بابک غفوري آذر

اسکار هشتادم يک بار ديگر نشان داد سليقه اعضاي آکادمي از ترجيح فيلم هاي عظيم حماسي به آثاري با پيرنگ روايي مدرن تر و ضد جريان تر در حال تغيير است. اعطاي جوايز اصلي به فيلم جديد برادران کوئن در حضور فيلم نمونه يي چون «تاوان» دليل روشني بر اين مدعا است که آکادمي قصد دارد رويه خود را در مقابل حرکت هاي جديد و ساختارهاي متفاوت تغيير دهد. آنها البته ايده هاي همواره مورد احترام شان مانند موزيکال هاي تاريخي را فراموش نکرده اند و امسال هم با دادن جايزه به فيلم فرانسوي «زندگي به رنگ صورتي» نشان دادند اين گونه فيلم ها را همچنان مي پسندند حتي اگر در اين راه به يک بازيگر تازه آمده فرانسوي جايزه اسکار بهترين بازيگر زن را بدهند. اسکار 2008 اما فارغ از جهت گيري هاي خاص در اهداي جوايز ، در شکل اجرا يکي از محافظه کارترين و بي هيجان ترين دوره ها بود آنچنان که برخلاف رويه هميشگي خبر چنداني از شوخي ها و متلک هاي تند و تيز و حتي نطق هاي متفاوت نبود. گويي همه به يک احتياط ناگفته فراخوانده شده بودند. کليپ ها و بخش هاي تصويري هم اتفاق جديد و چيز هيجان انگيزي در خود نداشتند در حالي که پيش از اين تهيه کنندگان مراسم در زمان اوج درگيري هاي فيلمنامه نويسان اعلام کرده بودند حتي در صورت حضور نيافتن ستاره ها مراسم را با پخش کليپ هاي مختلف درباره هشتاد سالگي اسکار پر خواهند کرد.

اسکار با سمت و سويي که در اين دو سه سال در شکل اجرا پيدا کرده بيش از هر چيز سعي دارد از التهابات پيراموني جهان سياست و اجتماع دوري کند. البته بخش بي مزه مراسم يکشنبه شب در ارتباط گيري با بغداد و استفاده از سربازان امريکايي براي اعلام برندگان بخش مستند و فيلم کوتاه شکل بي خطر ورود به حوزه هاي سياسي در مراسم اسکار است که آکادمي معمولاً به عنوان يک رسالت خطير براي خود قائل بوده است. همه اينها اما در کنار توجهات آکادمي به فيلم هاي متفاوت و دوري جستن از «حماسه» و «عظمت» ويژگي هاي اسکار در اين سال ها است.

گروه آوا خود را براي اجرا با استاد محمدرضا شجريان آماده کرده اند که در صورت بهبودي کامل ايشان کنسرت هايشان را از بهار آينده آغاز کنند. مجيد درخشاني نوازنده تار در گفت وگو با فارس گفت؛ برنامه ريزي هاي قبلي گروه در خصوص برگزاري کنسرت هاي بهاره گروه آوا در امريکا و کانادا انجام شده و گروه براي اين اجراها کاملاً آماده است که با بهبودي کامل استاد شجريان طبق برنامه قبل، کنسرت هايمان را از بهار آينده برگزار خواهيم کرد. وي افزود؛ در اين دو کشور قطعات کنسرت تابستان مان در تالار بزرگ وزارت کشور را اجرا خواهيم کرد. درخشاني در خاتمه خاطر نشان کرد؛ براي تعيين تاريخ دقيق کنسرت ها منتظر استاد شجريان هستيم.

