گروه سياسي، مريم مهدوي اصل،مهديس اميري ؛ خاتمه پنجمين سال اشغال عراق توسط نيروهاي امريکايي در حالي مصادف با درگيري هاي نظامي دولت نوري مالکي با مقتدا صدر شد که هر دو برخاسته از گروه شيعيان هستند اما به رويارويي با يکديگر گرايش يافته اند. ضمن اينکه به دنبال اين درگيري ها گزارش کروکر و پترائوس درخصوص ناآرامي هاي عراق نيز طي چهار روز به کنگره ايالات متحده ارائه شد که نه تنها مخالفان بسياري را در برداشت، بلکه رويکرد خصمانه يي را درخصوص ايران که پاي ميز مذاکرات با امريکا پس از سه دهه قطع رابطه نشسته بود، دربرداشت.

به منظور بررسي روند سياسي- امنيتي حاضر در عراق و همچنين تحليل موضوعي روابط ايران- امريکا در گزارش اخير کروکر و پترائوس و همچنين پيشنهاد رسمي کروکر براي مذاکره دوباره با تهران درخصوص مسائل امنيتي عراق، نظر تعدادي از کارشناسان و محققان بين المللي را جويا شده ايم که در قالب يک گزارش تحليلي در پي مي آيد.

---

دکتر نادر انتصار رئيس دپارتمان علوم سياسي و علوم قضائي در دانشگاه آلاباماي جنوبي در ايالات متحده امريکا درخصوص عوامل از پيش تعيين شده يي که منجر به برخورد نظامي نوري مالکي با شبه نظاميان مقتدا صدر در بصره شد، مي گويد؛ «به رغم اينکه ايالات متحده در اظهارات رسمي خود مدعي شده از برنامه مالکي در بصره اطلاعي ندارد، بر اساس نشانه ها ديدار ديک چني از عراق يکي از دلايلي است که به عمليات نظامي مالکي در بصره انجاميده است. چني احتمالاً به مالکي اولتيماتوم داده که نشان بدهد دولت عراق بر وضعيت کشور مسلط است. نمايندگان رسمي ايالات متحده احتمالاً با نقشه مالکي در حمله به بصره موافق نبوده اند اما چني و پشتيبانان او احتمالاً برنامه و نظري ديگر دارند. دليل ديگر عمليات نظامي مالکي در بصره احتمالاً به انتخاباتي بازمي گردد که به زودي در بخش هاي مختلف عراق برگزار خواهد شد و مالکي احتمالاً بر اين باور است که با انجام حمله عليه نيروهاي مقتدا صدر، احتمال برد خود و هوادارانش را در انتخابات بصره افزايش خواهد داد.»

وي در ادامه مي افزايد؛ « صدر نبض جامعه عراق را به دست دارد و آن را به خوبي مي خواند. او مي داند که چه دکمه هايي را در چه زمان هايي بايد بفشارد. من بر اين باورم که مالکي در اين زمينه کمي اغراق و احتمالاً شتابزده عمل کرده است. در نتيجه دستاوردي را که مي توانست از آن خود کند، به دست نياورد. يا او بر اين گمان بود که اين بلوف مي تواند طرفداران صدر را بترساند و وادار به تسليم کند يا در زمينه قابليت ها و توانايي هاي نيروهاي خودش دچار سوء تفاهم شده بود. فراموش نکنيد که بسياري از ارتش عراق و نيروهاي پليس، با هموطنان شيعه خود مبارزه نمي کنند و در مقابل آنها سلاح شان را زمين مي گذارند.»

دکتر عرفان قانعي فرد محقق تاريخ معاصر عراق نيز در اين مورد مي گويد؛ «تحليلگران امريکايي مقتدا صدر را به عنوان يک تندرو شيعه مي شناسند در حالي که بايد توجه داشت تشيع عراق و ايران در کنار تشابه هاي عقيدتي، تفاوت هاي بارز سياسي دارند. در واقع مقتدا صدر قدرت نفوذي آيت الله «علي سيستاني» مهم ترين روحاني شيعه و آيت الله «کاظم حسيني حائري» را ندارد تا به هر طرف که تمايل داشت سپاه تحت نفوذ گروه موسوم به المهدي را بکشاند. ضمن اينکه بازسازي و بقاي سپاه هم به طور مطلق در دست مقتدا صدر نيست و اين ايده نيز از قبل هم وجود داشته است.»

وي در ادامه مي افزايد؛ «پيام نوري مالکي و دولت عراق جدي و روشن و شفاف بود. در واقع آنان هشدار دادند در صورتي که مقتدا صدر ارتش خود را منحل نکند، از شرکت جنبش وي در انتخابات محلي عراق جلوگيري مي کنند. اين به معناي آن است که در صورت پاسخ مثبت وي راه حضورش در قدرت عراق باز است زيرا اگر انتخاب شهرداري در اکتبر آينده برگزار شود، گام به گام از صحنه سياسي عراق حذف خواهد شد. هر چند شبه نظاميان هوادار وي برخلاف درخواست دولت هنوز سلاح هاي خود را تحويل نداده اند تا از طريق مدني خواسته هاي خود را دنبال کنند.»

سپس اين محقق تاريخ معاصر عراق در ادامه تبيين مي کند؛ «امريکا بنا به دلايلي مي خواهد و تمايل دارد که صدر هم در «چارچوب روند سياسي عراق» همکاري داشته باشد چون اتاق فکري هاي واشنگتن به دنبال نهادينه و عقلاني شدن مشارکت سياسي جمعي در عراق هستند که يکي از صحنه حذف نشود، مگر اينکه مصالح ايجاب کند که پشت پرده سياست بماند مانند آيت الله سيستاني. البته در اين چند روز در رسانه ها اعلام کرده اند که مقتدا صدر از ماه مه سال گذشته در انظار عمومي عراق ظاهر نشده است.» همچنين دکتر انتصار در زمينه اقدام دولت مالکي که آيا مي تواند به مفهوم مستقل شدن دولت عراق يا اينکه نشانه يي از ضعف اين دولت در برخورد معضلات داخلي اين کشور باشد، تاکيد مي کند؛ «درگيري هاي بصره حکم قرعه کشي را داشتند که نه به برد دولت مالکي انجاميد و نه برتري نظامي نيروهاي مقتدا صدر را اثبات کرد. در واقع به دليل اينکه مالکي نتوانست برخلاف ادعايش ضربه يي قطعي و سنگين به طرف مقابل وارد کند، جايگاهش پس از درگيري هاي بصره تضعيف شده است. من بر اين عقيده نيستم که هدف مالکي از آغاز اين درگيري ها تحت تاثير قرار دادن نيروهاي امريکايي به عنوان يک رهبر مستقل بوده باشد. به علاوه اگر کروکر و نيروهاي امريکايي قصد داشتند مالکي را متوقف کنند، راه هاي بسياري براي توقف عمليات بصره داشتند. گذشته از هر چيز ايالات متحده نفوذ بسياري در دولت عراق دارد.»

سپس دکتر قانعي فرد نيز در اين زمينه توضيح مي دهد؛ «مالکي خواهان پيشرفت پايه يي سياسي و رفع اساسي اين اختلافات تحريک شده سياسي اجتماعي بين شيعه و سني و کردها و پايان دادن به درگيري هاي شبه نظاميان و ثبات و برقراري امنيت است. حتي اگر امريکايي ها چندان مايل به اين کار نباشند، در باطن موسسه هاي فکري واشنگتن اعلام کرده اند امريکا به دليل عدم پيشرفت سياسي در عراق در مرداب جنگي پرهزينه و طولاني در اين کشور گرفتار آمده که منابع آن را به شدت با مخاطره روبه رو کرده است.

جنبش موسوم به مقتدا صدر که هواداران آن در استان هاي جنوبي عراق و در بخش هايي از شيعه نشين هاي بغداد قرار دارند در انتخابات پارلمان عراق در دسامبر 2005، موفق به کسب 30 کرسي از 275 کرسي پارلمان اين کشور شد. تصميم راسخ دولت عراق مي تواند موجب ايجاد مانعي براي جنبش مقتدا صدر براي حضور در حاميان مقتدا صدر- موسوم به صدري ها- همان بخشي از بلوک سياسي شيعيان شود که حامي نخست وزيري نوري مالکي در سال 2005 بودند.»

