ترجمه؛ محمدعلي عسگري

با لحني تند، يک شبه نظامي وابسته به جنبش فتح با صورتي پيچيده در حالي که کلاشينکف خود را به طرف تصويربردار من گرفته بود فرياد کشيد؛«اگر عکس بگيري تو را مي کشم... تو را مي کشم.» من فوراً جلو رفتم و به تصويربردارم «جو دوران» با شتاب گفتم؛«آرام باش... نگير». به «دوران» اشاره کردم که فوراً دوربينش را از آن مرد دور نگه دارد. من و دوران به يک ميوه فروشي در غزه رفتيم. پيش از آن از جنازه يکي از اعضاي فتح فيلمبرداري کرده بوديم که در اثر برخورد با طرفداران حماس کشته شده بود. آن روز آن شبه نظامي وابسته به فتح گذاشت تا ما به سلامت رد شويم. وقتي از خطر جستيم و نفس عميقي کشيديم، من دوربين را روي زمين گذاشتم و در عوض سعي کردم به جاي تصوير، صداي شليک گلوله ها را در آن منطقه که براي بيش از نيم ساعت ادامه داشت ضبط کنم. پيش از آن در همان روز، من و تصويربردارم داشتيم در گوشه يي از خيابان از افراد مسلح وابسته به حماس فيلم مي گرفتيم. در آن زمان افراد مسلح ديگري از جنبش فتح در حال تيراندازي از خودرويي بودند که در اختيار داشتند. آنها در فاصله چند متري يک مدرسه ابتدايي بودند و دانش آموزان با ترس و وحشت به دنبال پناهگاهي براي خود بودند. در چنين اوضاع و احوالي، به صاحب ميوه فروشي يعني «خضر عليان» نگاه کردم. در حالي که با ترس و عصبانيت داشت مغازه اش را مي بست، گفت؛«من مي ترسم. به خانه مي روم. هرگز اوضاع بدتر از اين نبوده است.»
اما براي من اين تازگي نداشت چون وضعيت مشابه آن را در غزه، دسامبر 2006 ديده بودم. خشونت ها در هفته دوم ژوئن سال 2007 به اوج خود رسيد و درنهايت فتح توسط حماس شکست خورد و از آن پس غزه وارد مرحله يي از آرامش شد که انتظارش را مي کشيد.
اين آرامش نسبي، از آن زمان تاکنون يکي از مهم ترين دستاوردهاي جنبش حماس در غزه بوده است. ديگر ترس آن را نداري که تو را بربايند يا شاهد درگيري هاي مسلحانه باشي. هر چند ممکن است چنين اتفاقي رخ دهد اما بسيار نادر خواهد بود. پس از سيطره کامل بر غزه در ژوئن 2007، حماس سعي کرد امنيت و نظم را برقرار کند، به عبور و مرور سامان دهد و خيابان هاي شهر را پاکسازي کند. حتي اين جنبش ربايندگان آلن جانسون(خبرنگار بي بي سي) را واداشت تا او را آزاد کنند. اهالي غزه به خاطر اين کارهاي حماس، جنبش مذکور را تشويق کردند اما اين ماه عسل چندان طولي نکشيد زيرا اسرائيل از زمان پيروزي حماس در انتخابات اين جنبش را تحريم کرده بود.تحريم هاي اسرائيل موارد زيادي را شامل مي شد که مهم ترين آن محدود کردن واردات گازوئيل، سوخت و برق بود. همچنين ورود مواد غذايي به غزه محدود شد و صدور کالاها و محصولات کشاورزي از غزه به خارج کاملاً غيرممکن شد. مقامات اسرائيلي هدف از اين اقدامات را فشار بر حماس توصيف مي کنند زيرا به نظر آنها حماس يک سازمان تروريستي است و شبه نظاميان وابسته به اين گروه به طرف اسرائيل موشک و خمپاره شليک مي کنند. وزارت دفاع اسرائيل مي گويد در سال 2007 حدود 1500 موشک معروف به قسام به طرف اسرائيل شليک شده است. به گفته همين منبع طي شش سال اخير حدود 2383 موشک ديگر به اسرائيل شليک شده است.در اثر اين فشارها، اکثر کارگاه هاي غزه تعطيل شده و هزاران نفر کار خود را از دست داده اند. چنانچه 70 تا 80 درصد از اهالي فقط از طريق کمک هاي اهدايي از سوي آژانس پناهندگان وابسته به سازمان ملل متحد (اونرا) زندگي خود را مي گذرانند. اين آژانس پس از آواره شدن حدود 700 هزار فلسطيني در پي جنگ 1948 تاسيس شد که به تاسيس رژيم اسرائيل انجاميد.
