گروه اجتماعي، الناز محمدي؛ «فقر، نابرابري و کودکان» از جمله مسائلي بود که امسال در روز جهاني کودک و در کنار ديگر مسائلي چون کودک آزاري، تبعيض هاي حقوقي و کودکان کار، به آنها پرداخته شد. غروب چهارشنبه يي که گذشت، مراسمي با همين عنوان در حسينيه ارشاد برگزار شد که پژوهشگران اجتماعي و فعالان حقوق کودک در آن مشارکت داشتند. اين مراسم که از سوي انجمن حمايت از حقوق کودکان ترتيب داده شده بود، در حالي برگزار شد که در آستانه روز کودک، آمارهاي مختلفي مبني بر افزايش کودک آزاري و تعداد کودکان کار در ايران نسبت به سال هاي گذشته منتشر شد، به طوري که طبق آمارهاي منتشر شده از سوي مرکز آمار ايران، در سال 85، از مجموع 13 ميليون و 253 هزار کودک رده سني 10 تا 18 سال، سه ميليون و 600 هزار کودک، خارج از چرخه تحصيل و يک ميليون و 700 هزار کودک به صورت مستقيم درگير کار بوده اند و از اين تعداد يک ميليون و 670 هزار در گروه کودکان کار کشور بودند که 19/3 درصد آنها پسر (يک ميليون و 300 هزار نفر) و 5/8 درصد (370 هزار نفر) را دختران 10 تا 18 سال تشکيل داده اند. در کنار اين اعداد بايد آمار جهاني يونيسف را نيز مورد توجه قرار داد که طبق آن حدود 250 تا 260 ميليون کودک کار در سراسر جهان وجود دارد. هرچند آمارهايي که هر از چند گاه از سوي سازمان ها و انجمن هاي مربوط به کودکان در مورد به کار گماشتن آنان در خيابان ها وآزار و اذيت ارائه مي شود، به روز نيست و گاهي اوقات يافتن آمار دقيق چنين مسائلي به دليل وجود کار در منزل و کارگاه هاي مخفي زيرزميني در ايران مشکل به نظر مي رسد، ولي بيشتر فعالان حقوق کودکان بر اين مساله توافق دارند که در حال حاضر حدود يک ميليون و 800 هزار کودک کار در کشور وجود دارد که بايد هرچه سريع تر نسبت به کاهش اين رقم و رساندن کودکان به حق و حقوق شان اقدامات لازم انجام گيرد. اين در حالي است که با توجه به اينکه در پيمان نامه حقوق کودکان، به کارگيري کودکان در مشاغل سخت و همچنين استثمار آنان ممنوع است، اين پيمان نامه همه سازمان ها و ارگان هاي دولتي و غيردولتي را ملزم به رعايت حقوق کودکان، به ويژه کودکان آسيب ديده مانند کودکان کار و خيابان کرده است. اما تقريباً در تمامي جوامع حقوق کودکان که نبايد به چرخه کار و بهره کشي وارد شوند، ناديده گرفته مي شود. فقر کودکان و اثراتي که نابرابري اجتماعي بر اين مساله مي گذارد از جمله مسائلي است که اين روزها کارشناسان مختلف با انجام پژوهش هاي گوناگون به آن مي پردازند.

«فرشيد يزداني» مديرعامل انجمن حمايت از حقوق کودکان در نشست فقر، نابرابري و کودکان در روز جهاني کودک، با بيان اينکه هدف اين نشست تبيين جنبه هاي مختلف فقر کودکان و تاثير آن در زندگي حال و آينده کودکان و جامعه است، گفت؛ «افزايش تعداد کودکان کار در سال هاي گذشته و به وجود آمدن پديده يي به نام کودک فقر، از مسائلي است که توجه و رسيدگي به آن از الزامات است و بايد توجه کنيم که وجود يک ميليون و 800 هزار کودک کار در کشور، يک پديده تاسف آ ور است.» در ادامه اين نشست، «فاطمه قاسم زاده» روانشناس و عضو کميته هماهنگي شبکه ياري کودکان، به بيان شباهت هاي فقر و نابرابري پرداخت؛ «در برخي موارد ريشه نابرابري را در فقر مي دانند، اما بايد گفت ويژگي هايي که فقر و نابرابري دارد تاثيرهاي زيانباري بر کودکان و جامعه مي گذارد و وظيفه ما مبارزه با فقر و از بين بردن ساختارهايي است که فقر را توليد و بازتوليد مي کنند.» قاسم زاده در ادامه گفت؛ «طبق تحقيقي که سازمان بهداشت جهاني انجام داده است، فقر و بي عدالتي تاثيرهاي زيانباري بر سلامت افراد مي گذارد و باعث مرگ زودرس افراد مي شود، به طوري که براساس آمار، احتمال مرگ زنان بارداري که در شرايط فقر وجود ندارند، يک در 17 هزار و 400 نفر است. در حالي که اين آمار در مورد زنان بارداري که فقير هستند يک در هشت نفر است. آمارها نشان مي دهد بين فقر و بي عدالتي با زنده بودن افراد و نه حتي سلامتي آنان رابطه مستقيمي وجود دارد.»