تور نوروزي گروه موسيقي کامکارها در روزهاي 8 ، 9 و10 فروردين ماه در دو بخش موسيقي فارسي و کردي در سه شهر کلن ، فرانکفورت و دوسلدورف برگزار مي شود. هوشنگ کامکار مدير هنري گروه موسيقي کامکارها با اعلام اين خبر در گفت وگو با مهر گفت؛ تور نوروزي گروه موسيقي کامکارها از روز 21 اسفندماه از اسپانيا آغاز مي شود و پس از اجرا در سه شهر بزرگ آلمان در روزهاي 8 ، 9 و10 فروردين ماه به پايان مي رسد.

تريلر سياسي «موضع مسلط»با بازي دنيس کوايد و فورست ويتکر در نخستين هفته اکران در امريکا در 3149 سينما حدود حدود 24 ميليون دلار فروخت و پرفروش ترين فيلم هفته شد. فيلم افسانه علمي «جهنده»ساخته داگ ليمان با بازي هيدن کريستنسن، جمي بل و ساموئل ال. جکسن که هفته پيش در صدر جدول قرار داشت، اين هفته 54 درصد تماشاگران خود را از دست داد و با 7/12 ميليون دلار فروش در 3430 سينما در رده دوم قرار گرفت. مجموع فروش اين فيلم در 10 روز نخست اکران به 2/56 ميليون دلار رسيده است.

در همين حال فيلم ماجراجويانه و افسانه علمي «جهنده»ساخته داگ ليمان با 9/21 ميليون دلار فروش در 4040 سينما در 40 کشور براي دومين هفته پياپي پرفروش ترين فيلم در سطح بين المللي شد. موزيکال «سوئيني تاد؛ آرايشگر شيطان صفت خيابان فليت» تيم برتن با بازي جاني دپ و برنده اسکار بهترين طراحي صحنه با 8/8 ميليون دلار فروش در 2700 سينما دومين فيلم موفق هفته بود. مجموع فروش اين فيلم در سطح بين المللي 5/81 ميليون دلار شده که حدوداً 30 ميليون دلار بيشتر از فروش فيلم در امريکاست.

برنامه سينما چهار براي نوروز آينده فيلم هايي چون «خون به پا مي شود» با حضور دانيل دي لوئيس بازيگر برنده اسکار، «چهل و چهار دقيقه»، «ترور جسي جيمز به دست رابرت فورد بزدل» با بازي برد پيت، «زندگي مخفي کلمات»محصول 2006 اسپانيا، «دروازه طلايي» و «حرفه ايتاليايي»محصول 1969 بريتانيا را تدارک ديده است. «آخرين سردار» محصول 2007 امريکا و بريتانيا، «آلاتريس» محصول 2007 اسپانيا، «آزادي هم بد نيست» محصول 2006 ايتاليا، «1408» محصول 2007 امريکا و «مايکل کلايتن» محصول 2007 امريکا ديگر فيلم هاي نوروز 87 است. سينما چهار فيلم هاي ايراني «آرامش در ميان مردگان» به کارگرداني مهرداد فريد، «لاک پشت ها هم پرواز مي کنند» ساخته بهمن قبادي و «اثيري» به کارگرداني محمدعلي سجادي را نيز در ايام نوروز پخش مي کند.

محمد محمدعلي کتاب «شاملويي که من مي شناختم» را به ناشر سپرد. به گزارش ايسنا، اين کتاب شامل عکس هايي از احمد شاملو و خاطرات و گفت وگويي است که محمدعلي با اين شاعر داشته و براي چاپ به انتشارات کاروان سپرده شده است. اين نويسنده اين روزها همچنان روي رمان بلند «افسانه و افسون» کار مي کند که گفت حدود هزار صفحه خواهد بود. همچنين به تازگي سه گانه محمد محمدعلي در قطع جيبي به بازار آمد. چاپ هشتم رمان «آدم و حوا» و چاپ سوم «مشي و مشيانه» و «جمشيد و جمک» به تازگي در قطع جيبي از سوي نشر يادشده منتشر شده اند. اين کتاب ها دربرگيرنده داستان آفرينش آدم و حواي اسلامي - سامي، افسانه و اسطوره آفرينش ايراني - آريايي و داستان به قدرت رسيدن نخستين شهريار هفت اقليم ايراني، جمشيد جم باستاني، هستند.