سالي سخت براي مردم
چنان که پيش از اين گفتم سال گذشته براي غزه توام با آرامشي نسبي بود. از ژوئن گذشته تاکنون اسرائيل ده ها بار به غزه حمله کرده است و اين حملات خرابي هاي زيادي را به بار آورد. به گفته خبرگزاري القدس، حدود 600 فلسطيني اعم از غيرنظامي و شبه نظامي در حملات اسرائيل به غزه جان خود را از دست داده اند. در رابطه با فلسطيني هايي که در اردوگاه ها و شهرک هاي نزديک مرز اسرائيل زندگي مي کنند و همچنين اسرائيلي هايي که در نزديکي غزه زندگي مي کنند، سال گذشته سالي سخت بود. در رابطه با اهالي غزه، آنها هر روز بايد به فکر تامين مايحتاج زندگي روزمره خود باشند.
در گذشته وقتي کمک ها وجود داشت، کپسول هاي گاز در خيابان ها به فروش مي رسيد و روي گاري هايي حمل مي شد که الاغ ها آنها را يدک مي کشيدند اما امروزه وضع فرق کرده است. وقتي کمکي مي رسد، مردم به سوي مراکز اندک توزيع، هجوم مي آورند. يکي از اين مراکز توزيع گاز مايع در شمال شهر غزه واقع شده و دائماً شلوغ و داغ است. از اطراف آن مي توان بوي گاز را استشمام کرد به طوري که احساس مي کني اگر کسي سيگاري روشن کند همه جا به آتش کشيده خواهد شد. از آن گذشته مردم بايد در اين هواي گرم زير تابش نور خورشيد، ساعت ها و حتي به گفته بعضي، روزها به انتظار گاز بنشينند.«ام وديعه» نظير بقيه مردم يکي از اين منتظران است که من با او گفت وگو کردم. مي گويد از ساعت پنج صبح تاکنون(دو بعد از ظهر) منتظر است و از سه روز پيش تاکنون در خانه گاز ندارد. در غزه صف هاي طولاني از اتومبيل ها و کاميون ها مشاهده مي شود که در مقابل پمپ هاي بنزين با صبر و حوصله زياد در انتظار رسيدن کمک ها هستند. يعني جز انتظار چاره ديگري ندارند. در غير اين صورت بايد بروند سراغ بازار سياه گازوئيل. اين سوخت قاچاق از طريق تونل هاي زيرزميني از مصر مي رسد و هر گالن حدود 50 دلار(هر ليتر ده دلار) فروخته مي شود.با توجه به چنين شرايطي، خانواده ها بين افراد خود نوعي تقسيم کار را ايجاد کرده اند؛ يکي به دنبال گاز براي پخت و پز مي رود، ديگري براي ايستادن در صف بنزين و سومي نيز به دنبال هر چيز ديگري که توزيع مي کنند. براي غلبه بر مشکل کمبود سوخت، بعضي از صاحبان موتورسيکلت، بنزين را با روغن خوراک پزي مخلوط مي کنند. موضوعي که براي سلامت موتور ضرر دارد و دود غليظي را توليد مي کند اما به هر حال باعث مي شود موتور حرکت کند.
بعضي ها مثل مهندس «وسام خازندار» به نحو ديگري فکر مي کنند. او اتومبيلي را اختراع کرده است که با برق کار مي کند. بسياري دوست دارند که چنين اتومبيلي در اختيار داشته باشند چون واقعاً از مشکل سوخت به تنگ آمده اند. جدا از دغدغه هاي مادي، بيم آن نيز وجود دارد که حماس گرايشات تند خود را اعمال کند.
ابوالنجا موضوع فساد و سوءمديريت جنبش فتح را رد مي کند اما مي گويد؛«بحراني که بين حماس و فتح به وجود آمد فاجعه بار بود.» وي ادامه مي دهد؛«ملت ما به ملتي مايوس تبديل شده است، که فقط به دنبال غذا است، يا کمترين چيزها براي زندگي کردن. اوضاع الان شبيه سال 1948 شده است و ما فقط به کمک هاي خارجي وابسته هستيم.» با وجود چنين وضعيتي، شبه نظامياني که بر غزه حکومت مي کنند مطمئن هستند بر مشکلات غلبه خواهند کرد و از اين بحران سربلند بيرون خواهند آمد. هفته گذشته من به ديدار «احمد يوسف» يکي از مشاوران بلندپايه اسماعيل هنيه نخست وزير حماس رفتم. او به من گفت؛«اسرائيلي ها هر فکري بکنند و هر اقدامي را عليه ما ترتيب دهند از جمله فشارها، هرگز نمي توانند ما را تسليم کنند.» يوسف که در امريکا تحصيل کرده است مي گويد؛«اين بخشي از مبارزه ملت فلسطين است که از شصت سال پيش تاکنون جريان دارد... زندگي ما از زمان اردوگاه پناهندگان تاکنون فرقي نکرده است. سختي و رنج کشيدن بخشي از اين مبارزه بوده است.»
منبع؛ سي ان ان عربي