گروه اجتماعي، بنفشه سام گيس؛ رئيس پليس راهنمايي و رانندگي نيروي انتظامي کشور روز گذشته از کاهش 16 درصدي فوت، کاهش 11 درصدي مجروحيت ناشي از حوادث رانندگي شهري و جاده يي و کاهش 20 درصدي تصادفات در سال 86 خبر داد و از اين اتفاق به عنوان توفيق قابل توجه سال 86 ياد کرد. سردار محمد رويانيان از شهروندان درخواست کرد به مقررات رانندگي احترام بگذارند که اين مقررات براي همه آحاد جامعه بوده و در جهت حفظ سلامت افراد تدوين شده است.

وي با اشاره به الزام خروج خودروهاي فرسوده گفت؛ «در حال حاضر حدود يک ميليون و 200 هزار خودرو از مجموع نه ميليون خودروي در حال تردد در کشور، فرسوده هستند و حتي از سن فرسودگي هم عبور کرده اند. بيشترين تعداد اين خودروها هم در تهران در حال حرکت هستند. در عين حال، روزانه بيش از سه هزار خودرو به جمع خودروهاي کشور افزوده مي شود و از اين ميزان، هزار و 200 خودرو فقط در شهر تهران وارد مي شود. بنابراين اگر خودروهاي فرسوده را از چرخه حرکت خارج نکنيم وضعيت وحشتناکي ايجاد خواهد شد.»

وي در پاسخ به سوالات اعتماد از وضعيت موجود قوانين و زيرساخت هاي حاکم بر وضعيت رانندگي در کشور انتقاد کرد و تغييرات ايجاد شده را صرفاً متوجه رفتارهاي ترافيکي شهروندان دانست.

رقم مجروحيت ها و کشته هاي تصادفات رانندگي تا چه حد کاهش يافته است؟

سال 85 روزانه 85 نفر در تصادفات شهري و جاده يي جان خود را از دست مي دادند و 800 نفر هم مجروح مي شدند ولي در سال 86 رقم کشته شدگان در تصادفات به 75 نفر و رقم مجروحان به 600 نفر در روز کاهش يافت.

سال گذشته در مراسم روز جهاني بهداشت از شما سوال کردم که براي اصلاح رفتارهاي ترافيکي چه تغييراتي بايد صورت بگيرد و شما به الزام تغيير زيرساخت هاي جاده يي، قوانين راهنمايي و رانندگي و حتي ميزان جرايم رانندگي اشاره کرديد. در طول يک سال گذشته چه ميزان از اين تغييرات صورت گرفته و آيا مورد رضايت شما بوده است؟

خير. من به اندازه کافي راضي نيستم. در واقع بيشترين تغييرات ظرف يک سال گذشته در رفتارهاي فرهنگي مردم صورت گرفته و مردم مشارکت بيشتري در رعايت مقررات راهنمايي و رانندگي داشتند. اما در زيرساخت هاي جاده يي و حتي ايمن سازي وسايل نقليه تغييرات قابل توجهي نداشتيم. قوانين راهنمايي و رانندگي هم با وجود پيگيري دوساله هنوز تغيير نکرده و لايحه اخذ جرايم رانندگي مصوب 36 سال قبل است و ما هنوز موفق به تغيير اين مقررات نشده ايم و به نظر من حداقل 50 درصد مقررات مربوط به حمل و نقل و راهنمايي و رانندگي نيازمند تغيير است زيرا قوانين موجود هم فاقد بازدارندگي و هم پراکنده است و هم فاقد انسجام و با اين قوانين، امکان عبور از يک وضعيت نيمه بحراني به وضعيت خوب وجود ندارد.

در ماموريتي که دو ماه قبل به زاهدان داشتيم، در جاده ايرانشهر به زاهدان متوجه نيروهاي پليس شديم که مسوول کنترل سرعت خودروهاي در حال تردد بودند. اما اهالي مي گفتند اين نيروها توسط قاچاقچيان سوخت که مسلح هستند، در معرض تهديد جاني قرار مي گيرند. آيا براي حفاظت جاني از نيروهاي پليس راه اقدامي صورت داده ايد؟

به هر حال قاچاقچي تمايلي به دستگير شدن ندارد بنابراين با حداکثر سرعت در جاده مي راند. اما ما با سيستم امنيتي و انتظامي هماهنگ کرديم که گلوگاه هايي در جاده ها ايجاد شود تا بتوانيم با اين قانون شکنان هم برخورد جدي کنيم. البته سربازان هنوز مسلح نيستند ولي افسران کادر و پليس راه حدود دو ماه است که مسلح شده اند و تيم هاي حفاظتي را هم در جاده ها براي حمايت از اين نيروها مستقر کرده ايم.