سلام جنسيتي، خوبي کنکور؟

چشممان به جمال تو روشن. ما تا حالا چند جور کنکور داشتيم. کنکور آزمايشي، کنکور سراسري، کنکور آزاد، کنکور پيام نور... شکر که با تلاش شبانه روزي و مستمر دوستان تلاشگر به کنکور جنسيتي هم رسيديم.

کنکور جنسيتي جان (سوء برداشت نشود از گفتن جان، بيشتر منظورم به کنکور بود) واقعاً باعث مباهات است که ما هر روز يک قله جديد و رفيع را فتح مي کنيم و افتخاري باقي نمانده که ما آن را به نام خود گل کاري نکرده باشيم.

کنکور جنسيتي عزيز (باز هم سوء برداشت نشود) من آينده درخشاني را با حضور پرشکوه تو براي شرکت کنندگان در آزمون سراسري پيش بيني مي کنم. بگذار در اين نامه بخشي از آن روياهاي باشکوه آينده را برايت تصوير کنم؛

1- داوطلبان مي خواهند در کنکور به طريقه اينترنتي ثبت نام کنند اما چون لفظ «جنسيتي» در زبان انگليسي يک کلمه سه حرفي است که آن هم از بيخ فيلتر است، هرچه تلاش مي کنند در صفحه يي که پيش رويشان براي ثبت نام باز مي شود نوشته «مشترک گرامي دسترسي به اين سايت امکان پذير نمي باشد»، 2- سوالات کنکور براي داوطلبان تفکيک مي شود. خانم ها به سوالات نظير مورد ذيل پاسخ مي دهند. سوال؛ زمام امور دولت آلمان در دست کدام «زن» است؟ الف- اون ضعيفه آنگلا مرکل ب- خواهر آنگلا مرکل ج- سر تخته بشورنش مرکل رو د- الهي جز جيگر بزني مرکل، بي شوهر بموني ايشا الله...

طبعاً براي آقايان سوال اينطور خواهد بود؛ آيا «مردي» به سبيل است؟ الف- چاکر داداش ب- شب بود سيبيلات رو نديدم ج- خيلي تو لوطي صفتي د- با مايي، والايي، از مايي، آقايي، 3- داوطلبان سر جلسه پاسخنامه هاي هوشمند خواهند داشت. يعني اگر اشتباهاً پاسخنامه مربوط به آقايان زير دست خانمي بود، خود پاسخنامه چند بار سرفه مي کند و مي گويد ياالله و بالعکس اگر پاسخنامه مربوط به خانم ها زير دست آقايي (خدا به دور) باشد خود پاسخنامه مي گويد چشماتو درويش کن.کنکور جنسيتي عزيز تو حاصل تلاش دوستان عدالت محور ما هستي و به همين دليل تو نيز دستاورد بزرگي همچون ساير دستاوردهاي اين دو سال و اندي محسوب مي شوي. من اينجا و در اين نامه به خاطر حضور زيبايت که باعث شده در آسمان علم ما از اون بالا کفتر بيايه تشکر مي کنم و در پايان هم از الياس نادران و موسي قرباني تشکر مي کنم، همينجوري.

postkhoone@gmail.com

صالح نيکبختہ

گرچه علي القاعده حکم هر مرجع قضايي ولو اينکه قاضي صادرکننده حکم «مصيب» نباشد، مورد احترام است ولي محکوميت نويسنده يک داستان که تمام شخصيت هاي آن تخيلي و فرضي است و نامي از هيچ فرد و قوم خاصي برده نشده، موضوع بديعي است که نقد سازنده آراي صادره مي تواند موجب جلب نظر حقوقدان و کمک به ايجاد رويه قضايي، دکترين حقوقي متناسب با شأن قانون اساسي و قوانين جاري کشور باشد.

