گروه فرهنگي؛ در حالي که حدود سه سال از روي کار آمدن دولت نهم مي گذرد، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي بار ديگر سياست هاي دولت اصلاحات را در حوزه فرهنگ و هنر به طور جدي مورد نقد قرار داد. وي در سخناني که در دانشگاه امام صادق(ع) انجام داد، سياست هاي فرهنگي دولت خاتمي در حوزه هاي سينما، مطبوعات، موسيقي، هنرهاي تجسمي و نمايش را به شدت نقد کرد و در مواردي آنها را مخالف اسلام و نظام جمهوري اسلامي دانست. وي در بخش هايي از اين مراسم، صدا و سيما را نيز به طور ضمني مورد نقد قرار داد. وي به برخي از موسيقي هاي غيرمجاز اشاره کرد که از صدا و سيما پخش مي شوند و با تاکيد بر اينکه وزارت ارشاد تنها مکان قانوني مسوول ارائه مجوز موسيقي است، گفت سازمان صدا و سيما هم براي پخش موسيقي بايد از معاونت هنري وزارتخانه مجوز بگيرد. وي افزود؛ «با پيگيري موسيقي هايي که شنيده مي شود دريافتم برخي از اين موسيقي ها يا در دولت قبل مجوز گرفته اند يا مجوز تقلبي دارند که با آنها برخورد شده است.»

وزير ارشاد در نقدي که به طور جدي در مورد مطبوعات در دولت قبل طرح کرد از کفر گويي ايشان در آن دوره سخن گفت. وي همچنين به موضوع لغو امتياز 8 نشريه در روزهاي آخر سال گذشته پرداخت و با بيان اينکه اين نشريات به سخيف نگاري مي پرداختند بازگشت آنها را ناممکن دانست و نتيجه برخورد با اين نشريات را سپاسگزاري تعداد زيادي از افراد متدين جامعه دانست و گفت؛ «بعضي هم دست به جمع کردن امضا زدند و همه جامعه هنري را پاي اين کار آوردند و چه با تقاضا و چه عتاب گفتند که چرا تعطيل کرديد و هيات نظارت هم پاسخش اين بود که طبق قانون عمل کرده است.» وي افزود؛ «در آخر سال گذشته 8 نشريه را هيات نظارت که ما هم عضوش هستيم لغو مجوز کرد که اين قاطع ترين نوع برخورد است که قابل برگشت هم نيست، چرا که در طول دو سال گذشته 20 بار تذکر داده شده بود که استفاده از عکس زنان روي جلد و در صفحه ممنوع است.» صفارهرندي با اشاره به اينکه چرا آنها نمي گويند که چرا روان جوانان ما با اين جور وقاحت نگاري ها آلوده مي شود، گفت؛ «ما سهميه کاغذ بيش از 70 نشريه را اوايل سال 86 قطع کرديم و از امکان خودمان در وزارتخانه استفاده کرديم.»