گروه اجتماعي، سليمان محمدي؛ «روز جهاني آموزش خطرات مين و مقابله با مشکل مين» در سکوت سپري شد. اين در حالي است که ايران از نظر وسعت آلودگي به مين، مقام دوم جهاني را دارد. ميانگين روزانه بيش از دو نفر کشته و مصدوم هم ارمغان اين مقام جهاني بوده است.

مديرکل دفتر پيشگيري از معلوليت هاي سازمان بهزيستي هم در اين روز، تنها به اعلام خبر اجراي طرحي که از بهمن ماه سال گذشته آغاز شده اکتفا کرد.

زهرا نوپرست از تدوين چهار هزار و 500 جلد کتاب براي دانش آموزان در مقاطع مختلف و پنج هزار بازي طراحي شده، در اين رابطه خبر داده و مي گويد؛ «اين طرح با همکاري سازمان بهزيستي، آموزش و پرورش، نهضت سوادآموزي، مديريت مرکز مين زدايي، نيروهاي داوطلب مردمي، استانداري، فرمانداري و در بعضي استان ها نيروي مقاومت بسيج اجرايي شده است.»

اين در حالي است که اعضاي انجمن ها و NGOهاي محلي مرتبط و فعال در اين حوزه مي گويند در اين باره هيچ مشاوره يا همکاري با آنها نشده است.

يکي از اعضاي «کانون مشارکت در پاکسازي مين ايران»، تنها سازمان غيردولتي فعال در زمينه مقابله با مخاطرات مين در ايران مي گويد؛ «در اين رابطه هيچ مشورتي با ما نشده اما در هر صورت اگر طرح موفقيت آميز باشد، براي ما خوشحال کننده است.»

اين عضو کانون درباره همکاري سازمان ها و نهادهاي دولتي با سازمان هاي غيردولتي به اطلاعيه صادره کانون در روز جهاني آموزش خطرات مين اشاره مي کند و معتقد است بندهاي اين اطلاعيه گوياي وضعيت موجود است.

اين اطلاعيه ضمن گراميداشت اين روز، خواستار توجه بيش از پيش سازمان هاي دولتي و نهادهاي بين المللي و مسووليت هايشان در اين امر شده و در آن آمده است؛ «سرعت بخشيدن به امر پاکسازي مناطق آلوده به مين در پنج استان کشور (آذربايجان غربي، ايلام، خوزستان، کردستان و کرمانشاه) جهت تامين امنيت جان ساکنان، بهبود بخشيدن وضعيت معيشتي و توسعه همه جانبه اين مناطق، آموزش ساکنان اين مناطق (به خصوص کودکان) براي مقابله با خطرات مين و چگونگي رفتار با مين، تحت پوشش قرار دادن همه جانبه آسيب ديدگان ناشي از مين و خانواده کشته شدگان ناشي از مين بدون قيد و شرط، همکاري ارگان هاي دولتي با نهادهاي مردمي و NGOها جهت تسريع در امر آموزش و کمک رساني به مناطق آلوده به مين، پيگيري و تلاش بيشتر از جانب نهادهاي بين المللي در امر پاکسازي مناطق آلوده به مين و آموزش جهت پيشگيري از مخاطرات مين.»

کميته جوانان جامعه کردهاي مقيم مرکز هم يکي ديگر از فعالان اين حوزه است. مهندس شجاع ابراهيمي سرپرست اين کميته درباره طرح مطرح شده از طرف بهزيستي مي گويد؛ «هيچ صحبتي در اين باره با ما نشده و از برنامه هايشان هم اطلاع دقيقي نداريم. فقط به صورت اتفاقي يکي از دفترچه هاي ارائه شده توسط اين سازمان را ديدم که فکر مي کنم به دو دليل موثر واقع نشود. اول اينکه محتواي آن سنگين است، يعني سطح بالايي دارد و از طرف ديگر هم ميزان مطالعه در کشور ما بسيار پايين است. به اين دلايل فکر مي کنم استقبال زيادي از اين طرح نشود.»

ابراهيمي ادامه مي دهد؛ «در همين راستا، ما در کميته جوانان برنامه يي هفتگي طراحي کرديم که هشت طرح دارد؛ هشت حالتي که بيشترين تعداد اتفاقات و حوادث در آن صورت گرفته. اين طرح ها با رنگ هاي برجسته و لباس هاي محلي و نمونه هاي موجود در منطقه است.»