وي در ادامه مي افزايد؛ «زيرا پاشنه و مبناي سياسي عراق بر تک محوري و مطلق بودن نيست و خود کروکر و مالکي به دليل تقويت نيروهاي محلي و نقش نظارت بر ارتش با هم اختلاف نظر دارند. وگرنه در بعضي مسائل کليدي- که نشانگر منافع دو طرف است- با هم تفاهم دارند و هنوز دولت فدرال عراق قدرت مانور در برابر امريکا را ندارد. بنا به پيشرفت هاي ناهمگون و غيرمنسجم در عراق چالش داخلي عراق امروز ديگر چندان پيچيده نيست و براي عراق و امريکا هم کاتاليزور برانگيزنده تحرک ها تا حدود زيادي مبرهن شده است و مدت زماني لازم است تا اين وضعيت متزلزل پايان يابد.» اقدام نوري مالکي عليه مقتدا صدر در حالي انجام گرفت که در همان روزهاي نخست کروکر سفير وقت امريکا در عراق به مخالفت با اين امر پرداخت. در همين راستا دکتر ژند شکيبي استاد علوم سياسي و محقق مسائل خاورميانه در لندن مي گويد؛ «به نظر مي آيد نوري مالکي مي خواسته يک رقيب سياسي يعني مقتدا صدر را از ميدان سياسي بيرون کند. مالکي که به حمايت از طرف جمعيت شيعه تکيه مي کند، مقتدا صدر را نه تنها رقيب سياسي نسبت به اين جمعيت بلکه تهديد مستقيمي براي قدرت و اقتدار دولت خود مي داند. به نظر مالکي وجود گروه شبه نظامي و مستقل مانع اصلي پيشرفت سياسي و اقتصادي عراق است .»

چرايي درخواست مذاکره با ايران

در حالي که با انتشار گزارش کروکر و پترائوس در خصوص مسائل امنيتي عراق در پنجمين سالگرد اشغال اين کشور اتهامات تکراري و مداوم بوش نيز عليه ايران همچنان مطرح شد و با واکنش تند مقام هاي ايراني نيز روبه رو شد، اما نکته جالب توجه نيز در اين بود که همزمان درخواست کتبي مذاکره امريکا با ايران بر سر مسائل امنيتي عراق که ماه ها است به تاخير مي افتد بار ديگر از سوي کروکر مطرح شد که حسيني سخنگوي وزارت امور خارجه ايران نيز رسماً آن را تاييد کرد. در اين راستا دکتر نادر انتصار که 25 سال سابقه تدريس در دانشگاه آلاباماي جنوبي در امريکا را دارد، ضمن ارائه تحليل خود تصريح مي کند؛ «متمايز کردن ايران به عنوان عامل اصلي در مناقشات عراق يکي از روش هاي محبوب بسياري از مقامات امريکاست. با اين کار آنها اميدوارند مقداري از وزن انتقادات وارده بر شکست ايالات متحده بکاهند و يک دشمن بيروني دم دستي را که از مدت ها پيش توسط مقامات دولتي واشنگتن شرير و منفي جلوه داده شده بابت اين شکست سرزنش کنند. به هر حال ايالات متحده به خوبي مي داند که همکاري ايران پارامتري حياتي براي خلاصي از بحراني است که امريکا در عراق ايجاد کرده است. در نتيجه با اين موضوع مي توان به ذات و ريشه ادعاهاي متناقض امريکا در مورد نقش ايران در عراق پي برد.» دکتر ژند شکيبي تحليلگر مسائل سياسي خاورميانه نيز در اين مورد اظهار مي دارد؛ «نخست، اشخاصي مانند رايس و کروکر بر اين باور هستند که امريکا بايد سعي کند با استفاده از مذاکره با ايران هم معضلات عراق و هم مسائل بين تهران و واشنگتن را حل کند يا دست کم کاهش دهد. دوم اينکه طي چند سال گذشته، دولت جرج بوش به شدت از جانب رسانه هاي جمعي، دموکرات ها و بعضي از جمهوريخواهان بزرگ مورد انتقاد قرار گرفته است. به دليل اينکه حاضر نبود با ايران مذاکره کند و حتي با حرف هاي تهديدآميز و غيرمنطقي وضع را بين اين دو کشور بدتر کرده است. چنانچه طي دو هفته گذشته نيز پنج نفر از وزراي خارجه اسبق ايالات متحده امريکا خواستار مذاکره مستقيم با تهران شدند. از همين روي انتقادکنندگان از بوش تاکيد مي کنند که تا حد زيادي بهتر يا بدتر شدن وضع عراق به اوضاع روابط بين امريکا و ايران وابسته است.»

دکتر فريده فرهي متخصص مسائل خاورميانه و منتقد سياست هاي نومحافظه کاران و دولت بوش در اين راستا نيز اشاره مي کند؛ «طبق گفته کروکر مذاکره با ايران خواست دولت عراق است که مسلماً بيش از ديگران واقف به عواقب رويارويي و عدم همکاري دو کشور است. ادعاي دست داشتن ايران در خشونت ها را هم بايد در راستاي سياست کلي بوش در انتقال مسووليت معضلات کنوني عراق- که زاييده اشغال اين کشور توسط نيروهاي بيگانه و جنگ قدرت ميان نيروهاي عراقي است- به ايران ديد و هم از منظر يک حرکت تاکتيکي قبل از شروع مذاکرات که امريکا را به اصطلاح با توپ پر وارد اتاق مذاکره کند.» وي در ادامه تاکيد مي کند؛ «اگر توجه کنيد اين اولين باري نيست که دولت بوش اين کار را انجام مي دهد و روالي است که قبل از مذاکرات پيشين هم اتفاق افتاده است.»

ايران و فضاي عمومي امريکا

هرچند ورود دو هفته يي امريکا به عراق و سقوط رژيم صدام حسين به آساني و سهولت اتفاق افتاد، اما بيرون رفتن از معضلات امنيتي عراق در حالي به ششمين سال خود پا گذاشت که بحران اقتصادي در خود امريکا نه تنها موجب نارضايتي مردم اين کشور شده، بلکه نسبت به سياست هاي خصمانه دولت بوش در خصوص ايران نيز بي تاثير نبوده است. چنانچه دکتر ژند شکيبي در اين خصوص مي گويد؛ «به طور کلي امروز مردم امريکا به موضع عراق و جنگ توجه کمي مي کنند. بيشتر آنان به اين نتيجه رسيده اند که سياست بوش در عراق اشتباه است. به همين دليل ديگر هر روزه به اخبار مربوط به عراق در رسانه هاي جمعي توجه نمي کنند. معضلات اقتصادي در امريکا و پيش بيني هايي در مورد بدتر شدن اين وضع، فکر مردم را به خود مشغول کرده و باعث نگراني آنان نسبت به اين موضوع شده است.»

سپس وي با تاکيد بر مساله ايران در فضاي افکار عمومي مردم امريکا مي افزايد؛ «در مورد مساله ايران نيز بيشتر امريکايي ها بسيار بدبين هستند ولي همزمان، آنان بر اين باور هستند که امريکا بايد با ايران مذاکره کند. يعني فقط مذاکره مي تواند معضلات بين اين دو کشور را حل کند اما اگر جان مک کين رئيس جمهور شود، اين احتمال وجود دارد که وي بتواند نظر افکار عمومي امريکا را در خصوص مذاکره با تهران تغيير بدهد يعني دوباره به سمت تداوم سياست دشمني با ايران سوق دهد.»

دکتر نادر انتصار نيز در اين خصوص اظهار مي دارد؛ «پيش از اظهارات اخير کروکر تعدادي از تحليلگران پيش بيني کرده بودند که کروکر موضع سختي در قبال ايران خواهد گرفت و اين اظهارات به موضع نيروهاي محافظه کار ايالات متحده و آنها که حامي راه حل نظامي براي بحران مابين ايران و امريکا هستند قدرت بيشتري خواهد داد. کروکر ايران را به همکاري با القاعده در افغانستان و عراق محکوم نکرد و لحن کلي او از پيش بيني هاي قبلي بسيار ملايم تر بود. بسياري ممکن است فکر کنند کروکر کماکان اميدوار است مذاکرات بين ايران و امريکا در موضوع عراق به زودي از سر گرفته شود و کروکر ممکن است بابت پتانسيل ايران در ايجاد ثبات در عراق متقاعد شده باشد.»