اين روانشناس رشد در ادامه به ارائه نتايج تحقيق هاي مختلفي که در حوزه کودکان کار در تهران صورت گرفته است، پرداخت؛ «در مورد وضعيت کودکان کار در تهران بايد گفت اين کودکان بار فقري بزرگ را بر دوش مي کشند و نتايج يک تحقيق در اين مورد نشان مي دهد اين افراد در تمامي زمينه ها از جمله رشد شناختي و رشد اجتماعي داراي مشکلات فراوانند و بايد به اين موارد بدرفتاري، پرخاشگري و محروميت از آموزش درست را نيز افزود.» دکتر «جباري» مدرس دانشگاه و عضو هيات علمي انجمن حمايت از کودکان در ادامه با بيان اينکه نگاه به فقر کودکان و بزرگسالان نبايد به صورت يکسان باشد، گفت؛ «کودکان داراي شرايط جسمي و روحي متفاوتي هستند و فردي که نيازمند به ديگران است و براي بقاي خود نمي تواند از خود دفاع کند، شرايطش با بزرگسالان متفاوت است، بعضي آسيب هايي که به کودکان وارد مي شود جبران ناپذير است و شرايط فقيرانه يي که کودک در آن بزرگ مي شود، پيامدهاي شديدي را بر او تحميل مي کند.»

جباري ادامه داد؛ «کودکان فقير، کودکاني هستند مملو از محروميت هاي اجتماعي که از آنها رنج مي برند و اين محروميت ها زيان هاي بسياري را به آنها و حقوق شان وارد مي کند که محروميت غذايي، امکانات بهداشتي، نداشتن سرپناه، آموزش و اطلاعات از جمله آنهاست.»

وي در ادامه، کودکاني که در شرايط بد بهداشتي، آموزشي و اطلاعاتي گرفتار هستند را کودکان فقير دانست؛ «ما نيازمند نگاه جامعه به مساله فقر کودکان هستيم و نابرابري و فقر را مبناي سياستگذاري ها قرار مي دهيم تا فقر توليد نکنيم بلکه از به وجود آمدن آن جلوگيري کنيم و اين وظيفه دولت ها و البته سازمان هاي غيردولتي است که هرچه بيشتر زمينه هاي ريشه کن کردن فقر و نابرابري کودکان را از بين ببرند.» ميزگردي با رويکرد حقوقي فقر کودکان، از ديگر مراسمي بود که در اين نشست و با حضور «سعيد مدني» پژوهشگر مسائل اجتماعي و دکتر «قراچورلو» وکيل و دکتر «دادخواه» حقوقدان برگزارشد. مدني در اين ميزگرد گفت؛ «رفاه افراد جامعه شامل کار، مراقبت هاي پزشکي، مسکن و خدمات اجتماعي است. در اصل سوم قانون اساسي هم به صراحت تاکيد شده براي رسيدن به جامعه ايده آل بايد ستادي تشکيل شده و هرگونه فقري را از بين ببرد و اين تعهدي است که حدود 30 سال پيش در مسير کار نظام قرار گرفته است. اما گزارش هايي که در سال هاي اخير منتشر شده، نشان مي دهد سمت و سويي که در اين سال ها طي شده با آنچه که در قانون اساسي آمده، هماهنگي نداشته است، بلکه بنا بر آمار، تعداد افراد زير خط فقر مطلق نيز افزايش پيدا کرده است، به طوري که بنا بر گزارش بانک مرکزي حدود 15 درصد از جمعيت جامعه زير خط فقر مطلق قرار دارند.» مدني با ابراز نگراني از وضعيت تورم در کشور افزود؛ «وضعيت نابرابري و فاصله طبقاتي در ايران تاسف آور است، به طوري که از يک سو جمعيتي وجود دارد که درآمد کافي براي برطرف کردن نيازهاي اساسي خود ندارد و از سوي ديگر جمعيتي وجود دارد که کاملاً در وضعيت ايده آلي به سر مي برند.» وي ادامه داد؛ «بنا بر تحقيقي که به تازگي انجام شده است، 10 درصد جمعيت ثروتمند جامعه،بارها بيشتر از بقيه جامعه هزينه مي کنند و وضعيت کودکان خانواده هاي فقير تاسف آور است، به طوري که اين کودکان در حوزه هاي آموزش، تغذيه و بهداشت، وضعيت بسيار بدي دارند.»