آنچه در مورد يعقوب يادعلي نويسنده جوان کتاب هاي «آداب بيقراري» و «حالت ها در حياط» اتفاق افتاده از همين مقوله است. دفاع از او هم ساده است و هم مشکل؛ ساده از آن جهت که اساساً جرمي واقع نشده است زيرا شرط وقوع جرم تحقق بزهي در عالم خارج است که از آن، فرد يا افرادي خاص زيان مادي ديده باشند و داراي سه عنصر اساسي جرم باشد. در مانحن فيه نه جرمي واقع شده و نه عناصر سه گانه جرم وجود دارد. مشکل از آن جهت است که به رغم اينکه جز کارمند دادگستري ياسوج شاکي نداشته است موضوع تعقيب او را منتسب به خواست مردم منطقه کرده و اين وثيقه صدور حکم غيرعادلانه يي شده است. وانگهي در هر سه اتهام؛ افترا، اهانت و نشر اکاذيب، وجود شاکي خصوصي که متضرر از جرم باشد ضروري است و طرفه آنکه اين پرونده شاکي خصوصي ندارد. ورود يک کارمند دادگستري 9 روز پس از احضار و دستگيري متهم توسط يکي از ادارات به عنوان شاکي، چون هيچ جرمي عليه شخص او و فرزندان صغير وي (مولي عليهم) واقع نشده است به معني وجود شاکي خصوصي نيست. موکل به عنوان نويسنده نه به صورت واقعي بلکه در عالم خيال و تصور در دو کتاب خود مطالبي نوشته و در آن کتاب ها بين شخصيت هاي داستان گفتارهايي مبادله و کردارهايي اتفاق مي افتد. نه اين شخصيت ها وجود خارجي داشته اند و نه اين گفتارها و کردارها در عالم خارج تحقق يافته است. از همه آنچه در کتاب ها و به ويژه در يک داستان کوچک 17 صفحه يي از مجموعه 6 داستان کوتاه با 83 صفحه و در 10 سطر از مجموعه 425 سطري اين داستان (از 2075 سطر) از مجموعه شش داستان گزينش شده، قسمتي از اظهارات يک مهندس غيربومي است که مطالبي فرعي عليه بعضي از مردم فرضي و باز هم در شهري فرضي که تازگي وارد آن شده (نام شهر هم در داستان برده نمي شود) بيان مي شود؛ آن هم نه به زبان و لهجه مردم اين شهر و بدون اينکه بيان کند اين مردم از چه قوم و طايفه يي هستند. همه اينها هم در عالم خيال نويسنده است و هيچ کدام واقعيت خارجي ندارد. تاسف آور است آقايان بازجو و بازپرس و دادستان مرکز يک استان اين مختصر ديالوگ بين دو نفر از شخصيت هاي داستان را مدرک جرم متهم تلقي کرده و مستندات توهين او به قوم شريف لر که مورد احترام اينجانب و نويسنده است، معرفي کرده اند. در حالي که موکل که خود هم متعلق به اين قوم است بارها اعلام کرده او نه تنها قصد توهين به اين قوم بلکه به هيچ شخص زنده و مرده يي را نداشته است.

ہ وکيل مدافع يعقوب يادعلي

مقاله کامل صالح نيکبخت را به زودي در اعتماد خواهيد خواند.

