گروه اجتماعي؛ همايش شمس تبريزي و مولانا در غياب مسوولان سازمان ميراث فرهنگي روز پنجشنبه در شهرستان خوي برگزار شد. در اين مراسم بنياد شمس و مولانا براي ارتقاي وضع فعلي آرامگاه شمس تبريزي افتتاح شد.

در اين همايش يک روزه که شخصيت هايي چون محمدعلي موحد شمس شناس برجسته، حجت الله ايوبي معاونت فرهنگي و اجتماعي وزارت کشور، احمد جلالي اديب و نماينده سابق ايران در يونسکو و ديگر مسوولان منطقه حضور داشتند، بار ديگر بر قرار داشتن آرامگاه حضرت شمس در شهرستان خوي تاکيد و بنا شد تا به همت بنياد شمس و مولانا و مسوولان مرتبط، ساختماني درخور براي آرامگاه شمس القمر سمع و بصر مولانا جلال الدين رومي احداث شود.

در شهر خوي مناري با قدمت زياد وجود دارد که سرتاسر آن پوشيده از شاخ قوچ و گوزن است. مردم خوي از ديرباز از اين منار با نام «منار شمس» ياد مي کردند. اما هيچ کس نمي دانست که کنار اين مناري که هر روز از کنارش مي گذرند چهره مشعشع تاباني به نام «شمس» خفته است. تحقيق ها آغاز شد. باستان شناسان آمدند و گورهاي چند طبقه يي را کنار اين منار يافتند. لابد مکان مقدسي بوده که اين همه گور در کنار هم قرار داشته. کاوش ها و تحقيق ها بيشتر شد و دست آخر به يقين رسيدند که شمس هنگام عبور از خوي به سمت قونيه، درگذشته و همانجا به خاک ابد سپرده شده است. تا همين آبان ماه پارسال، منار شمس و در کنارش بارگاه شمس تبريزي خرابه يي بود که اطرافش پر از زباله و لوازم بي مصرف بود تا اينکه در آبان ماه فضاي اطراف خريده و منار شمس آزادسازي شد.

قرباني استاندار آذربايجان غربي در اين برنامه از موفقيت دولت نهم و بي حاصلي دولت هاي پيشين در احياي اين پروژه گفت و اينکه در اين مدت چقدر با مسوولان سازمان ميراث فرهنگي رايزني شده است. با اين وجود اما هيچ يک از مسوولان سازمان ميراث فرهنگي در اين مراسم حضور نداشتند.

غلامعلي شريف رئيس شوراي شهر خوي اما از عدم همکاري اداره ميراث فرهنگي خوي مي گويد؛ «تمامي اعتبارهاي اين پروژه توسط شهرداري تامين شد و سازمان ميراث فرهنگي هيچ گونه کمکي نکرده است.»

البته سازمان ميراث فرهنگي به اعتقاد شريف يک کار انجام داده و آن هم فقط ديوارکشي اطراف مقبره بوده است. شريف ادامه مي دهد؛ «بنا شده 11 هکتار زمين براي ساخت بارگاه و مقبره شمس در نظر گرفته شود که پس از تصويب در کميسيون ماده 5 اجرا خواهد شد.»

در اين طرح فرم امامزاده بهلول به بارگاه شمس وصل خواهد شد. اما هاشم حجازي نماينده فعلي خوي در مجلس شوراي اسلامي درباره ادعاي تبريز درباره وجود قبر شمس تبريزي در تبريز گفت؛ «بهتر است تبريز نگران عبور تونل مترو از زير مسجد کبود و بناي تاريخي شهرداري تبريز باشد.»

حجازي همچنين از عدم همکاري سازمان ميراث فرهنگي در اين پروژه مي گويد؛ «متاسفانه هيچ گونه همکاري نکردند اما با رايزني هاي صورت گرفته در مجلس اعتباري 100 ميليون توماني تصويب شد که اين رقم به 500 ميليون تومان افزايش خواهد يافت.»

در اين برنامه، حجت الله ايوبي معاون فرهنگي وزير کشور از وجود صددرصدي قبر شمس تبريزي در خوي خبر داد و گفت؛ «مسيري با عنوان «راه خورشيد» از مشهد تا خوي و قونيه به صورت ويژه ايجاد خواهد شد که همان جاده ابريشم است.» رونمايي از کتاب باغ سبز نوشته محمدعلي موحد يکي ديگر از برنامه هاي ويژه بود.