همچنين دکتر فريده فرهي نيز در اين زمينه بيان مي کند؛ «طبق آخرين نظرسنجي ها، 65 درصد مردم امريکا خواستار خروج فوري سربازان امريکا تا آخر سال 2009 هستند. باراک اوباما حمله به عراق را بزرگ ترين اشتباه راهبردي امريکا در تاريخ اخير خوانده است. بيشتر سوال هايي که در کنگره امريکا از پترائوس و کروکر شد، نشان دهنده نگراني عميق از بار سنگيني است که هزينه جنگ بر اقتصاد و ارتش امريکا گذاشته است. البته کساني مانند جان مک کين نيز هستند که ادامه جنگ را مهم مي دانند و بالطبع مانند دولت بوش دنبال توجيهي براي ادامه حضور نيروهاي امريکا در عراق هستند.»

وي در ادامه تاکيد مي کند؛ «نگراني در مورد افزايش قدرت ايران که به هر حال در چند سال گذشته به عنوان دشمن اصلي امريکا در منطقه مطرح شده، اين توجيه را فراهم مي کند. اما نارضايتي از سياست هاي دولت بوش، سياستمداران و مردم امريکا را مشکوک به اين دشمن تراشي مداوم کرده و همين فضا براي نخستين بار اجازه مطرح کردن اصل مذاکرات مستقيم با ايران بدون شرط را داده است. شکي نيست که خيلي ها معتقدند بايد تغيير اساسي در جهت مخالف طرز فکري که باعث حمله به عراق شد، رخ دهد و اميدوارند که انتخابات نوامبر اين امکان را فراهم کند.»

نوشيروان کيهاني زاده

رويداد هايي در تاريخ معاصر که قبلاً سابقه نداشت؛ پيروزي مائوئيست ها در نپال، انتخابات ايتاليا و اخطار چين به سي ان ان

چهاردهم آوريل 2008 «خوزه لوئيس رودريگز ساپاته رو» نخست وزير اسپانيا و دبيرکل حزب سوسياليست اين کشور کابينه 17 نفري دور دوم رياست خود بر دولت اين کشور را با 9 وزير زن و هشت وزير مرد تشکيل داد که پس از سپردن تعهد به رعايت قانون اساسي، از همين روز کار خود را آغاز کردند. بانو «کارمه چاکن» 37ساله و هفت ماهه حامله وزير دفاع اين کابينه است. اين نخستين بار در طول تاريخ است که يک زن وزير دفاع اسپانيا مي شود - کشوري که روزگاري ابرقدرت اروپا و مالک عمده امريکاي لاتين و داراي مستعمرات متعدد در آسيا و آفريقا بود. «کارمه» با لباس حاملگي و شکم برآمده از برابر گارد احترام و دسته موزيک نظامي گذشت و کار تازه خود را آغاز کرد. وي قسمتي از تحصيلات دانشگاهي اش را در کانادا انجام داده و به زبان انگليسي مسلط است. در کابينه تازه حزب سوسياليست اسپانيا، معاون نخست وزير هم يک زن است؛ همچنين وزيران «برابرسازي»، آموزش و پرورش، خانه سازي، کشاورزي و...

«ساپاته رو» دبيرکل 47ساله حزب سوسياليست کارگران اسپانيا در انتخابات نهم مارس 2008 اين کشور بار ديگر پيروز شد و پس از انقضاي دوران پارلمان، کابينه تازه را تشکيل داد. وي در پي انتخابات 14 مارس سال 2004 رئيس دولت شده بود. ساپاته رو در جريان مبارزات انتخاباتي سال 2004 وعده هايي به هموطنانش داده بود که به آنها عمل کرد از جمله خارج ساختن نظاميان اسپانيايي از عراق. وي با عملي ساختن وعده هاي خود و نيز تحکيم روابط اسپانيا با کشورهاي امريکاي لاتين که فرهنگ اسپانيايي دارند و ايفا کردن نقش يک پل ارتباطي ميان امريکاي لاتين و اتحاديه اروپا، اعتماد اسپانيايي ها را نسبت به حزبش جلب کرده است.

-مائوئيست ها در انتخابات اين هفته کشور سنتي و هندوئيست نپال که عمدتاً به منظور اصلاح قانون اساسي و حذف سلطنت 240ساله اين کشور انجام شده پيروز شدند. مائوئيست ها دو سال پيش پس از 10 سال مبارزه مسلحانه، در يک سازش ملي تلاش خود را به فعاليت سياسي تبديل کرده و در اين وضعيت به پيروزي رسيده اند. نپال، زادگاه بودا، در قرن هجدهم (سال 1768) از اتحاد چند منطقه در دامنه هيماليا که ميان چين و هند واقع شده اند، ايجاد شد. دولت امريکا مائوئيست هاي نپال را تروريست اعلام کرده است. نپال يک حزب کمونيست مارکسيست - لنينيستي هم دارد که در پي فروپاشي شوروي و انتقال قدرت شرق به اوراسياي تازه (پکن - دهلي نو - تهران - مسکو) رونق سابق را از دست داده است.

- پيروزي يک ميلياردر راستگراي 72ساله و قبلاً متهم به تقلب در پرداخت ماليات براي سومين بار (غيرمتوالي) در انتخابات ايتاليا - کشوري که پس از جنگ جهاني دوم تمايلات چپگرايانه داشته و دولت امريکا در دهه هاي پنجم و ششم قرن 20 ميلياردها دلار هزينه مسلط نشدن کمونيست ها بر آن کرده بود. پيروزي اين هفته «برلوسکوني» که دومين ميلياردر ايتاليا و يکي از 90 ميلياردر جهان است و ثروت خود را از طريق بيزينس رسانه يي از جمله سرمايه گذاري (نه، ژورناليست بودن) در شبکه هاي تلويزيوني و نشريات و ورزش (داشتن تيم فوتبال،) به دست آورده تعجب جهانيان را برانگيخته است زيرا ايتاليايي ها دو سال پيش از طريق صندوق آرا او را از اريکه قدرت پايين کشيده بودند. انتخابات اين هفته ايتاليا بيش از پيش بر ترديد انديشمندان نسبت به تمرين دموکراسي در غرب افزوده است و نگران آنند مردم به دست خود «حکومت مردم» را به شکست بکشانند و در انتخاب افراد، دقتي را که از اصول دموکراسي است، متزلزل سازند يا به بازي بگيرند. برلوسکوني در عين حال به «مورداک» شماره 2 در جهان معروف است. پيروزي دوباره او، نگراني جهانيان را از خيز تازه «مورداک» راستگرا به خريد سرچ انجين «ياهو» و چند برابر کردن توان رسانه يي خود که ابزار «ساختن قدرت سياسي» است، افزايش داده است.

- اخطار شديد دولت چين که بايد شبکه تلويزيوني «سي ان ان» امريکا بابت خروج دو کلمه مترادف اهانت آميز نسبت به چينيان از دهان «جک کافرتي» دبير عمومي اين شبکه عذرخواهي کند تاکنون سابقه نداشته و مي رود ميان دولت ها بدعت شود. کافرتي که شخصاً نامه هاي مخاطبان شبکه سي ان ان (ايميل ها و فاکس ها) را که درباره هر موضوع روز دريافت مي شود با تفسير به اطلاع همه مخاطبان مي رساند، اخيراً در مطلبي چينيان را به يکه بزن ها (ثاگز) تشبيه کرده بود. يک سخنگوي دولت چين گفته است اين دولت مطلقاً چنين اجازه يي را نخواهد داد و وظيفه يک دولت محافظت از اعتبار و حيثيت اتباع و تبار است. ايجاد سمت «دبير عمومي = پابليک اديتور» در شبکه هاي تلويزيوني غرب به اقتباس از روزنامه ها از کارهاي يکي، دو سال اخير است، حال آنکه مي دانيم در وطن ما اين کار از دهه 1340 (نيم قرن پيش) با تاسيس تلفن 27هزار در راديو ايران (و به ابتکار نصرت الله معينيان) آغاز شده است. تلفن 24ساعته 27هزار نظرات مردم درباره هر برنامه، تصميم و اقدام دولت و موسسات را دريافت مي کرد و منعکس مي ساخت (به صورت ارسال نظر براي مقام مربوط و در صورت عام المنفعه بودن براي انتشار). اعتراض چين به سي ان ان در حالي صورت گرفته است که برنامه غرب به استفاده تبليغاتي از بازي هاي المپيک عليه آن دولت در حال شکست خوردن است. ملاقات بي سابقه مرد شماره دو حزب کومين تانگ تايوان با رهبر چين، ديدار سران چند کشور از جمله رئيس جمهور سوسياليست شيلي و نيز ژنرال مشرف از پکن و... از جمله پيروزي هاي سياسي تازه چين است.