دکتر رزا قراچورلو در ادامه با بيان اينکه بين فقر و خشونت در کودکان رابطه مستقيمي وجود دارد، گفت؛ «فقر عامل بسياري از ناهنجاري ها مانند تجاوز است، هنگامي که کودک حق شکايت از فردي که به او تجاوز کرده را ندارد و تنها ولي يا قيم او مي تواند اعتراض کند، چطور مي توانيم توقع داشته باشيم مشکلات ديگري براي او به وجود نيايد، چرا که در برخي از شرايط هم، ولي يا قيم کودکان هستند که به آنها تجاوز مي کنند.» قراچورلو تاکيد کرد؛ «اگرچه طبق قانون کار مصوب سال 69 و در مواد 79 تا 86 بر ممنوعيت به کارگماشتن کودکان زير 15 سال تاکيد شده است ولي ما همچنان شاهد کار کردن کودکان در خيابان ها و کارگاه هاي زيرزميني هستيم که اين مساله گاه تقصير کارفرما است و گاه خود کودکان به خاطر امرار معاش مجبور به انجام دادن کارهاي سخت و زيانبار هستند.»

دادخواه وکيل دادگستري در ادامه اين ميزگرد گفت؛ «به استناد ماده 27 کنوانسيون وين، هيچ دولتي نمي تواند به تعهدات بين المللي و به استناد قوانين داخلي خود عمل نکند. در حالي که ما شاهديم ايران با پذيرش کنوانسيون حقوق کودک نتوانسته چندان در عمل، عدالت را در مورد کودکان رعايت کند. به طور مثال ما 50 سال پيش دادگاه ويژه اطفال داشته ايم ولي امروز جاي اين دادگاه در نظام قضايي ما بسيار خالي است، به طوري که يک کودک دختر 5/8 ساله همانند يک زن 50ساله در دادگاه ها محاکمه مي شود چون مبناي اين حکم را سن بلوغ شرعي مي داند، به طوري که در پيمان نامه حقوق کودک، اين سن صراحتاً 15 سال اعلام شده است.» دادخواه در ادامه تاکيد کرد؛ «جامعه يي مي تواند مهربان باشد که دچار فقر و شکاف فاحش طبقاتي نباشد، تکليف حکومتگران ايجاد امنيت است و تا زماني که امنيت وجود نداشته باشد فرهنگ امکان رشد و تعالي نخواهد داشت.»

رئيس کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراي اسلامي از ارجاع طرح الزام پذيرش دانشجويان دختر در محل زندگي به شوراي عالي انقلاب فرهنگي خبر داد. علي عباسپورتهراني فرد درخصوص آخرين وضعيت طرح الزام پذيرش دانشجويان دختر در محل زندگي به ايسنا گفت؛ اين طرح در کميته آموزش عالي کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس بررسي شده است. وي افزود؛ با توجه به اينکه شوراي عالي انقلاب فرهنگي پيگير بومي گزيني است، ما اين طرح را به اين شورا ارجاع داده ايم، تا مورد بررسي قرار گيرد. عباسپور درخصوص دانشجويان نخبه گفت؛ يکي از مشکلات بومي گزيني که در حال حاضر اعمال شده، کاهش دسترسي دانشجويان نخبه به دانشگاه هاي برتر است، لذا بايد تغييري که در بومي گزيني صورت مي گيرد، به صورتي باشد که معايب آن به حداقل و محاسنش به حداکثر برسد. عباسپور گفت؛ قاعدتاً بايد دسترسي به دانشگاه هاي برتر که در کشور مشخص هستند، را بر اساس توانمندي علمي مشخص کنيم و نهايتاً ساير دانشگاه ها را بايد بر اساس وضعيتي که مي تواند مشکلات جا به جايي و مهاجرت را به حداقل برساند، داشته باشيم.