سرپرست کميته جوانان جامعه کردهاي مقيم مرکز اهميت اين طرح را در چند نکته مي داند؛ «با توجه به اينکه کودکان هر شب به برنامه درسي خود مراجعه مي کنند الزاماً روزانه چند دقيقه اين طرح ها و پيام ها را مي بينند و به دليل اينکه طرح ها کاملاً محلي است بسيار راحت مي توانند آن را بپذيرند.»

ابراهيمي عرصه اجراي اين طرح را مريوان تا مرز باشماق و دزلي، سقز، بانه و سردشت اعلام کرده و خاطرنشان مي کند که هيچ هزينه يي از اهالي گرفته نشده است.يکي از اعضاي کميته متشکل از نمايندگان NGOهاي «سبز»، «تيروژ» و «ققنوس» شهرستان سردشت، هم اعلام کرد در خصوص طراحي و پخش اين جزوه ها هيچ مشورتي با آنها نشده است.

اکنون در حالي که طبق پيش بيني هاي «ايرماک» (سازمان پاکسازي مين ايران) دو سال آينده، ايران کشوري عاري از مين است، بخش دولتي به طور مستقل و بدون مشاوره با فعالان محلي برنامه هاي بلندمدت طراحي مي کند و از طرف ديگر فعالان مدني در خوف و رجا و بدون هيچ گونه کمک مادي و معنوي دولتي فعاليت مي کنند. البته همه اين فعاليت هاي نه چندان چشمگير متوجه پيشگيري از بروز حوادث جديد است و مصدومان بسياري هنوز پشت در کميسيون ماده دو استانداري ها مانده اند و با گذشت ماه ها و سال ها از مصدوميت شان از هرگونه حقوق و مزايايي بي بهره اند.

مراسم روز جهاني بهداشت صبح ديروز با شعار «حفظ سلامت در برابر تغييرات آب و هوايي» برگزار شد.

در اين مراسم که با حضور معاون اول رئيس جمهور، رئيس سازمان محيط زيست، رئيس سازمان هواشناسي، نماينده سازمان جهاني بهداشت در ايران، رئيس کميسيون بهداشت و درمان مجلس و وزير کشور برپا شد، دکتر کامران باقري لنکراني وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشکي اعلام کرد؛ 90 درصد تبعات منفي ناشي از تغييرات اقليمي در کشورهاي فقير مشاهده مي شود.

او همچنين با بيان اينکه در دهه گذشته 600 هزار نفر در جهان مستقيماً به علت تغييرات آب و هوايي جان خود را از دست داده اند، آمادگي در برابر بروز و شيوع بيماري هاي عفوني، تامين غذايي سالم و واکسيناسيون را از جمله اقداماتي عنوان کرد که براي مقابله با کاهش اثرات نامطلوب تغييرات و آب و هوا بايد صورت گيرد.

لنکراني با اعلام اينکه در 10 سال گذشته دماي هواي کره زمين نسبت به صد سال گذشته 6 درجه افزايش يافته است، پيدايش و گسترش برخي بيماري هاي عفوني را از جمله مهم ترين تبعات اين پديده در سلامت دانست.

وزير بهداشت همچنين با ابراز ناخرسندي از اينکه آلوده ترين کشور جهان هنوز به کنوانسيون پيمان کيوتو ملحق نشده به سالگرد شصتمين سال تاسيس سازمان بهداشت جهاني اشاره و اظهار کرد؛ به طور قطع بحران هايي که امروزه با آن مواجه هستيم متفاوت از مشکلات بهداشت و درمان در شصت سال گذشته است. بنابراين بايد نظام سلامت نيز راهکارهاي خود را در اين زمينه تغيير داده و تقويت کند.

همچنين در اين مراسم مويد علويان معاون سلامت وزير بهداشت همکاري هاي بين بخشي، تغييرات آب وهوايي، تغذيه، دخانيات، پزشک خانواده و تحرک جسماني را از مباحثي که در روزهاي هفته سلامت مطرح مي شوند، برشمرد و اظهار اميدواري کرد مجلس و دولت توجه بيشتري به مقوله مقابله با دخانيات مبذول کنند. معاون اول رئيس جمهور هم در اين مراسم با اعلام اينکه بيماري هاي واگيردار در دولت نهم به طور صددرصد پيشگيري شده، اظهار کرد؛ همچنين در دو سال گذشته مدت زمان حضور بر بالين بيمار در جاده ها 10 دقيقه کاهش يافته است. داوودي افزود؛ مدت زمان صرف شده براي حضور بر بالين بيمار در شهرها از 12 به 7 و در جاده ها از 25 به 15 دقيقه کاهش يافته است. وي همچنين با اشاره به اقدامات مثبت در مورد کنترل ايدز و کاهش وبا گفت؛ ميزان ابتلا به مالاريا نيز از سال 85 نسبت به 84 ، 35 درصد کاهش يافت.