احمد قريب

اصولاً تمامي دانش هسته يي برآمده از اثر بر همکنش ذرات بنيادي با هسته اتم و تغيير آن است. اين نوع تغيير تا مدتي قبل از چشم بشر پنهان مانده بود، ولي هم اکنون کشف همين تغيير ظاهراً کوچک اين چنين دنيايي را به سوداي خود واداشته است.

پرتوهاي کيهاني و طبيعي زميني موجود در محيط زيست از دو منشأ سرچشمه مي گيرند. اولي از واکنش هاي شکافت هسته هاي سنگين و دومي از واکنش هاي گداخت هسته هاي سبک. در واقع تمام دنياي دانش هسته يي از اين دو تيپ واکنش و پرتوهاي ناشي از آنها يا برخي از برخوردهاي ذرات بنيادي در شرايط زمين و فضاهاي منظومه شمسي حاصل مي شوند.

ذرات آلفا، بتا و پرتوهاي ايکس و گاما جزء پرتوهاي يونيزه کننده محسوب مي شوند. پرتوهايي که قادر به توليد يون در ماده نيستند، پرتوهاي غيريونيزه کننده ناميده مي شوند. سيکل سوخت هاي هسته يي و واکنش هاي يادشده که هر دو از جنس زميني هستند، همراه با سيستم هاي توليد انرژي از اين سوخت ها، به اضافه مجموعه دستگاه هاي کاربري اين پرتوها و ذرات، که شامل شتاب دهنده ها هم مي شود، تکنولوژي غول آساي انرژي اتمي را به وجود آورده اند. غفلت از اين تکنولوژي نه به لحاظ نظامي بلکه به لحاظ انساني، ديگر ممکن نيست و اين خود براي خيلي از کشورها، چه در بخش توليد انرژي و چه در بخش ديگر کاربردهاي بشردوستانه، سالانه صدها ميليارد دلار درآمد عايد صاحبان تکنولوژي هاي مربوطه مي کند. اين دانش و خلقت آن، از روز ازل وجود داشته است گرچه بشر امروزي فقط حدود يک قرن است که آشنايي با آن را شروع کرده است، ولي امروز حتي براي عقب مانده ترين کشورها، غفلت از دانش و علوم هسته يي نوعي بي سوادي محسوب مي شود. بديهي است تکنولوژي عرصه هاي دانش هم پس از کسب و ادراک دانش مربوطه و برپايه ساير امکانات و نيازها، متناسب با زمينه هاي کاربردي، تدريجاً شکل فيزيکي و بيروني به خود مي گيرد.مجموعه کتاب «پيدايش و کاربردهاي علوم و فناوري هاي هسته يي »سعي در انتقال اين مفاهيم و تکنولوژي ها، براساس آنچه که بخشي از واقعيت امروزي است، به خوانندگان دارد. لذا تلاش فراواني شده است تا پيچيده ترين علوم تجربي امروزي به زبان ساده و صحيح قابل انتقال به مخاطبان غيرمتخصص شود.

گروه سياسي؛ «جلسه علني مجلس تعطيل مي شود.» 101 صندلي خالي پارلمان هفتم سرانجام غلامعلي حدادعادل رئيس مجلس را مجبور کرد که با بيان جمله بالا به جاي آنکه زنگ شروع کار صحن علني را به صدا درآورد، زنگ تعطيلي بهارستان را بزند.

تنها 189 نماينده صبح چهارشنبه به مجلس آمدند. 22 نماينده غايب اعلام شدند و 79 نماينده مرخصي گرفته بودند. آمار کوتاهي که خود گواه آن است که اين روزها به چه نحوي نماينده هاي مردم بر سر کارشان حاضر مي شوند، البته اين تعطيلي از همان هفته پيش که مجلس شروع به کار کرد، مشخص بود.

غيبت هاي پي درپي تعداد زيادي از نمايندگان و شروع کار صحن علني ديرتر از ساعات مقرر در پنج جلسه گذشته پيش زمينه تعطيلي جلسه ديروز را فراهم کرده بود. حدادعادل سه شنبه به همکارانش هشدار داده بود که اگر در جلسه چهارشنبه غايب باشند، اسامي بلندبالاي غايبان را اعلام رسمي کند اما گويا مجلسي ها ديگر حرف شنوي از رئيس مجلس نداشته و حتي تهديد به اعلام اسامي شان هم نتوانست آنها را ديروز به صحن علني بکشاند. حتي اين بار مانند دفعات قبل از بازار داغ سفارش نماينده ها به خبرنگاران در راهروهاي مجلس براي منتشر نشدن اسامي شان خبري نبود. البته دفعه قبل که مجلس به تعطيلي کشيده شد و اسامي در اختيار رسانه ها قرار گرفت، نماينده ها در آستانه انتخابات قرار داشتند اما اين بار ديگر آزمون شان را پشت سر گذاشته و دوسوم آنها با شکست در اين انتخابات، گويا دغدغه يي از علني شدن نام شان ندارند.

محمدقلي حاجي ايري نماينده کردکوي، ترکمن و بندرگز، علي باغبانيان نماينده نطنز و قمصر، محمدباقر بهرامي نماينده اسدآباد، سيدمحمدمهدي پورفاطمي نماينده دشتي و تنگستان، نورالدين پيرموذن نماينده اردبيل، نير و نمين، سليمان جعفرزاده نماينده ماکو و چالدران، رشيد جلالي جعفري نماينده کرج، فريدون حسنوند نماينده انديمشک، فخرالدين حيدري نماينده سقز و بانه، عفت شريعتي کوه بناتي نماينده انديمشک و کلات، بيژن شهبازخاني نماينده ملاير، پيمان فروزش نماينده زاهدان، حشمت الله فلاحت پيشه نماينده اسلام آباد غرب و دالاهو، حسين علي قاسم زاده نماينده بابل، محمدحسن جمشيدي نماينده بهشهر و نکا، سيدقباد مرتضوي فارساني نماينده اردل، فارسان، کيار و کوهرنگ، شاپور مرحبا نماينده آستارا، غلامحسين مظفري نماينده نيشابور، سيدحاجي محمد موحد نماينده کهکيلويه و بهمني، سيدنظام مولاهويزه نماينده دشت آزادگان و منصور ياوري نماينده گلپايگان و خوانسار غايبان روز گذشته بودند.

البته اين تعطيلي هاي مجلس هفتم که در اين سال آخر در حال تبديل شدن به يک رسم شده اين سوال اساسي را ايجاد کرده که چرا مجلس هفتم که خود را مجلس کار مي ناميد، اينک براي حضور تنها 194 نماينده تا اين حد با بحران مواجه است.

اگر روزهاي قبل از انتخابات، بهانه نماينده ها حضور در حوزه هاي انتخابيه بود، اين روزها چه توجيهي براي پايان دادن زودرس خدمت شان در بهارستان دارند. به ويژه آنکه هنوز 160 طرح و لايحه روي دست مجلس مانده و کم کاري هاي اين چند ماه مانع از آن مي شود که مجلس هفتم کارنامه اش را کامل به پايان برساند. با اين تعطيلي زودهنگام به همراه 10 روز تعطيلي براي انتخابات دور دوم، درهاي مجلس تا نيمه ارديبهشت بسته خواهد بود و بايد ديد پس از انتخابات دور دوم، آيا هيات رئيسه مي تواند از 290 نماينده تنها 194 نفر را قانع کند که براي انجام وظايف شان راهي صحن علني شوند.

گروه سياسي؛ بنياد باران که با همت سيدمحمد خاتمي پس از فراغت از رياست قوه مجريه تاسيس شده بود روز سه شنبه شاهد حضور کارشناساني بود تا مبحث ملي شدن از صنعت نفت تا فناوري هسته يي را به گفت وگو بنشينند و اين جمع با حضور محسن امين زاده معاون وزارت امور خارجه دولت خاتمي، مهندس عزت الله سحابي، مهندس لطف الله ميثمي و دکتر محسن محبي (سعيد محبي) نماينده سابق ايران در دادگاه لاهه، سعي کرد نگاه واقع بينانه تري نسبت به اين مساله داشته باشد.روز گذشته سخنان سحابي، ميثمي و محسن محبي به چاپ رسيد و امروز سخنان امين زاده را مي خوانيد.