صفارهرندي در بخشي ديگر از سخنانش پيکان انتقادش را به سمت سياست هاي وزارت فرهنگ و ارشاد دولت اصلاحات در عرصه سينما متوجه کرد. وي در اين مورد گفت؛ «در دولت قبل موج فيلم هاي دختر و پسري راه افتاده و مضامين خانوادگي و اخلاقي از اين هنر دور شده بود که بخشي از آن سلبي بود و بايد جلوي آن گرفته مي شد.» وي با بيان اينکه دولت نهم وارث فيلم هايي بود که در جريان ساخت آن نبوده گفت که اين دولت کوشيده با کنترل روي مجوزهاي ساخت و اکران به تدريج روي اين مساله مسلط شود. وي در ادامه گفت؛ «در جشنواره فيلم سال گذشته هيات داوران فيلم هاي مساله دار را به جشنواره راه نداد و فيلم هايي خوب و سالم چون «آواز گنجشک ها»، «فرزند خاک»، «به همين سادگي» و از اين دست به نمايش درآمد.» وي از جشنواره تئاتر اهواز به عنوان مصداقي براي حرف هايش در زمينه انحراف سياست هاي فرهنگي دولت قبل ياد کرد و گفت؛ «در جشنواره تئاتر در دوره قبل، هنرپيشه هاي خارجي مرد، چيزي نزديک به لخت و عريان بودند. يا در تئاتر اهواز زن ها با لباس بدن نما رقصيدند و از ديد مسوولان، آن حرکت، حرکتي آوانگارد و پيشرو عنوان شد. اما اگر در اين دوره کسي بخواهد به آن عرصه نزديک هم شود به تعبير حضرات با سانسور و مميزي روبه رو خواهد شد، چرا که ما آن را خلاف قانون مي دانيم.» به گفته وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، در آن سينما انقلاب و ارزش ها مسخره شدند و حتي عقايد ديني را به تمسخر گرفتند اما هم اکنون موردي نيست مگر اينکه کساني که مي بينند به خاطر چند لايه بودن مفاهيم متوجه نشده باشند که البته وقتي فهميدند جلوي مجوز صادر شده را گرفتند و شما هم نمونه اش را ديديد. صفارهرندي افزود؛ «امروز کار به جايي رسيده که اگر يک کتاب از زير دست بررسي در رفته است، سريع توي بازار مي رويم و هرچه از آن کتاب باشد جمع مي کنيم و خسارت نيز به مولف و ناشر پرداخت مي شود اما نمي گذاريم جامعه از قبل يک کتاب در معرض آسيب فرهنگي قرار بگيرد.» وي ادامه داد؛ «من ادعايي مي کنم و مي گويم اگر تدابير، اجرايي شود وضعيت فرهنگ رشد مطلق خواهد داشت. در آثار تجسمي در دوره يي نگاه مي کرديم و مي ديديم اثري خيلي وقيح است و تبديل به کتاب هم شده و چاپ شده است، اما وقتي جريان سالم سازي در دستور کارمان باشد ديگر چنين آثاري بيرون نمي آيد و وقاحت نگاري جاي خودش را به سلامت نگاري مي دهد.» صفار هرندي در بخشي ديگر از سخنانش با استناد به يک نظرسنجي که با سوالاتي مشابه در دوره گذشته و حال انجام شده، نتيجه نظرسنجي را در دوره گذشته فاجعه بار توصيف کرد و در مقابل از پيشرفت مسائل فرهنگي در سال 86 گفت.

گروه فرهنگي؛ ديشب شصت و يکمين جشنواره فيلم کن با نمايش فيلم کوري و معرفي اعضاي هيات داوران آغاز شد. بخش رقابتي اين جشنواره امروز (پنجشنبه) با نمايش فيلم هايي از آرژانتين و رژيم صهيونيستي آغاز مي شود. جشنواره شصت ويکم فيلم کن ديشب با نمايش فيلم «کوري» از برزيل ساخته «فرناندو ميرلس» افتتاح شد. در روز دوم جشنواره، در بخش رقابتي فيلم «لئونرا» از آرژانتين ساخته «پابلو تراپرو» نمايش داده مي شود. همچنين فيلم «والتس با بشير» از اسرائيل به کارگرداني «آري فولمن» روي پرده خواهد رفت.

همچنين روز جمعه، روز سوم جشنواره ميزبان فيلمي از فرانسه به نام «داستان کريسمس» خواهد بود که «آرنائود وسپلچين» آن را کارگرداني کرده است. ديگر فيلم بخش رقابتي جمعه «روياي بيداري» از ترکيه ساخته «نوري بيگل جيلان» خواهد بود. در بخش نمايش هاي ويژه روز جمعه، فيلم «موج سوم» ساخته «آليسون تامپسون» روي پرده خواهد رفت که «شون پن» رئيس هيات داوران امسال جشنواره بسيار از آن تمجيد کرده است. بخش جنبي «نوعي نگاه»، امروز فيلم «گرسنگي» از انگلستان ساخته «استيو مک کوئين» را نشان خواهد داد. برنامه روز جمعه اين بخش نيز نمايش «گاوباز سوي» ساخته «توماس کلي» به همراه «تايسون» از امريکا ساخته «جيمز توباک» است. همچنين فيلم فلسطيني «نمک اين دريا» ساخته «آنه ماري جاکر» در اين بخش روي پرده خواهد رفت.