موحد در اين کتاب گزيده يي از سخنان شمس و مولانا را آورده و آنها را بررسي کرده است.

گروه اجتماعي، سليمان محمدي؛ شهيندخت خوارزمي از اعضاي هيات مديره انجمن مطالعات جامعه اطلاعاتي در دومين دوره انتخابات هيات مديره اين انجمن از کاستي ها و خانه به دوشي هاي اين انجمن گفت.

وي گفت؛«نبود فضاي حمايتگر، پشتيبان، قدرشناس و آگاه به اهميت بحث جامعه اطلاعاتي در شرايط کنوني ايران و جهان، نبود حساسيت و نگاه استراتژيک در سازمان ها و موسسات سياستگذار به نقش و جايگاه نهادهاي مدني از نوع تشکل هاي علمي نظير انجمن با موضوع فعاليتي که به طرز دم افزوني در جهان امروز نقش مي آفريند، آگاهي نداشتن و نبود تقاضاي موثر براي خدمات باارزش از نوع خدماتي که انجمن ارائه مي دهد، دسترسي نداشتن انجمن به منابع اساسي از جمله مکاني براي انجمن (دغدغه هيات مديره و هيات رئيسه خانه به دوش انجمن)، حضور نيافتن انجمن و در نتيجه عدم حضور موثر ايران در اجلاس ها و مجامع جهاني آن هم در شرايطي که بسياري از کشورها با حضور آگاهانه و موثر خود نقش موثري ايفا مي کنند و از فرصت ها براي توسعه ملي و تقويت جايگاه جهاني کشور خويش بهره مي گيرند از دست رفتن فرصت هاي باارزش براي آماده سازي ايران جهت ورود اثربخش به جامعه اطلاعاتي از جمله چالش هاي ما بود که در بسياري از موارد سد راه فعاليت انجمن مي شد.»

در دومين دوره انتخابات هيات مديره انجمن ايراني مطالعات جامعه اطلاعاتي که هفته گذشته در دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبايي برگزار شد، بعد از ارائه گزارش هاي اعضاي هيات رئيسه يازده نفر به عنوان اعضاي اصلي و علي البدل انتخاب شدند. نماينده وزارت علوم در ابتداي جلسه اعلام کرد از هر واحد دانشگاهي حداکثر دو نفر مي توانند انتخاب شوند. از کليه واحدهاي دانشگاه آزاد يک نفر و از بخش خصوصي و دولتي هر کدام يک نفر مي توانند به عنوان اعضاي هيات مديره انتخاب شوند.

در اين انتخابات پروفسور کاظم معتمدنژاد از دانشگاه علامه طباطبايي با 53 راي، دکتر يونس شکرخواه از دانشگاه تهران با 45 راي، مهندس نصرالله جهانگرد از بخش دولتي با 43 راي، دکتر شهيندخت خوارزمي از بخش خصوصي با 40 راي، دکتر مهدي محسنيان راد از دانشگاه امام صادق با 38 راي، دکتر علي اکبر جلالي از دانشگاه علم و صنعت با 35 راي، دکتر حسين افخمي از دانشگاه علامه طباطبايي با 28 راي از مجموع 55 راي به عنوان اعضاي اصلي هيات مديره انتخاب شدند. دکتر حسين ابراهيم آبادي هم با 35 راي بازرس اصلي انجمن شد. دکتر حسين غريبي از دانشگاه تربيت مدرس و دکتر يحيي تابش از دانشگاه شريف به عنوان اعضاي علي البدل هيات مديره انتخاب شدند. البته دکتر زارعيان از شرکت مخابرات، دکتر اميد مسعودي از دانشگاه سوره به ترتيب بقيه آرا را کسب کردند اما نتوانستند به عضويت هيات مديره درآيند. اين مراسم حاشيه هايي هم داشت. بعد از اعلام آرا نماينده وزارت علوم که به عنوان ناظر در جلسه حضور داشت از اعلام نام شهيندخت خوارزمي با اين استدلال که وي از بخش دولتي است، خودداري کرد که اين کار اعتراض حاضران را به همراه داشت. دکتر ابراهيم آبادي با تعريف عنوان عضو هيات علمي براي نماينده وزارت علوم متذکر شد که خوارزمي عضو هيات علمي پژوهشکده سازمان مديريت صنعتي است که با درجه دانشياري تدريس مي کند. اما ناظر انتخابات خوارزمي را به عنوان عضو هيات علمي نپذيرفت با ذکر اينکه عضويت هيات علمي فقط براي دانشگاه ها است. در ادامه هادي خانيکي يادآور شد سازمان مديريت صنعتي در تعريف خود يک نهاد دولتي نيست و مي تواند به عنوان بخش خصوصي محسوب شود. پس از ادامه بحث از سوي نمکدوست و قنبري در نهايت نماينده وزارت علوم با اعلام اينکه«من نمي دانم، مشروط مي پذيريم، اگر شرکت خصوصي نبود عضويت ايشان منتفي مي شود» نتايج انتخابات را اعلام کرد. دکتر حسين افخمي در خاتمه جلسه هيات مديره، گزارش بازرس انجمن را ارائه کرد و گفت؛«طبق معمول براي رهايي انجمن از خانه به دوشي دعا مي کنيم.»