معاون اول رئيس جمهور گفت؛ سلامت سرمايه يي سود آور است و نبايد به آن به عنوان مقوله يي هزينه بر نگاه کنيم. وي همچنين اقدامات آموزشي و زيرساختي را از ديگر راهکارهاي پيگيري شده در سال هاي اخير دانست.

داوودي مهاجرت ، بحران کمبود آب، افزايش وقوع بلاياي طبيعي از جمله سيل و توفان هاي شني را از جمله نتايج تغييرات اقليمي برشمرد و خاطرنشان کرد؛ کشورهاي فقير در اين ميان فشار بيشتري را متحمل مي شوند.

به گفته وي ورود بي محابا و لجام گسيخته انسان به طبيعت موجب برهم ريختن نظم آن شده و در نتيجه شيوع بيماري هاي واگير و مشکلات اقتصادي را به دنبال مي آورد. معاون اول رئيس جمهور همچنين اقدامات توليدي و اقتصادي انسان از جمله استفاده بي رويه از مواد شيميايي، سوخت هاي فسيلي و افزايش گازهاي گلخانه يي را از ديگر عوامل زمينه ساز تغييرات آب و هوايي عنوان کرد. همچنين در اين همايش، اميدوار رضايي رئيس کميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي به برخي دستاوردهاي مجلس هفتم پرداخت و گفت؛ تصويب طرح جامع مبارزه با دخانيات، سقط درماني، بيمه روستايي و مجوز استخدام 14 هزار نفر در سال در وزارت بهداشت، کاهش فرانشيز 25 درصدي درمان، الحاق بيماران مبتلا به ام اس به گروه بيماران خاص و افزايش اعتبارات بيماران خاص تا سه برابر، تخصيص بودجه به بيماران تصادفي و مجوز خريد 2 هزار آمبولانس را از جمله اقدامات نمايندگان هفتمين دوره مجلس شوراي اسلامي بيان کرد.

وي با بيان اينکه بودجه بهداشت و درمان در سال 87 نسبت به 86 در مجموع 11 درصد افزايش يافت، گفت؛ سهم بخش سلامت از کل بودجه کشور 5/3 درصد است. رئيس کميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي افزود؛ اعتبارات کل سلامت در سال 86 ، 7 هزار و 644 ميليارد تومان در نظر گرفته شده بود، حال آنکه اين رقم در سال 87 به 8 هزار و 800 ميليارد تومان افزايش يافت. اميدوار رضايي از سوي ديگر با اشاره به رشد 29 درصدي بودجه رفاه اجتماعي، ميزان افزايش اعتبارات پژوهش هاي پزشکي، آموزش پزشکي و بهداشت و درمان را به ترتيب 20 ، 51 و 10 درصد عنوان کرد. وي در ادامه تغييرات آب و هوايي را از جمله مسائل مورد توجه نظام سلامت از ساليان گذشته تاکنون دانست و چالش هاي جدي بخش سلامت را همکاري هاي بين بخشي و مشخص کردن توليت سلامت برشمرد. وي با طرح اين پرسش که آيا وزارت بهداشت توليد سلامت جامعه را برعهده دارد، ميزان تاثير گذاري اين نهاد را در تصميم گيري هاي حوزه سلامت مورد ترديد قرار داد.

تارا فخر

عادت کرده ايم، موضوع تازه يي نيست. سال جديد با اعلام وعده هاي تازه شروع مي شود؛ وعده هايي که مسوولان مختلف يک سال کاري، دقت دارند آن را اجرايي کنند. انتهاي سال، براي آنها که طرح برنامه يي مي کنند يا به قشر خاصي وعده مي دهند، آنقدر دور از ذهن مي رسد که گاهي اوقات فکر مي کنند اين روز موعود نمي رسد.