محسن امين زاده در سخنراني خود با اشاره به صدمين سال بهره برداري از نفت در ايران گفت؛ ضروري است که يک بررسي جدي از مقوله نفت انجام شده تا مشخص شود چه فرصت هاي زيادي را براي کشور به وجود آورده است.امين زاده تصريح کرد؛ آنچه ملي شدن صنعت نفت را جاودانه کرده بيگانه ستيزي و استعمارستيزي است.وي در ادامه افزود؛ کار بزرگ دکتر مصدق دستاورد ديپلماسي دولت وي بود که منجر به تحولات بزرگي در جهان شد و موجب شد رفتارهاي کمپاني هاي خارجي تغيير کند و از رويه استعماري فاصله بگيرند. معاون وزارت امور خارجه دولت خاتمي اظهار داشت؛ فناوري هسته يي بسيار ارزشمند است، البته اين نوع رفتاري که داريم به معني خودکفايي نيست. هر کشوري مي تواند با امکانات ملي به خود متکي باشد که البته جاي جشن گرفتن نيز دارد و جشن گرفتن براي توانايي هسته يي کار بدي نيست.وي تصريح کرد اگر قرار بود جشن گرفته شود بايد سال 81 جشن گرفته مي شد اما اينکه چرا جشن آن سال گرفته نشد دليل آن اين بود که دولت سعي کرد اين کار تبليغاتي نشود. امين زاده در ادامه افزود؛ پس از دستيابي ايران به مرزهاي هسته يي نگراني هايي به وجود آمد زيرا امريکايي ها پس از فروپاشي شوروي با «بحران دشمن» مواجه شده بودند چرا که تا قبل از آن دشمن امريکا شوروي بود. پس شروع کردند به اين بحث که چرا بايد ناتو وجود داشته باشد.پس حتي در دوره کلينتون بودجه نظامي امريکا تا 30 درصد حد متعارفش کاهش يافت. معاون وزارت امور خارجه دولت اصلاحات تصريح کرد؛ پس از بحران دشمن در امريکا بعضي از کارشناسان امريکايي اين طور مطرح کردند که سلاح هسته يي و تروريسم دشمن ما است و امنيت امريکا را تهديد مي کند. اين مساله تا 11 سپتامبر جدي گرفته نشد و بعد از آن اين بحث مطرح شد که توان هسته يي در دست کشوري که مسووليت پذير نباشد براي امريکا خطرناک است. امين زاده تصريح کرد؛ در دوره خاتمي فضاي هسته يي در فضاي اعتمادسازي پيش رفت حتي به گونه يي که در دولت قبل در زمان بحران ميکونوس چين بازار چند ميلياردي را به دست آورد و از UCF اصفهان خارج شد و با اين وجود دولت تلاش کرد UCF اصفهان را راه بيندازد که راه اندازي UCF جشن داشت. وي در ادامه با اشاره به اينکه روسيه ايران اتمي نمي خواهد، تصريح کرد؛ بوش و پوتين قراردادي امضا کردند که بخشي از آن به ضرر ايران است و روسيه امتيازات زيادي از امريکا گرفته و نام ايران هم در کنار عراق و افغانستان قرار گرفته که تهديدکننده جهان هستند و اين همه ناشي از سياست خارجي فعلي است که در کل سياست مناسبي نيست.

عضو مجمع تشخيص مصلحت نتيجه انتخابات در مرحله دوم را تابعي از ميزان مشارکت مردم ارزيابي کرد. محمد هاشمي در گفت وگو با ايسنا با اشاره به انتخابات مجلس هشتم گفت؛ در انتخابات آتي اگر مسوولان خواهان مشارکت بيشتر مردم هستند بايد شرايط رقابت را براي کانديداها فراهم کنند و البته مردم نيز از سويي بايد مطمئن باشند که از آراي آنان صيانت مي شود و در انتخابات رقابت وجود دارد. وي با تاکيد بر اينکه «در شرايط نامساوي وزن کشي معنا ندارد»، افزود؛ اينکه در مرحله دوم انتخابات چه اتفاقي بيفتد بستگي به ميزان مشارکت مردم دارد و البته پيش بيني مي شود همين شرايطي که در دور اول وجود دارد، کمابيش در دور دوم هم حاکم باشد، اما عموماً هميشه در دور دوم انتخابات ميزان مشارکت پايين تر است. اميدواريم اين بار مردم انگيزه داشته باشند و بيشتر شرکت کنند.هاشمي همچنين درباره تاثيرات طرح احتمال تغيير وزير کشور بر مرحله دوم انتخابات گفت؛ صحبت هاي وزير کشور بيانگر اين بود که ايشان قصد دارد بي طرفانه عمل و مي خواهد از آراي مردم امانتداري و صيانت کند. وي با بيان اينکه «به نظر مي رسيد پورمحمدي سعي مي کند جناحي برخورد نکند»، گفت؛ البته در ستاد انتخابات افرادي بودند که به بي طرفي معروف نبودند اما شخص وزير اين طور وانمود مي کرد که مي خواهد بي طرفي را رعايت کند. حال اگر قرار باشد وزير کشور تغيير کند حذف چنين شخصيتي از وزارت کشور بستگي به اين دارد که چه کسي جايگزين او شود و چطور عمل کند. عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام با اعتقاد به اينکه «تغيير وزير کشور باعث مي شود اميدي که مردم نسبت به برگزاري يک انتخابات منصفانه و بي طرفانه داشتند، کاهش يابد»، تصريح کرد؛ ما نسبت به اين موضوع با توجه به بحث هايي که در محافل سياسي و جامعه مطرح بود، خوشبين نيستيم.

تغييرات کابينه عامل آسيب به جامعه

همچنين کاظم دلخوش نماينده صومعه سرا در گفت وگو با آفتاب در ارزيابي تغييرات کابينه دولت نهم گفت؛ «تغييرات حق طبيعي دولت است و رئيس جمهور در هر زماني مي تواند اعضاي کابينه خود را تغيير دهد.» وي در ادامه افزود؛ «اما ديدگاه کارشناسان اين است که تغييرات فرد آن هم در شرايط فعلي که کشورمان داراي مشکلات اقتصادي فراوان است نمي تواند تاثير چنداني داشته باشد.» مخبر کميسيون اقتصادي اظهار داشت؛ «دولت اگر بتواند افرادي قوي تر را جايگزين وزراي معزول کند مسلماً موفق خواهد شد اما تا به امروز مشخص شده است هر فردي که از کابينه مي رود فرد قوي تري جايگزين وي نشده و يک فرد ضعيف تر وارد کابينه شده است.»

گروه سياسي؛ محمد تورنگ، رئيس گروه فرهنگي اجتماعي شوراي عالي اطلاع رساني دولت، استعفا کرد؛ استعفايي که به گفته نزديکان وي، ناشي از فشارهاي اين شورا بوده است. فشارهايي که اگرچه از چند ماه گذشته و پس از تغيير دبير شوراي عالي اطلاع رساني دولت آغاز شد اما در چند روز گذشته و در پي درج مطلب انتقادآميز تورنگ از مشاوران الهام و شيوه پاسخگويي سخنگوي دولت در وبلاگ شخصي اش به اوج رسيد و او را ناچار کرد با اعلام کناره گيري از فعاليت در مجموعه يي که مديريت آن را «ضعيف» و «ناکارآمد» مي داند، استعفاي خود را تقديم مديران ارشد شورا کند. اگرچه با بروز اختلافات داخلي تورنگ با برخي اعضاي شوراي اطلاع رساني از ماه ها پيش اخباري مبني بر استعفاي وي را در رسانه ها منتشر مي کرد اما آنچه باعث شده بحث برکناري وي جدي تر از گذشته مطرح شود انتشار مطالبي در انتقاد از عملکرد مشاوران غلامحسين الهام و شيوه پاسخگويي سخنگوي دولت در وبلاگ شخصي وي بود.

