
گروه ترجمه، آزاده بهرامجي؛ قصد داريد تلفن همراه قديمي خود که تقريباً از کار افتاده است را دور بيندازيد؟ ما به شما توصيه مي کنيم کمي دست نگه داريد زيرا ممکن است در درون قطعات الکتريکي آن طلا، نقره، مس يا ديگر فلزات ارزشمند را پيدا کنيد.
هم اکنون افراد زيادي در تلاش هستند با دست يافتن به اين فلزات گران قيمت و آب کردن آنها و ساخت جواهرات پول خوبي به جيب بزنند. شرکت هاي سازنده گوشي هاي موبايل اغلب در مدارهاي الکترونيکي گوشي هاي خود از طلا استفاده مي کنند زيرا اين فلز با ارزش نسبت به ديگر فلزات رساناي بهتري است.
تاهيداکو سکيگاوا رئيس شرکت بازيافت دوا هولدينگز مي گويد؛ «فلزات به کار رفته در گوشي هاي موبايل مي توانند بيش از حد باارزش باشند براي همين ما مي خواهيم هر طور که شده آنها را بازيافت کنيم.» معدنچيان از آب کردن يک تن سنگ طلا تنها پنج گرم طلا استخراج مي کنند در حالي که بازيافت کنندگان گوشي همراه از ذوب يک تن گوشي تلفن همراه خراب شده 150 گرم طلا به دست مي آورند. همين وزن گوشي تلفن همراه علاوه بر طلا حدود 100 کيلوگرم مس و سه کيلوگرم نقره را در کنار فلزهاي ديگر در خود جاي داده است. با افزايش قيمت فلزات در بازارهاي جهاني بازيافت مواد اهميت زيادي پيدا کرده است. قيمت طلا در هر اونس هم اکنون حدود 890 دلار است. قيمت اين فلز گران قيمت در ماه مارس به اوج خود و به قيمت 1030 دلار رسيد.
سرب و قلع هم نسبت به گذشته به قيمت بيشتري مبادله مي شوند و قيمت نقره هم فاصله زيادي با ميانگين قيمت خود در سال گذشته دارد. بازيافت قطعات الکترونيکي در ژاپن که منابع طبيعي کمي دارد کار عقلاني به نظر مي رسد. صنعت الکترونيک اين کشور بالغ بر ميلياردها دلار است و سالانه بيش از ده ميليون گوشي همراه قديمي در اين کشور از رده خارج مي شود. نوزومو ياماناکا مدير اکوسيستم کارخانه بازيافت مواد که در آن هزاران گوشي تلفن همراه بازيافت و ذوب مي شوند، مي گويد؛ «براي بسياري گوشي هاي همراه انبار شده در کارخانه ما تنها يک توده فلزي و پلاستيکي به درد نخور هستند اما همين تپه هاي بي ارزش براي ما حکم معدن طلا را دارد.»
در کارخانه هانيو در 80 کيلومتري جنوب غربي توکيو استخراج طلا و نقره از داخل گوشي هاي همراه حسابي رونق دارد. در اين کارخانه مدارهاي الکترونيکي در داخل کوره هايي قرار مي گيرند و طلاي آن در اثر حرارت آب شده و از سوراخي در زير کوره خارج مي شود. قيمت سه کيلو طلاي به دست آمده از اين روش حدود 90 هزار دلار است. اين طلاهاي مذاب پس از خروج از کوره به صورت شمش هاي طلا قالب گيري مي شوند.
آراي در حالي که عينک پلاستيکي به چشم زده مي گويد؛ «دو سال پيش زماني که به تازگي در اين کارخانه استخدام شده بودم از آنچه مي ديدم به شدت تعجب مي کردم. هم اکنون استخراج انواع فلزات از درون مدارهاي گوشي هاي تلفن همراه براي من به يک تفريح تبديل شده است.» در اين کارخانه مدارهاي الکترونيکي و ديگر ضايعات صنعتي در ابتدا بر حسب نوع آن تفکيک مي شوند و سپس در درون مواد شيميايي فرو مي روند تا مواد غيرضروري شان آب شود و تنها فلزات پاکسازي شده باقي بمانند.
اين کارخانه که 20 سال پيش فعاليت خود را در نزديکي توکيو آغاز کرد، ماهانه بين 200 تا 300 کيلو شمش طلا با خلوصي معادل 99/99 درصد توليد مي کند که قيمت آن حدود 8/8 ميليون دلار است. ميزان توليد طلاي اين کارخانه تقريباً برابر ميزان توليد طلايي است که از کارخانجات استخراج طلا از سنگ معدن به دست مي آيد. اين کارخانه همچنين از کابل ها، جوهرهاي سياه که حاوي پلاديوم و نقره هستند و کارت هاي حافظه قديمي انواع فلزها را استخراج مي کند. به رغم اينکه دولت توجه خاصي به فعاليت اين کارخانه و اهميت آن در اقتصاد کشور مبذول داشته، اين کارخانه با کمبود گوشي هاي قديمي موبايل روبه رو است. 128 ميليون جمعيت ژاپن به طور متوسط از هر گوشي تلفن همراه دو سال و هشت ماه استفاده مي کنند. اين بدان معني است که سالانه تعداد زيادي گوشي همراه از استفاده ساقط مي شوند. مشکل کار اينجا است که تنها 10 تا 20 درصد از آنها بازيافت مي شوند زيرا مردم اغلب گوشي هاي خود را در کمد خانه هايشان نگه مي دارند زيرا نگرانند که مبادا اطلاعات شخصي در آنها باشد که ممکن باشد در آينده به آنها نياز پيدا کنند. در مارس 2007 تنها 558 تن گوشي قديمي تلفن همراه براي بازيافت جمع آوري شد که ميزان آن يک سوم ميزان گوشي هاي همراه از رده خارج شده يي بود که در سه سال گذشته دور انداخته شده بودند.