبات هاي اطراف خود، آگاهي کامل خواهد داشت و براي عملي ساختن يک ماموريت، به طور گروهي با همديگر فعاليت و همکاري مي کنند. به طور مثال اگر يکي از آنها که حامل يک حسگر شيميايي است از کار بيفتد يا گم شود، روباتي ديگر که يک حسگر شيميايي را با خود حمل مي کند، بلافاصله وظيفه آن را بر عهده مي گيرد. متخصصاني که اين روبات ها را طراحي و توليد کرده اند، در نظر دارند تا قبل از سال 2009 ميلادي، ساخت و آزمايش نمونه هاي اوليه اين روبات ها را آماده کنند، تا حداکثر طي 10 سال آينده، ماموريت خود را روي کره ماه و سياره مريخ آغاز کنند.

Discovery.com

سيدايمان ضيابري /  kziabari@gmail.com

براي اينکه قدرت تصور کردن عظمت بلندترين برج دنيا را داشته باشيد، کافي است به ارتفاعي معادل يک و نيم برابر برج ميلاد فکر کنيد؛ برجي که پس از 9 سال در تهران ساخته شد و عنوان بلندترين برج مخابراتي آسيا را به دست آورد.

اما اين بناي شگفت انگيز که «فن معماري» در هفته جاري به آن خواهد پرداخت، رکورددار عنوان بلندترين برج دنياست و از آن به عنوان نماد ملي کشور کانادا ياد مي کنند.

CN Tower يا «برج ملي کانادا» با ارتفاع 553 متر، در حال حاضر به عنوان يک مرکز تجاري و مخابراتي مورد استفاده قرار مي گيرد و بنا به آمارهاي موجود، سالانه بيش از دو ميليون گردشگر و بازديدکننده از سراسر دنيا را جذب تورنتو مي کند.

جالب اينجاست که چنين برج عظيمي تنها در عرض سه سال بين سال هاي 1973 تا 1976 بنا شده و رکورد برج «استانکينو»ي روسيه را نيز شکسته و در زمره يکي از سريع ترين پروژه هاي ساختماني دنيا قرار گرفته است. پس از اين برج و برج هايي از مالزي و ايالات متحده، برج ميلاد ايران قرار دارد و با کاربري مشابه، به عنوان يک نماد ملي مورد توجه قرار گرفته است. شايد عجيب ترين بخش از ويژگي هاي اين برج آن است که در بخش سقف يا پيش از شروع آنتن مخابراتي، داراي يک رستوران چرخان است و هر 72 دقيقه يک بار، 360 درجه کامل را دور مي زند.

ايده ساخت اين برج از آنجا شروع شد که در سال 1968، شرکت ملي راه آهن کانادا تصميم گرفت يک ايستگاه راديويي تلويزيوني عظيم بنا کند و از اين طريق به تمامي ساکنان و شهروندان تورنتو، خدمات رسانه يي ارائه کند و البته از سويي ديگر، قدرت معماري و فني کانادا را به رخ جهانيان بکشد.

هزينه ساخت و راه اندازي اين برج عظيم و طويل، حدوداً 330 ميليون دلار تخمين زده شده که البته بعدها توسط شرکت ملي راه آهن کانادا، به بخش خصوصي واگذار شد. اين برج از بخش هاي مختلف و متعددي تشکيل شده است. زيربناي اصلي آن، پايه بتوني و ميان تهي شش گوشه يي است که شامل آسانسور و نردبام مي شود و اتصالات آب، گاز و برق رساني در آن تعبيه شده است. بر بالاي اين پايه بتوني حدوداً 400 متري، يک آنتن مخابراتي 102 متري ساخته شده از آهن قرار گرفته که امواج راديويي و تلويزيوني را منتقل مي کند. اما براي استفاده هاي غيرتجاري و عمومي توسط بازديدکنندگان و گردشگران نيز دو بخش اصلي در نظر گرفته شده است؛ يکي عرشه نخستين که در گذشته به «گنبد آسمان» معروف بوده و در 346 متري از سطح زمين قرار گرفته و ديگري «عرشه دوم» که در 446 متري قرار گرفته و زير آنتن فلزي تعبيه شده است. عرشه آسمان در حال حاضر رکورد بلندترين عرشه ديده باني دنيا را دارد که به عبارتي ديگر، مرتفع ترين بام دست ساخته انسان ها روي کره زمين است. با اين حال، يک مقايسه ساده با بلندترين بام طبيعي جهان يعني قله 8848 متري اورست، نشان مي دهد که هنوز عرصه بروز توانايي هاي انسان، چقدر محدود و حقير است.

يکي از اتفاقات جالبي که در اين برج روي داده، صعود قهرمان بازي هاي پارالمپيک 2002 سيدني، «جف آدامز» به وسيله ويلچير مخصوص به بالاترين نقطه عرشه بوده است که بسيار مورد توجه خبرنگاران و رسانه هاي گروهي قرار گرفت. اما از نکات ايمني و حفاظتي به کار رفته در ساخت برج «CN Tower»، مي توان استفاده از مواد و مصالح ساختماني ضد آتش، نظارت 24 ساعته ويدئويي و تلويزيوني با چندين دوربين از زواياي مختلف، سيستم آب پاش و آتش خاموش کن درونکار، محفظه 15 هزار گالني و بي نظير آب در انتهايي ترين نقطه آنتن مخابراتي که به هنگام آتش سوزي، کل محتويات اين گالن را روي برج تخليه مي کند و نيز بازرسي هاي مداوم و چند روز يک بار براي وارسي تاسيسات، خرابي ها و اشکالات احتمالي را نام برد.

اين برج که تقريباً 230 متر از برج ايفل در فرانسه بلندتر است، در سال 1995 به عنوان يکي از عجايب هفتگانه دنيا و در کتاب رکوردهاي گينس با عنوان «بلندترين برج قائم به ذات دنيا» ثبت شد. اين عنوان از آن جهت به برج «CN» داده شد که بسياري از برج هاي بلند و مرتفع دنيا، يا روي محافظ و عايق هاي مخصوص بنا شده اند يا توسط نگهدارنده هاي فلزي و الکترونيکي، مراقبت مي شوند.

در حال حاضر، برج ملي کانادا، پوشش مخابراتي هشت شبکه تلويزيوني و 12 شبکه راديويي را برعهده دارد و به صورت شبانه روزي، ارسال سيگنال ها و امواج اين کانال ها به اماکن گوناگون شخصي، دولتي و عمومي را انجام مي دهد. همچنين تاسيسات مخابراتي شش اپراتور تلفن همراه روي اين برج نصب شده و بخش هاي عمده يي از کانادا را از نصب آنتن هاي پرتعداد BTS بي نياز ساخته است.

تا سال 1997، اين برج با حدود 1500 سوپرچراغ LED نوراني مي شد که به دليل ايجاد جاذبه براي پرندگان به ويژه در فصل مهاجرت و همچنين به جاي گذاشتن هزينه هاي فراوان، از استفاده آنها صرف نظر شد. برج «CN» در حال حاضر از غربي ترين تا شرقي ترين نقاط تورنتو و از هر منطقه يي اعم از پارک، ورزشگاه، خيابان و ايستگاه هاي مترو به راحتي ديده مي شود،