تورنگ يک روز پس از آنکه غلامحسين الهام در نخستين کنفرانس مطبوعاتي اش در سال جديد خبر جابه جايي چند وزير کابينه از سوي رسانه ها را «دروغ سيزده» خوانده بود، مطلبي را در وبلاگ شخصي اش با عنوان «فهم مردم» منتشر کرد و با ابراز تعجب و تاسف از به کارگيري اين اصطلاح از سوي سخنگوي دولت نهم «هرگونه دروغي در قالب شوخي يا جدي» را «خارج از دستورات صريح و عاليه اسلام» ارزيابي کرده و نوشت؛ «سخن بنده اين است که براي انسان ها و مردم خوب کشورمان ارزش قائل شده و با اخبار کذب عمرشان را تباه نکنيم. ما پيرو سيره ائمه يي هستيم که فرموده اند ولو به مزاح هم که شده دروغ نگوييم.» وي در ادامه نوشته خود با تاکيد بر اينکه «ارزش و ايمان هر فرد به راستگويي او بستگي دارد»، آورده بود؛ «با کمال تعجب و تاسف در هفته جاري، سخنگوي محترم دولت هم از اين واژه استفاده کرده و جابه جايي چهار وزير را دروغ سيزده خواندند. انتظار اين است به مردم شريفي که همواره توصيه شده به رسانه هاي بيگانه توجهي نکنند و اخبار را از مجاري صحيح داخلي دريافت کنند، اطلاع رساني به موقع و درست صورت پذيرد. از ياد نبرده ايم که خبر استعفاي دبير سابق شوراي امنيت ملي را اول بار «الشرق الاوسط» و پس از تکذيب هاي متعدد مسوولان به مردم اعلام کرد. خبر استعفاي آقايان فرشيدي، رهبر، ذوالقدر و ... نيز همين گونه انعکاس داشت. ضمن اينکه طي سه يا چهار روز آينده مردم شاهد جابه جايي ها در سطح اين چهار وزارتخانه خواهند بود و...

جناب دکتر الهام صاف و صادق و دوست داشتني، به نظر مي رسد زمان جابه جايي در زيرمجموعه شما که مشاوره هاي نابجاي اينگونه يي مي دهند، فرا رسيده که چه عرض کنم، گذشته هم باشد...،» انتشار اين مطلب که در وبلاگ شخصي محمد تورنگ «دوست مهربان» نام دارد با دردسرهايي همراه شد. چنان که به گزارش «البرزنيوز» يکي از همکاران وي با پيگيري اين مساله، تورنگ را متهم به افشاي اطلاعات محرمانه مي کند و با انتشار پرينت اين مطلب فشارها بر وي تشديد مي شود و با اعمال محدوديت در استفاده از دفتر و کامپيوتر وي در محل کار او را به سوي استعفا سوق مي دهد؛ استعفايي که تورنگ در گفت وگو با فارس آن را تاييد کرده و در توضيح اين کناره گيري اختلاف نظر با «دبير جوان شوراي اطلاع رساني هيات دولت» را مطرح مي کند چرا که به گفته وي «فضاي شوراي اطلاع رساني هيات دولت کارشناسي نبوده و به توانمندي افراد اهميت داده نمي شود.» اما اين اولين بار نبود که محمد تورنگ استعفاي خود را تقديم مديران ارشد شورا کرده است. او نخستين بار زمستان سال گذشته اعلام کرد قصد دارد از فعاليت در اين شورا کناره گيري کند. عزل پارياب از پست دبيري شوراي اطلاع رساني دولت و انتصاب يکي از خبرنگاران اسبق پارلماني به عنوان جانشين دبير قبلي سرآغاز اختلاف تورنگ با برخي اعضاي اين شورا بود. وي همان موقع با انتقاد از برخي عملکردهاي شورا استعفا کرد که البته پذيرفته نشد. اما ظاهراً اين بار اراده يي محکم تر از آنچه در سال گذشته حاکم بود، کنار زدن وي از شوراي اطلاع رساني را هدايت مي کند تا آنجا که به رغم سابقه وي در عرصه اطلاع رساني او به افشاي اسرار داخلي دولت متهم شده است. گذشته از فعاليت تورنگ در شوراي عالي اطلاع رساني هيات دولت، او «رياست مرکز اطلاع رساني نيروي انتظامي» را در کارنامه خود دارد که به خاطر برخورد شايسته با اصحاب رسانه به عنوان «پاسخگوترين فرد در حوزه انتظامي و قضايي» ملقب شد. وي همچنين توانست در زمان فعاليتش در نيروي انتظامي به عنوان «مهربان ترين پليس» شناخته شود. اما طرح پرسشي با اين مضمون که «چرا اخبار رسانه هاي برون مرزي پس از تکذيب مکرر از سوي دستگاه هاي مربوطه، به يکباره درست از آب درمي آيند» پليس «مهربان» و «پاسخگو»ي سال هاي اخير را ناچار به استعفا کرد. استعفايي که سوابق وي را نشانه گرفته و حتي او را به مذاکرات با برخي نهادهاي منتقد دولت و در اختيار گذاشتن اطلاعات داخلي کابينه متهم مي کند.

گروه سياسي؛ رئيس ستاد مشترک نيروهاي مسلح امريکا، ايران را بزرگ ترين چالش امريکا طي پنج سال آينده دانست.درياسالار «مايکل مولن» که روز سه شنبه در موسسه «هريتيج فانديشن» سخنراني مي کرد ضمن متهم کردن ايران به ايجاد بي ثباتي در خاورميانه اظهار اميدواري کرد در آينده بتوانند راهي براي مذاکره با ايران پيدا کنند.به گزارش ايسنا وي افزود؛ ما در گذشته اين کار را در قبال دشمنان خود انجام داده يم و بايد بتوانيم اين بار نيز اين کار را انجام دهيم.رئيس ستاد مشترک نيروهاي مسلح امريکا که در اين مرکز تحقيقاتي نزديک به نومحافظه کاران امريکا سخن مي گفت با تاکيد بر در نظر گرفتن همه گزينه ها در مقابله با ايران تصريح کرد؛ «اين حرف به اين معني نيست که بخواهم بگويم ايران محلي است که رويارويي بعدي ما در آن رخ خواهد داد.»سخنان درياسالار مولن با افزايش اتهام هاي مقام هاي امريکايي عليه ايران درباره دست داشتن اين کشور در نا آرامي هاي عراق همزمان است. به گفته مولن درگيري شديد بين ارتش عراق و شبه نظاميان شيعه در شهر بصره دخالت ايران در ناآرامي هاي عراق را به گونه يي نشان داد که قبلاً ديده نشده بود. در همين حال جف مورل سخنگوي وزارت دفاع ايالات متحده نيز در سخنان جداگانه يي مدعي کشف انبوهي از تسليحاتي شد که به گفته اش به وسيله ايران در اختيار شبه نظاميان شيعه عراقي در بصره قرار داده شده است.مورل همچنين ايران را متهم کرد خمپاره هايي که به منطقه سبز بغداد شليک شده اند را در اختيار شبه نظاميان عراقي قرار داده است.