اما انتهاي سال به هر حال مي رسد و وعده هاي عملي نشده به سال بعد منتقل مي شوند. در هر صورت، سال جديد شروع و طليعه وعده هاي تازه با اعلام رسمي وزير رفاه آغاز شد. وزير رفاه و تامين اجتماعي در آخرين اظهارنظر اعلام کرده است؛ «از ارديبهشت سال جاري، مستمري محرومان 250 درصد افزايش پيدا مي کند و 500 هزار خانوار محروم از پرداخت حق انشعاب معاف مي شوند.»

جدا از اينکه مبلغ مستمري اقشار محروم چه ميزان است و حتي افزايش 250 درصدي آن تا چه حد مي تواند پاسخگوي نياز اين افراد باشد، به عرصه عمل درآمدن اين وعده هم بحث جداگانه يي است که مي توان تا ارديبهشت ماه و حتي ماه ها بعد از آن منتظر ماند تا اين پديده را ديد.

واقعيت اين است که وزارت رفاه مددجويان بسياري دارد که انگار در پاسخگويي به آنها درمانده است. «معلولان» از جمله اين اقشار هستند؛ قشري که با تصويب قانون جامع حمايت از حقوق معلولان، به عملي شدن وعده هايي زيبا دل بست. اين وعده ها هم مثل بسياري قول هاي ديگر، تنها قرار بود در مدت زماني يک ساله به مرحله عملياتي شدن برسد. اما معلولان همچنان اندر خم کوچه يي که پيش از تصويب قانون جامع حمايت از معلولان گير کرده بودند، مانده اند.

رئيس انجمن دفاع از حقوق معلولان مي گويد؛ «با توجه به مستمري ناچيزي که معلولان دريافت مي کنند و همچنين هزينه هاي بالاي درمان، اياب و ذهاب و توانبخشي، مي توان گفت به جز عده انگشت شماري، تمامي معلولان زير خط فقر هستند.»

معلولان که جزء مستمري بگيران وزارت رفاه هستند، مي توانند بعد از عملياتي نشدن قانون جامع حمايت از حقوق معلولان به ارديبهشت ماه فکر کنند؛ به زماني که مستمري ناچيز آنها قرار است 250 درصد افزايش پيدا کند.

علي همت محمودنژاد رئيس انجمن دفاع از حقوق معلولان هم از اين انتظار صحبت به ميان مي آورد؛ «انتظار داريم در سالي که به عنوان نوآوري و شکوفايي نامگذاري شده، اين امر در خدمت رساني به معلولان هم در نظر گرفته شود چون متاسفانه تا به حال هيچ گونه خلاقيتي در خدمت رساني به معلولان ديده نشده و برنامه ريزي هاي وزارت رفاه هم نتوانسته گرهي از مشکلات آنان بردارد.»

گره مشکلات معلولان که تنها بخشي از مددجويان وزارت رفاه هستند، به نظر مي رسد حالا ديگر آنقدر کور شده است که کاري از عهده دندان هم براي باز کردن آن برنمي آيد چه رسد به دست ها.

علي همت محمودنژاد مي گويد؛ «در حالي که قيمت هر کيلو گوشت در ايران به 10 هزار تومان نزديک شده است، مستمري معلولان هر ماه معادل خريد سه کيلو گوشت است.»

آماري که معلولان از وضعيت ميزان مستمري دريافتي خود ارائه مي دهند، به راحتي آنها را به اين نتيجه مي رساند که افزايش 250 درصدي اين مستمري هم نمي تواند کارگشا باشد. اما چاره چيست؟

معلولان هم مثل بسياري ديگر به حداقل ها دل خوش مي کنند. رئيس انجمن دفاع از حقوق معلولان تاکيد مي کند؛ «اميدواريم وزارت رفاه که وظيفه اصلي براي مبارزه با فقر، فساد و تبعيض را برعهده دارد، در برنامه ريزي هاي خود طوري عمل کند که به خدمت رساني به معلولان نزديک تر شود.»

واقعيت اين است که امسال قرار شده مستمري معلولان از 25هزار تومان در ماه به 33 هزار تومان افزايش پيدا کند. اين افزايش مستمري مطمئناً نه در حد 250 درصد است و نه پاسخگوي کوچک ترين نيازي از معلولان.

هزينه اياب و ذهاب و وسايل توانبخشي باعث شده به جز عده انگشت شماري از معلولان، تمامي آنها زير خط فقر باشند؛ خط فقري که وزير رفاه تا به امروز از اعلام آن خودداري کرده است و با وجود موظف شدن به اعلام آن، معلوم نيست در کدام زمان نامعلوم بالاخره آن را اعلام مي کند.