گروه اجتماعي، محبوبه حسين زاده؛ رويکرد صداوسيما در ترويج چندهمسري از طريق پخش سريال هاي طنز و پرمخاطب تلويزيوني، موضوع مورد انتخاب شاخه زنان جبهه مشارکت براي برگزاري نشست به مناسبت 25 ارديبهشت، روز جهاني خانواده بود. در اين نشست سريال «پيامک از ديار باقي» به عنوان محور اصلي بحث انتخاب شده بود.

مسعود آبيار مشاور خانواده رواج چندهمسري از سوي صداوسيما را موضع دفاعي در برابر تلاش هاي برابري خواهانه زنان در جامعه ايراني دانست و گفت؛ اين سريال ها و سياستگذاري ها براي ترويج تعدد زوجات را مقابله با پيشروي سنگر به سنگر زنان در عرصه جامعه مي دانم. مسلماً پيشروي زنان و دختران براي برخي که به هژموني مردانه و مردسالاري اعتقاد دارند، ايجاد نگراني مي کند و به اين نگراني به شکل هاي مختلف واکنش نشان مي دهند که حالا اين واکنش ممکن است به ناآگاهانه ترين شکل صورت گيرد.

وي گفت؛ وقتي جامعه يي دچار تحول مي شود، تصوير ذهني خانواده هم در اين جوامع بايد تغيير کند. جامعه قبل از انقلاب در ايران، پدرسالار بوده است ولي با انقلاب جامعه متحول مي شود و دوران گذار اتفاق مي افتد. مسلماً تصوير ذهني خانواده هم مي شکند و در شرايط جديدي که زندگي مي کنيم ديگر فرزندان حکومت پدران را مانند دهه 40 نمي پذيرند.

آبيار ادامه داد؛ تصوير قبلي از خانواده پدرسالار با انقلاب شکسته شد اما تصويري را که مي خواهيم از خانواده ارائه دهيم يک تصوير اسکيزوفرن، گسسته و آشفته است. مسلماً اين تصوير پاره پاره و اسکيزوفرن در جامعه ايجاد آنمي مي کند. تلويزيون وظيفه دارد اين تصاوير را يکدست کند و روايتي يکپارچه ارائه دهد ولي متاسفانه تلويزيون اين تصوير را پاره پاره تر و اسکيزوفرن تر ارائه مي دهد وگرنه تاريخ مصرف خانواده هاي چندهمسري در جامعه ما گذشته است.اين مشاور خانواده چندهمسري را موضوعي نگران کننده در جامعه ايراني ندانست؛ چندهمسري موضوع نگران کننده يي در جامعه ما نيست چون تاريخ مصرف اين نوع خانواده ها در جامعه ما گذشته است و هم اکنون در کشور ما بيشتر مساله خيانت و ارتباطات پنهان وجود دارد. اما ما امروز با يک تصوير پاره پاره و اسکيزوفرن از خانواده در رسانه ملي مواجه هستيم؛ تصويري که در جامعه ايجاد آنمي مي کند.

دکتر اميدعلي احمدي جامعه شناس و استاد دانشگاه گفت؛ ميزان چندهمسري به صورت رسمي در ايران کمتر از يک درصد است و همين نشان مي دهد چندهمسري مشکل جدي براي جامعه ما نبوده و نيست. ظرفيت تشکيل و افزايش خانواده هاي چندهمسر در ايران از بين رفته است و ما با نوع جديدي از خانواده روبه رو هستيم که تعاريف آن با گذشته خيلي متفاوت است. در شرايط امروز ايران زنان به همسر دوم شدن تن نمي دهند مگر اينکه شرايط اقتصادي و اجتماعي زنان و موقعيت حقوقي آنان در جامعه بدتر شود و گروه ها و سازمان هاي فعال در دفاع از حقوق زنان ضعيف تر شوند.