اقدامات مخفيانه براي گفت وگو با تهران

اما در حالي که موج تازه يي از اتهامات طي روزهاي اخير به سوي ايران سرازير شده است، ايران همچنان يکي از موضوعات مهم رقابت هاي انتخاباتي ميان کانديداهاي رياست جمهوري امريکا است. در اين راستا جان مک کين کانديداي حزب جمهوريخواه، هيلاري کلينتون و باراک اوباما کانديداهاي حزب دموکرات امريکا طي چند روز گذشته تهران را به عنوان يکي از جدي ترين محورهاي سخنراني ها و مصاحبه هاي خود در رقابت هاي انتخاباتي شان قرار دادند.در اين بين به گزارش ايرنا هيلاري کلينتون نامزد دموکرات ها براي انتخابات رياست جمهوري روز سه شنبه سياست جرج بوش در مورد ايران را سياست يک بازنده خواند و پيشنهاد کرد مذاکراتي در سطح پايين با اين کشور انجام شود. پيش از او باراک اوباما ديگر کانديداي حزب دموکرات خواستار گفت وگو با ايران شده بود.کلينتون که در ملاقات با ناشران روزنامه ها سخن مي گفت، کوشيد بين رويکرد تند دولت بوش و باراک اوباما رقيب دموکرات خود که خواستار مذاکرات رودر رو با رئيس جمهوري ايران شده، يک موازنه ايجاد کند. به گزارش رويترز هيلاري کلينتون گفت؛ من هم از تشويق و هم از تنبيه حمايت کرده و به عقيده من اين آن چيزي خواهد بود که انجام خواهم داد تا بتوانم جوي براي شروع تعامل در سطوح پايين و يک فرآيند تداوم بخش ايجاد کنم.کلينتون که در صورت پيروزي در انتخابات آتي امريکا اولين رئيس جمهور زن اين کشور خواهد بود، در ادامه تصريح کرد؛ «روش بوش در قبال ايران يک روش شکست خورده است. اين روش نه رفتاري را تغيير مي دهد، نه باعث حصول نتيجه يي مي شود.»کلينتون در پاسخ به اين سوال که در صورت پيروزي در انتخابات رياست جمهوري آيا از اقدامات مخفيانه عليه ايران استفاده خواهد کرد، بدون دادن پاسخ روشني گفت؛ «مطمئنم اقدامات مخفيانه زيادي هم اکنون در حال انجام است.» اين نظر در حالي از سوي وي مطرح شد که روزنامه اينديپندنت سه روز پيش از تماس هاي محرمانه ايران و امريکا خبر داده بود. هر چند بلافاصله پس از انتشار چنين خبري مقامات امريکايي مذاکرات پنهاني با ايران را درباره پرونده هسته يي تکذيب کردند البته آنها اصل ارتباط با ايران را رد نکردند و تنها کانال هاي ارتباطي ذکر شده در روزنامه اينديپندنت را به عنوان کانال هاي برقراري روابط ميان ايران و امريکا نادرست دانستند.بر اين اساس وزارت امور خارجه امريکا اظهار داشت؛ اقدام مقامات سابق امريکا براي گفت وگو با تهران با اطلاع وزارت امور خارجه بوده، اما از آنجايي که هنري کيسينجر، مادلين آلبرايت، جيمز بيکر سوم، تامس پيکرينگ و کالين پاول، گروهي را که نمايندگان بخش خصوصي محسوب مي شود، تشکيل مي دهند آن وزارتخانه اشکالي در اين مورد نمي ديده زيرا همواره مشوق تبادلات و تماس ميان بخش خصوصي دو کشور بوده است. يک مقام کاخ سفيد نيز گفت کانال هاي ارتباطي مشخص براي برقراري تماس با تهران وجود دارد که گروه مقام هاي رسمي سابق امريکا از آن دسته نيستند.

فشار ديپلماتيک به ايران

در کنار «هيلاري کلينتون»، «جان مک کين» کانديداي حزب جمهوريخواه نيز با محور قرار دادن نام ايران در تبليغات انتخاباتي اش تاکيد کرد؛ متقاعد کردن مردم امريکا براي آغاز جنگ با ايران دشوار است.وي البته در نقطه مقابل هيلاري کلينتون که خواستار گفت وگو با ايران است، با متهم کردن تهران به تلاش براي دستيابي به تسليحات هسته يي گفت در صورت پيروزي در انتخابات، فشار ديپلماتيک و مالي به ايران اعمال خواهد کرد تا تهران را از آنچه وي توليد تسليحات هسته يي خواند باز دارد. به گزارش ايسنا جان مک کين در گفت وگو با شبکه خبري ام اس ان بي بي سي افزود؛ من فکر مي کنم ما مي توانيم از ارزش ها و اصولي که برايمان مهم است استفاده کرده و از فشارهاي شديد ديپلماتيک تجاري و مالي استفاده کنيم. در همين حال سناتور باراک اوباما نيز تاکنون چند بار از تصميم خود براي گفت وگوي بدون شرط با محمود احمدي نژاد در صورت انتخاب به رياست جمهوري امريکا صحبت کرده است. او پس از ارائه گزارش ژنرال ديويد پترائوس فرمانده نيروهاي امريکايي در عراق و رايان کروکر سفير امريکا در بغداد خواستار گفت وگو با ايران شده بود.

علي سجاديہ

حدود ساعت 14 روز 31 شهريور سال 1359 فرودگاه تهران و چندين فرودگاه، مرکز نظامي و اقتصادي 19 شهر ايران توسط هواپيماهاي متجاوز عراقي بمباران شد و اين آغاز جنگي بود که هشت سال به درازا انجاميد، هرچند در روزهاي نخستين، کمتر کسي چنين زمان طولاني را براي آن پيش بيني کرد.

صدام حسين، رئيس رژيم بعثي عراق، با تحريک دشمنان انقلاب اسلامي ايران و در راس آنان امريکا و متاثر از اخبار و اطلاعات عمدتاً غلط که توسط گروه هاي مخالف و معاند نظام دريافت کرده بود و نيز برانگيخته از غرور کاذب و کينه يي عميق، راهبردي را انتخاب کرد که رزمندگان سلحشور ارتش اسلام، فقط به فاصله چند روز پس از آغاز جنگ، شکست آن را به رهبر خودکامه و خودبزرگ بين عراق نشان دادند.

صدام حسين بر اثر يک ارزيابي کاملاً غلط و اشتباه از توان رزمي نيروهاي خود و ايران اسلامي، راهبرد «پيروزي سريع» را انتخاب و اعلام کرد طي سه روز خوزستان را فتح و آن را از ايران جدا خواهد کرد. اطمينان او به پيروزي اين راهبرد آنچنان بود که از پيش، نقشه هاي جديدي از منطقه خوزستان تهيه و نام هايي جعلي چون «الاحواز» به جاي «اهواز»، «عبادان» به جاي «آبادان»، «محمره» به جاي «خرمشهر» و... را روي آنها درج کرده بود. صدام آنچنان مغرور و فريفته قدرت ظاهري و پوشالي ارتش خود و حمايت هاي همه جانبه شرق و غرب بود که در آغاز حمله زميني به مرزهاي ايران، شخصاً در پاي يک عراده توپ 130 ميلي متري حاضر شد و در حالي که يار ديرين و متحد نزديکش، ملک حسين پادشاه اردن، او را همراهي مي کرد با کشيدن طناب، اولين گلوله توپ را به سوي ايران شليک کرد تا به زعم خويش، افتخار اين پيروزي سريع و آسان را به نام خود در تاريخ جنگ هاي جهان ثبت کند.

اما تقدير الهي به گونه يي ديگر رقم خورده بود و در سنت هاي خداوندي هرگز نصرت و ظفر زورگويان و متجاوزان پيش بيني نشده بود. از آن گذشته صدام نمي دانست مشکلات موجود در ارتش ايران که تا حدودي موجب بر هم خوردن سازمان آن شده بود، آنچنان عميق نيست که فرزندان اين ملت نتوانند در کمترين زمان ممکن خود را بازيابند و نه تنها خود آماده رزم و دفاع شوند بلکه صدها هزار نفر از فرزندان مومن و رشيد اين مرز و بوم را آماده جانفشاني و دفاع از کيان اسلام و کشور کنند.

در اين مقاله که داراي مجال اندکي نيز هست، در نظر داريم اقدامات لازم و جانفشاني و ايثارگري هاي رزمندگان سلحشور سه نيروي زميني، هوايي و دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران را که موجب شکست راهبرد نظامي عراق و به تبع آن شکست کامل رژيم بعثي شد به صورت اجمال بيان کنيم؛

1- نيروي زميني

نيروي زميني ارتش به رغم آنکه بلافاصله پس از پيروزي انقلاب بيشترين درگيري را با ضدانقلابيون مزدور استکبار در سراسر کشور تجربه کرده و از اين بابت متحمل تلفات و خساراتي شده و مهمتر از آن بر اثر توطئه هاي گوناگون دشمنان انقلاب و مزدوران داخلي آنها دچار نوعي ضعف سازماني در زمينه هاي سازماندهي، حفظ سلسله مراتب، انضباط و آموزش شده بود، توانست در کمترين زمان ممکن يک مقاومت سازمان يافته را در برابر تجاوزات و تهاجمات ارتش کاملاً آماده عراق طرح ريزي و اجرا کند.

2- نيروي هوايي

اولين پاسخ دندان شکن که چون پتکي بر سر صدام و ژنرال هاي او فرود آمد از سوي نيروي هوايي قهرمان به ارتش متجاوز عراق داده شد. حدود دو ساعت پس از بمباران ساعت 14 روز 31 شهريور که توسط هواپيماهاي متجاوز عراقي صورت گرفت نيروي هوايي با به پرواز درآوردن چندين فروند جنگنده پايگاه هاي کوت و شعيبيه عراق را مورد تهاجم و بمباران قرار داد و در فرداي آن روز بيش از 200 فروند از هواپيماهاي جنگنده نيروي هوايي به پرواز درآمدند و 140 فروند آنان موفق شدند با عبور از مرز، مناطق حساس و حياتي زيادي از عراق را بمباران کنند.