کنسرت شهرام ناظري در شهر يزد لغو شد. به گزارش ايسنا، قرار بود کنسرت شهرام ناظري پنجشنبه و جمعه 26 و 27 ارديبهشت ماه در شهر يزد برگزار شود، اما در پي صادر نشدن مجوز اجراي کنسرت شهرام ناظري اجراي برنامه مولوي خوان ايران لغو شد. گفته مي شود لغو اين کنسرت در پي برگزاري کنسرت پاپ در اين شهر بوده و از سوي برخي مسوولان فرهنگي شهر مقرر شده است از اين پس کنسرت ها با نظر شوراي فرهنگ عمومي اجازه برپايي بگيرند. موسسه فرهنگي حضرت جوادالائمه(ع) - باني و دعوت کننده اين برنامه - در بيانيه يي نسبت به برگزار نشدن اين کنسرت سنتي اعتراض کرده است. در بخشي از اين بيانيه آمده است؛ وقتي چند هفته پيش شاهد برگزاري کنسرت پاپ در شهر يزد بوديم به اين فکر افتاديم با يک موسيقي اصيل و سنتي ايراني، جايگاه باارزش اين موسيقي را در شهر ادب و فرهنگ، يزد، ارتقا بخشيم. اما پس از بستن قرارداد و متقبل شدن هزينه هاي فراوان به ناگاه با مخالفت مديرکل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان يزد مواجه شديم البته نه به صورت مستقيم، روزها در پي يافتن مديرکل فرهنگ و ارشاد اسلامي گذشت... معاون اداره کل ارشاد پيشنهاد داد برنامه را در يک سالن 700-600 نفره برگزار کنيم با 30-20 اجرا؛ وقتي اين حرف را به شهرام ناظري گفتيم کلي خنديد و گفت پس من يک ماهي را بايد در يزد بمانم، اين بيانيه در ادامه اضافه کرده است؛ کنسرت يک ماه پيش موسيقي پاپ از قبل هم مشخص بود که اگر به صورت زنده در سالن چهار هزار نفري اجرا شود با نوعي از شادي همراه است. اگر ايراد داشت که نبايد مجوز برگزاري را صادر مي کردند، اگر به قول معاون فرهنگي اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامي، نگراني به خاطر کنترل جمعيت هست بايد بگوييم که اين توهين به شعور و فرهنگ مردم يزد، به خصوص اهالي شعر و ادب و هنر است که حاضرند مبلغ زيادي را بابت اجراي موسيقي سنتي بپردازند و از آن بهره ببرند. نکته سوم اينکه مسوولان اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامي يا طرفدار موسيقي پاپ هستند و هيچ علاقه يي به موسيقي سنتي ايراني ندارند يا اينکه اصلاً هيچ شناختي از موسيقي، چه پاپ و چه سنتي وجود ندارد و به اين موضوع فکر نکردند که آمدن استاد شهرام ناظري مايه آبرو و افتخار ما هست. اين در حالي است که شهرام ناظري روز گذشته از برگزاري کنسرتي در تهران خبر داد. شهرام ناظري در اين باره به مهر گفت؛ در نظر داشتم قبل از برگزاري کنسرتم در تهران ابتدا در شهرستان ها از جمله يزد کنسرت بدهم و مقدمات کار هم انجام شده بود که متاسفانه لغو شد. اين خواننده در خصوص برنامه هاي آتي خود گفت؛ طي صحبت ها و برنامه ريزي انجام شده تابستان امسال در تهران و برخي شهرستان ها کنسرت برگزار مي کنم. شهرام ناظري با بيان اين مطلب در خصوص چرايي لغو کنسرت خود در شهر يزد گفت؛ من هم به درستي دليل چنين اتفاقي را ندانستم، ولي شنيدم که چندي پيش در شهر يزد کنسرت هاي موسيقي پاپ برگزار شد، که اين کنسرت ها به نوعي جو عمومي شهر را به هم ريخته و اينگونه عنوان شده که اهالي يزد با برگزاري هر نوع کنسرتي مخالفت کردند اما آنچه مسلم است عدم شناخت مسوولان فرهنگي در يزد براي انتخاب افراد و گروه هاي موسيقي موجب به وجود آمدن مشکلاتي از اين دست شده است. موسسه فرهنگي حضرت جوادالائمه(ع) باني و دعوت کننده اين برنامه بوده است و در بيانيه يي نسبت به برگزار نشدن اين کنسرت سنتي اعتراض کرده است.