وي افزود؛ اگرچه در اين سريال و سريال هاي مشابه، چندهمسري ترويج مي شود و گرچه به اين موضوع انتقاد دارم ولي چندان نگران گسترش چندهمسري در جامعه ايراني نيستم چون شرايط جامعه را مناسب پذيرش و گسترش اين موضوع نمي دانم. هم اکنون خانواده ايراني با صدها مشکل مواجه است و يک سر همه آسيب هاي اجتماعي هم به خانواده منتهي مي شود و ترويج چندهمسري يکي از راه حل هاي ساده انگارانه براي حل مسائل خانواده و منحرف کردن ذهن مردم از مشکلات است.

علي احمدي تاکيد کرد؛ سوال جدي تري که در اين زمينه مطرح مي شود اين است که چه اتفاقي در جامعه ما در حال رخ دادن است که مسائلي که سال ها پيش در حال رخت بر بستن از جامعه بود، دوباره مورد توجه قرار مي گيرد. براي توضيح اين نکته بايد بگويم اعمال دخالت هايي که در خانواده و در رابطه بين دوجنس از ابتداي انقلاب وارد کرده اند و راحت ترين راه يعني جداسازي جنسيتي انتخاب شد، بدون در نظر گرفتن اين نکته که فضاهاي اجتماعي جديد نمي تواند جنسيتي باشد، باعث پيچيده تر شدن مسائل شده است.

وي ادامه داد؛ امروز ديگر آن تصوير سنتي از زنان و تفکيک جنسيتي و بازتوليد الگوهاي سنتي جوابگو نيست و اگر وضع به همين صورت پيش برود مسلماً مسائل ما و خانواده هاي ايراني در آينده جدي تر از امروز خواهد بود. چندهمسري دغدغه امروز جامعه ما نيست که اين گونه ترويج مي شود، مشکل اصلي ما در تصويرسازي از تفکيک جنسيت ها و نقش آنان در جامعه است. چيستا يثربي منتقد فيلم در اين نشست گفت؛ رسانه يي که بايد جوابگوي نيازهاي مردم باشد و مساله آنان را مطرح کند دائماً بر پايه يي کار خود را استوار کرده است که چندان به منافع مردم توجهي نمي شود. تلويزيون در ارتباط با مساله چندهمسري به اين سمت پيش مي رود تا چندهمسري را در جامعه ما پذيرفتني کند و در بسياري از سريال هاي تلويزيوني چندهمسري مطرح مي شود و کم کم از موضوعي حاشيه يي به موضوعي اصلي تبديل مي شود و چون واکنش هاي اجتماعي هم نسبت به اين مساله کم بوده است و زنان هم نتوانسته اند مخالفت خود را جدي ابراز کنند اين بحث روزبه روز در حال پررنگ تر شدن است، هرچند مفهوم چندهمسري نمي تواند با مفهوم زوجيت و خانواده سازگار باشد.

شرکت کنندگان در اين نشست نيز با انتقاد از ترويج چندهمسري در صداوسيما، مهم ترين تاثير اين روند را نگراني زنان از خيانت همسران شان ذکر کردند؛ نگراني که باعث پرخاشگري يا افسردگي زنان مي شود. در نقد شاخه زنان جبهه مشارکت از اين سريال آمده است؛ «تلويزيون ايران چندي است در برنامه هاي مختلف به بهانه هاي مختلف بحث تعدد زوجات را پيش مي کشد و با موجه جلوه دادن اين مساله، سعي در فضاسازي رواني و انگاره سازي مثبت دارد. پس از لايحه پرسروصداي دولت در رفع موانع ازدواج براي مرداني که داراي تمکن مالي هستند، به نظر مي رسد در ساختار سريال هاي تلويزيوني صداوسيما گرايش به از ميان بردن تصوير منفي اين عمل در اذهان مخاطب نيز مورد توجه قرار گرفته است.»

روز 15ماه مه مصادف با 26 ارديبهشت در شهويورماه سال 1993 از سوي مجمع عمومي سازمان ملل متحد به عنوان روز جهاني خانواده اعلام شد. موضوع امسال روز جهاني خانواده با هدف تاکيد بر نقش پدر در خانواده و ضرورت مسووليت پذيري وي و چالش هاي همراه آن با عنوان «پدران و خانواده ها؛ مسووليت ها و چالش ها» ناميده شده است.