امير قادري

1- حالا و بعد از جايزه بهترين فيلم پارسال که به «مرحوم» مارتين اسکورسيزي دادند، توجه تمام و کمال اسکار به حماسه جنايي برادران کوئن «جايي براي پيرمردها نيست»، نشان از يک جور پذيرفتن سمت تاريک دنيا از سوي اين مراسم باشکوه است. حالا ديگر بدبيني مطلق و خشونت، خط قرمز داوران آکادمي اسکار نيست. اگر «مرحوم» درباره از کف رفتن آخرين نشانه هاي تعلق و هويت در اين دنيا بود، فيلم برادران کوئن، درباره شکاف هاي پرنشدني تمدن بشري است. اگر اسکورسيزي بحران هويت را در يک فيلم گنگستري مدرن مربوط به اين دنيا مطرح مي کرد، کوئن ها اما فرجام دهشتناک بشر را بي هيچ راه فراري نشان مي دهند. چاره يي جز افتادن به قعر يک چاه تاريک نيست و عجيب است که آکادمي روشن بين اسکار هم اين را پذيرفته است. راستش اين پذيرش و کوتاه آمدن پس از سال ها، از مضمون تيره فيلم هاي اسکورسيزي و برادران کوئن هم بيشتر ته دل آدم را خالي مي کند.

2- همه اينها در شرايطي اتفاق مي افتد که مراسم اهداي جوايز از هميشه بي مزه تر و بي خلاقيت تر برگزار شد. کمتر ايده يي بود که يک «واي» تر و تميز از دهان تماشاگرش بيرون بکشد. کليپ هاي جذاب معمول مراسم از تکه فيلم هاي تاريخ سينما، امسال محدود شده بود به تصاوير آرشيوي بي ربط و باربطي از مراسم و برنده هاي سال هاي قبل. حتي اسکار افتخاري امسال هم بر خلاف معمول به يک غول فيلمساز اهدا نشد. يکي دو موردي هم که مي توانست در مقياس اسکار يک حادثه تلقي شود، مثل جايزه بردن جولي کريستي بزرگ، اتفاق نيفتاد. مقايسه کنيد با اختتاميه جشنواره پارسال، وقتي کاپولا، اسپيلبرگ و لوکاس، به احترام اسکورسيزي بزرگ روي صحنه مراسم حاضر شدند. امسال بيشتر آدم هاي حاشيه يي روي سن حاضر شدند و گرفتند. آنهايي که انتظار نداشتيم. وقتي خواننده گمنام ايرلندي جاي آلن منکن مشهور صاحب هشت مجسمه طلايي آکادمي (که همين امسال براي سه ترانه نامزد بود،) جايزه گرفت و دزدان دريايي کارائيب، هيچ جايزه يي در رشته هاي فني نبرد.

3- به هر حال اين تنها اسکار تاريخ (به جز مراسم 1964) است که چهار جايزه بازيگري را اروپايي ها بردند و يک دانه اش هم به امريکايي ها نرسيد. بعضي جايزه ها را که اصلاً خود دريافت کننده ها هم خبرش را باور نمي کردند. از جمله وقتي تيلدا سوئنتين براي مايکل کلايتن و مارين کوتيار براي بازي در نقش اديت پياف جايزه بردند. امسال هيچ کدام از نامزدهاي جايزه بهترين فيلم، محصول جريان اصلي و توليد مستقيم يک کمپاني بزرگ به حساب نمي آمدند. سينماي امريکا هر وقت نياز به پوست اندازي را کنار گوش اش احساس مي کند، سراغ اين جور تغيير مسيرها مي رود.

4- در چنين مراسم و حال و هوايي بود که جوئل کوئن توانست لحن خاص و مسير فيلمسازي غريب شان را به رخ سينماي امريکا بکشد. او تشکر کرد از داورهايي که به او و برادرش در شرايطي جايزه داده اند که به هيچ وجه حال و هوايشان را نسبت به سال هاي نوجواني، وقتي با دوربين سوپر 8 فيلم کوتاهي درباره هنري کيسينجر ساختند، تغيير نداده اند. دو برادر تا جايي که توانستند پز مستقل بودن شان را به حاضران در مراسم و باقي مخاطب هايشان دادند. در اين بيست سال آنها مسيرشان را تغيير نداده بودند ولي داوران آکادمي اسکار چرا. اگر کوئن ها جايزه بهترين تدوين را هم مي گرفتند، آن وقت اولين فيلمسازاني مي شدند که به خاطر يک فيلم در يک دوره از مراسم، چهار بار روي سن رفته اند. اما حالا در کنار جيمز کامرون براي «تايتانيک»، بيلي وايلدر براي «آپارتمان» و فرانسيس فورد کاپولا براي «پدر خوانده؛ قسمت دوم» تنها فيلمسازاني اند که براي يک فيلم در يک دوره، سه جايزه برده اند.