اسدالله امرايي

«چراغ هاي روشن شهر بزرگ» مجموعه 9 داستان کوتاه از زولفو ليوانلي نويسنده ترک است که محمدامين سيفي اعلا ترجمه کرده. ليوانلي از ترجمه کتابش به زبان فارسي خبر دارد و مقدمه يي هم بر ترجمه کتاب نوشته است. داستان هاي مجموعه عمدتاً حول محور ادبيات مهاجرت و مهاجرين ترک در اروپا نوشته شده. سنخيت موجود بين دو فرهنگ ايراني و فرهنگ کشور همسايه ترکيه علاوه بر جنبه هاي تاريخي، اجتماعي و اعتقادي جنبه هاي ديگري نيز دارد. ادبيات ترکيه در ايران ادبيات شناخته شده يي است و آثار بسياري از نويسندگان معاصر ترک به زبان فارسي ترجمه شده اند. سيفي اعلا پيشتر «يک گربه، يک مرد، يک مرگ» را ترجمه کرده بود که انتشارات ققنوس در سال 1385منتشر کرد. البته ناگفته نماند که شمارگان چراغ هاي روشن شهر بزرگ مايه مباهات نيست. 1000 نسخه. ناشرش هم نشر گل آذين است که در پرونده کاري اش آثار خوبي از ادبيات جهان دارد. نشر توس نهمين جلد از مجموعه آثار چخوف را با ترجمه ناهيد کاشي چي منتشر کرده است. جلد نهم بخش دوم نامه هاي چخوف است که با هم روزگاران خود رد و بدل مي کرد. در نامه يي به ماکسيم گورکي مي نويسد؛ «پرسيده ايد نظر من درباره داستان هاي شما چيست؟ چه نظري؟ بدون شک شما استعداد داريد و در ضمن استعدادي واقعي و فراوان. مثلاً در داستان «در استپ» اين استعداد به قدري خارق العاده بيان شده که حتي نسبت به آن حسادت کردم که چرا آن را من ننوشته ام... حالا مي خواهيد درباره عيب ها صحبت کنيم ولي اين کار آنقدرها هم ساده نيست...» به همين راحتي. نويسنده ها روزگاري که اين همه وسايل نگارش دم دست نبود نامه هايي نوشته اند که امروز ورق زر است و گنجينه يي که نبايد به سادگي از آن گذشت. طنز و شوخ طبعي ملانصرالدين به روايت عمران صلاحي را نشر نخستين منتشر کرده آن هم چاپ پنجمش. «يکي بر سر شاخ بن مي بريد و حس کرده بود که سيبي است سرخ و درشت و بايد بيفتد به دامان يار.» عمران زنده ياد از آن آدم هايي است که به قول پروين گرچه جز تلخي از ايام نديد، سخنش هر چه بخواهي شيرين است. افسانه هاي مردم مازندران به همت اسدالله عمادي در انتشارات شلفين ساري چاپ شده. البته عمادي روايت هاي شفاهي را گرد آورده و بيشتر کاري ميداني انجام داده است. در پايان هر داستان اسم و شهرت و محل زندگي راوي را نيز مشخص کرده. «گرما و غبار» روت پريور جابوالا با ترجمه مهدي غبرايي به چاپ دوم رسيده است. جابوالا از پدر و مادري لهستاني در آلمان به دنيا آمده و بعدها به هند مهاجرت کرده و در همان کشور ازدواج کرده. بعد از آن به امريکا مهاجرت کرد. گرما و غبار برنده جايزه بوکر 1975 است. ناشرش نشر افق. يک خبر غيرکتابي هم پشت ويترين کافه قنادي فرانسه ديدم. به خدا فقط از جلو کافه رد مي شدم. رفته بودم دنبال عقل سرخ شيخ شهاب الدين سهروردي که نمي دانم کدام شير پاک يا پاژن خورده يي به امانت برده و برنگردانده؛ گروه موسيقي يارآوا روز جمعه ساعت شش 27 ارديبهشت قطعاتي از شاهرخ خواجه نوري آهنگساز زبده و مدرس موسيقي را با عنوان «فلوت تقلا مي کند» در بلوار فرحزادي خيابان سپهر شماره 60 اجرا مي کند. ورود براي عموم آزاد است. خصوص نروند تا نوبت به عموم برسد. محمد قائد از جمله نويسندگاني است که سر خود دارد و برخلاف برخي از نويسندگان اين ملک که در داستان سرايي تبحر کافي و وافي دارند، اما از نوشتن يک مقاله مستدل و قرص عاجزند، قلمي شيوا دارد و مقالاتش تا دلتان بخواهد مستدل و محکم است. محمد قائد را در دوره يي که با مجله تکاپو همکاري مي کردم بيشتر شناختم. مقاله نويس شش دانگ است. کم گوي و گزيده پرداز. کتاب هاي او شايد به عدد انگشتان دست نرسد اما هرکدام يک کتاب است با تکيه بر هجاي دوم و مقالاتش نيز ايضاً. به جرات مي گويم که مقاله يي از ايشان را نخوانده بر زمين نمي گذارم. مگر نبينم يا خبر نداشته باشم و به محض آنکه خبردار شوم، مي روم و پيدا مي کنم و مي خوانم. مطلبي درباره فريدون آدميت نگاشته اند با نام سينيور ف. اومانيته که در سايت خودشان منتشر کرده اند. خواندنش را توصيه مي کنم براي کساني که انصاف را دوست مي دارند.

www.mghaed.com