خلبانان سلحشور نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران علاوه بر اين اقدام بي نظير با انجام صدها سورتي پرواز در روزهاي ابتدايي جنگ مانند رزمندگان زميني شکارچي تانک به مقابله با پيشروي ستون هاي زرهي دشمن پرداختند و با انهدام ده ها دستگاه تانک و ادوات زرهي دشمن ضمن ايراد تلفات و خسارات فراوان به آنان سازمان رزمي يگان هاي آنها را بر هم زدند.

نيروي هوايي قهرمان ايران علاوه بر اقدامات فوق با انجام عمليات هاي پشتيباني نزديک از عمليات هاي رزمندگان نيروي زميني و تامين امنيت فضاي هوايي کشور در اجراي عمليات هاي مشترک با نيروي دريايي شکست هاي سنگيني را به ارتش بعث عراق تحميل کردند که در بحث نيروي دريايي به آن اشاره خواهد شد.

3- نيروي دريايي

يکي از ابعاد مهم و تاثيرگذار در هر جنگي، جنگ دريايي و استفاده از نيروي دريايي است. نيروي دريايي عراق که در ابتداي جنگ داراي تجهيزات و شناورهاي پيشرفته يي چون ناوچه هاي توپدار «اوزا» بود قصد داشت با استفاده از اين نيرو بر منطقه خليج فارس تفوق يافته و از اين طريق ضمن حفظ امنيت بنادر، اسکله ها و سکوهاي نفتي خود تاسيسات مشابه ايران را منهدم يا ناامن کند. اما نيروي دريايي قهرمان ايران اسلامي نيز مانند دو نيروي ديگر با اعتقادي کامل و توکل بر خداوند قادر و نيز حس فداکاري در راه دين و وطن با طرح ريزي و اجراي يک عمليات بي نظير و تاريخي که در هفت آذر 1359 يعني فقط کمي بيش از دو ماه که از آغاز جنگ گذشته بود چنان ضربه سهمگين و مهلکي به نيروي دريايي عراق وارد کرد که اين نيرو تا آخر جنگ هرگز نتوانست کوچک ترين نقشي در روند جنگ ايفا کند. عمليات سترگ و غرورآفرين مرواريد که با شرکت شناورهاي نيروي دريايي و جنگنده هاي نيروي هوايي اجرا شد، تقريباً به طور کامل نيروي دريايي عراق را منهدم ساخت. از ديگر اقدامات نيروي دريايي در شروع جنگ تحميلي به کارگيري تکاوران دلاور اين نيرو در خرمشهر و آبادان بود که در سازماندهي مقاومت نيروهاي مردمي در اين دو شهر نقش چشمگيري داشت. اين تکاوران دلاور با همراهي دانشجويان دانشکده افسري و ساير نيروهاي مردمي مقاومت دليرانه يي را در خرمشهر و آبادان انجام دادند که سقوط خرمشهر بيش از يک ماه به تاخير افتاد و از سقوط آبادان نيز جلوگيري به عمل آمد.

به راستي که سقوط آبادان مي توانست فاجعه يي به مراتب بزرگ تر از سقوط خرمشهر باشد. ذکر دلاوري ها و رشادت هاي رزمندگان سلحشور ارتش اسلام در قالب نيروهاي سه گانه زميني، هوايي و دريايي در اين مجال اندک نمي گنجد و البته در کنار ساير نيروهاي مسلح کشور نقش اساسي را در شکست راهبرد نظامي عراق ايفا کرده است. به بيان ديگر با قاطعيت مي توان گفت سرنوشت تجاوز عراق عليه ايران در واقع در سه ماهه اول جنگ تعيين شد و در رقم خوردن اين سرنوشت ذلت بار، ارتش جمهوري اسلامي ايران بزرگ ترين نقش را ايفا کرد.

ياد و خاطره همه رزمندگان سلحشور اسلام به ويژه شهيدان مظلوم روزهاي آغازين جنگ گرامي باد.

ہ سرهنگ بازنشسته و کارشناس ارشد مديريت امور دفاعي

دبير ستاد همکاري هاي اقتصادي ايران و عراق در آيين کلنگ زني طرح جامع پايانه مرزي تمرچين بين استان آذربايجان غربي و اقليم کردستان عراق گفت؛ با افتتاح رسمي گمرک تمرچين و حاج عمران، يکي از آرزوهاي ديرينه مردم منطقه و دو کشور تحقق مي يابد. به گزارش ايسنا، دانايي فر افزود؛ بعد از سقوط رژيم بعث عراق همکاري ها و مساعدت هاي دو کشور گسترش يافته و ايجاد ستاد ويژه در رياست جمهوري براي پيگيري کليه پروژه هاي پيش بيني شده است. او در عين حال آمادگي جمهوري اسلامي ايران را براي انجام پروژه هاي جديد در اقليم کردستان عراق اعلام کرد. دانايي فر همچنين از آمادگي کشورمان براي ساخت جاده حاج عمران به ديانا در چارچوب وام يک ميليارد دلاري ايران به عراق خبر داد.

گروه سياسي؛ در حالي که به تازگي کشور امارات متحده عربي در شوراي همکاري کشور به صراحت ايران را به اشغال جزاير سه گانه متهم کرد روز گذشته نيز ادعاهاي بي اساس خود را تکرار کرد و مدعي شد تسامح به معناي دست کشيدن از حقوق خود بر سر جزاير سه گانه نيست.

روزنامه النهار گزارش داد؛ شيخ عبدالله بن زايد آل نهيان وزير امور خارجه امارات در سمينار هويت ملي که در ابوظبي برگزار شد، در سخناني با بيان اينکه ما بر در پيش گرفتن شيوه تسامح تاکيد مي کنيم، گفت؛ با وجود آنکه ما بر در پيش گرفتن اين شيوه تاکيد داريم اما در خصوص آنچه به منافع و حقوق ملي ما آسيب برساند، تسامحي نداريم.

وي افزود؛ از همين رو است که ما به حق خود در خصوص جزاير سه گانه به عنوان يکي از اولويت هاي سياست خارجه کشورمان پايبند هستيم.اين در حالي است که ايران همواره با تسامح و بدون موضعگيري سختگيرانه از کنار زياده خواهي امارات عليه جزاير تنب و ابوموسي گذشته است و هرگز نخواسته اين ادعاهاي مکرر امارات مناسبات ميان دو کشور را به چالش بکشد.با اين همه امارات از فرصت حضور در مجمع عمومي اتحاديه بين المجالس براي تکرار ادعايش درباره جزاير سه گانه ايراني استفاده کرد.

به گزارش ايسنا احمد بن شهاب الظهيري معاون اول رئيس شوراي ملي فدرال امارات نيز در بيانيه روز سه شنبه در برابر اتحاديه بين المجالس با ادعاهاي تکراري گفت؛ با وجود قطعنامه هاي منطقه يي و عربي از جمله آنهايي که به تصويب نشست اخير دمشق، وزيران امور خارجه عربي در قاهره و اتحاديه بين المجالس عربي رسيده است که همگي اين جزاير را جزاير عربي اشغال شده در نظر مي گيرند، ايران هم چنان اقداماتي را مرتکب مي شود که براي اعتمادسازي در پاسخ به ابتکاراتي با هدف حل اين مساله بر اساس اصول حقوق بين الملل يا ارجاع به دادگاه بين المللي کيفري مناسب نيست.

براساس گزارش خبرگزاري رسمي امارات (وام)، وي از نمايندگان مجالس در اين نشست خواست از دولت هايشان بخواهند از نفوذي که دارند براي طرح مساله جزاير در گفت وگو با ايران استفاده و تهران را متقاعد کنند تا به آنچه ابتکارات مسالمت آميز امارات براي حل مساله خواند، پاسخ دهد.

به نظر مي رسد با چالش به وجود آمده در خصوص تماميت ارضي کشورمان در منطقه خليج فارس اين بار دستگاه ديپلماسي بايد مواضع قاطع تري اتخاذ کند تا توهم به وجود آمده از سوي همسايه عربي جنوب ايران هرچه زودتر حل و فصل شود.