5- گفتم کاپولا و ياد بخشي افتادم که جک نيکلسن (محبوب هميشگي مراسم اسکار) آمد روي صحنه و فهرست بهترين فيلم هاي تاريخ مراسم را ارائه کرد. بخش هايي از فيلم هاي برگزيده آکادمي در طول سال ها پخش شدند و باز فاصله نجومي دهه جادويي 1970 با باقي سال ها به يادمان آمد. اين روزها خيلي از انتخاب هاي آکادمي از مد افتاده و مسخره به نظر مي رسند، اما گوهرهاي دهه هفتادش نه؛ ارتباط فرانسوي، نيش، ديوانه از قفس پريد، کرايمر عليه کرايمر، پدرخوانده؛ قسمت دوم و... در مراسم ديروز اگر وجدي در کار بود، باز از همان سال ها مي آمد. چه وقتي نيکلسن روي صحنه آمد و چه وقتي استاد اسکورسيزي ظاهر شد تا جايزه بهترين کارگرداني را به کوئن ها بدهد؛ با تواضعي که هميشه در وجودش نسبت به تاريخ سينما وجود دارد و برادران کوئن که حالا جزيي از همين تاريخ به حساب مي آيند.

6- جرج کلوني با هر حضورش (از جمله مراسم امسال) آدم را ياد ستارگان دوران کلاسيک سينما مي اندازد. ولي اين دليل نمي شود که جاي فيلمسازهاي محبوب مان را در اين مراسم خالي نکنيم. کوئن ها را که کنار بگذاريم، اين تنها مايکل مان بزرگ بود که دو نشانه از دنيايش در مراسم امسال قابل رديابي بود. يکي برنده اسکار بهترين بازيگر زن مارين کوتيار که در فيلم تازه استاد «دشمن ملت» نقش دارد و نشانه دوم هم که کالين فارل از جهان «ميامي وايس» بود. يکي از رفقا مي گفت فارل بعد از ميامي وايس، حيفش مي آمده به گريم اش دست بزند. ماه ها با همان مدل مو و سبيل مي گشته و عشق اش را مي رسيده است. ظاهر فارل در اين مراسم هم يادگاري از همان فيلم را با خود داشت. به هر حال ظاهراً داورهاي آکادمي دارند سر عقل مي آيند. همين جور اگر بگذرد، بعيد نيست چند سال بعد «زودياک» و «خانواده سيمپسون» هم جايي در ميان نامزدهاي دريافت جايزه پيدا کنند. امسال که هيچ کدام از اين دو فيلم محبوب ما، بگو يک جايزه، نامزد نبودند.

7- معمولاً وقتي کليپ مربوط به جوايز درگذشتگان پخش مي شود، اولش هيچي ياد آدم نيست. امسال که آدم مهمي نمرده؛ و بعد اسم ها يکي يکي رديف مي شوند؛ از برگمان و آنتونيوني گرفته تا پيتر زينر تدوينگر پدرخوانده، جين وايمن (از همان هايي که آدم از خودش مي پرسد، مگر نمرده بود؟) و بالاخره هيت لجر اوردوز کرده. (انتظار داشتيم کليپ با برگمان تمام شود که با لجر تمام شد). همين جا بود که متوجه شديم بدل استيو مک کوئين، هماني که جاي استيو در آن نماي به ياد ماندني در «فرار بزرگ»، با موتور از روي سيم خاردار پريد، زنده بوده و امسال از ميان ما رفته است.