مشاور مرکز توسعه شبکه وزارت بهداشت گفت؛ با وجود اينکه همه مسوولان در لفظ و زبان از طرح پزشک خانواده دفاع مي کنند و آن را تنها راه نجات مشکلات نظام سلامت مي دانند، متاسفانه اراده يي در وزارت رفاه براي اجراي اين طرح در شهرها وجود ندارد. سعيد داوودي در گفت وگو با فارس افزود؛ آخرين تصميم وزارت بهداشت براي اجراي طرح پزشک خانواده اين بود که اين طرح امسال در شهرهاي زير 50 هزار نفر و بعد در شهرهاي زير 100 هزار نفر اجرا شود. اين تصميم در ستاد پزشک خانواده وزارت بهداشت هم تصويب شده است اما اجراي اين طرح نيازمند همکاري و مشارکت وزارت رفاه هم هست که بايد منابع مالي آن را تامين کند اما متاسفانه هيچ اراده و تصميمي در وزارت رفاه براي اجراي اين طرح وجود ندارد. وي گفت؛ حتي کارگروهي از سوي دولت براي پيگيري اجراي طرح پزشک خانواده در شهرها تشکيل شده بود تا وزارت بهداشت و وزارت رفاه را که دو رکن اصلي اجراي اين طرح هستند هماهنگ کند که بعد از چند جلسه هيچ نتيجه يي نداشته است و گرچه مسوولان وزارت رفاه و سازمان هاي بيمه گر در لفظ و زبان از اين طرح دفاع مي کنند اما در عمل هيچ اراده يي براي اجراي اين طرح در شهرها ندارند، به همين علت برخلاف قانون، اجراي طرح پزشک خانواده در شهرها معطل مانده است. وي افزود؛ اجراي طرح پزشک خانواده در شهرها نيازمند اقدام عملي است. با حرف و شعار نمي شود کاري کرد همه مسوولان و کارشناسان هم مي دانند که نجات نظام سلامت کشور و حل گرفتاري هاي مردم و جلوگيري از هدر رفتن منابع مالي سلامت هيچ راه ديگري جز اجراي گام به گام طرح پزشک خانواده ندارد اگر کسي راه حل بهتري دارد، ارائه کند. داوودي ادامه داد؛ مسوولان وزارت رفاه و سازمان هاي بيمه گاهي براي فرافکني و فرار از مسووليت، کمبود اعتبارات مالي را بهانه اجرا نشدن آن اعلام مي کنند، در حالي که مشکل اصلي ناهماهنگي بين کارشناسان و مديران وزارت بهداشت و وزارت رفاه است، مسائل اعتباري در مرحله بعدي است که نه تنها قابل حل است بلکه همين الان هم بخش عمده اعتبارات آن وجود دارد. وي گفت؛ جمعيتي که در شهرهاي زير 50 هزار نفر کشور زندگي مي کنند. حدود 5 ميليون نفر هستند که در حدود 170 شهر زندگي مي کنند. در گام اول براي شروع به کار طرح پزشک خانواده در شهرها مي توان از امکانات مراکز بهداشتي و درماني وزارت بهداشت استفاده کرد به اين نحو که چهار تيم پزشک خانواده را که هر کدام از آنها 2500 نفر را تحت پوشش مي گيرند در يک جا متمرکز کرده و در هر مجموعه حدود 10 هزار نفر جمعيت را به خدمت بگيرند به اين ترتيب مي توان در مثلاً چهار مرکز پزشک خانواده بيش از 40 هزار نفر جمعيت اين شهرها را تحت پوشش خدمات سطح اول پزشک خانواده درآورد به اين ترتيب حدود 65 درصد امکانات فيزيکي براي استقرار طرح پزشک خانواده در شهرهاي زير 50 هزار نفر آماده است.

مهلت سه هفته يي براي ارائه آمار معلمان حق التدريس

مخبر کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس از مهلت سه هفته يي کميته آموزش و پرورش مجلس به وزارت آموزش و پرورش براي ارائه آمار دقيق معلمان حق التدريس خبر داد. محمدعلي حياتي در گفت وگو با فارس افزود؛ در کميته آموزش و پرورش کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس موضوع وضعيت معلمان حق التدريس بررسي مي شود اما وزارت آموزش و پرورش هنوز آمار مورد نظر نمايندگان مجلس را ارائه نکرده است. وي ادامه داد؛ مقرر شده است که هفته بعد از تعطيلات مجلس، آموزش و پرورش آمار دقيقي بر اساس آنچه نمايندگان مجلس مي خواهند، ارائه دهد. يعني اينکه در حال حاضر چه تعداد معلم حق التدريس با چه ميزان ساعت کار و سابقه به تفکيک جنسيت وجود دارد. حياتي اظهار داشت؛ آموزش و پرورش داراي بيش از 54 هزار معلم حق التدريس و بيش از 56 هزار آموزشيار نهضت سوادآموزي است که 47 هزار معلم حق التدريس بيش از چهار سال سابقه تدريس دارند.

حذف نمره انضباط از مقطع راهنمايي

مديرکل آموزش و پرورش راهنمايي از حذف نمره کمي انضباط در مقطع راهنمايي و ارزشيابي انضباط دانش آموزان اين مقطع به صورت کيفي و توصيفي خبر داد. منوچهر فضلي خاني در گفت وگو با ايسنا گفت؛ بخشي از ارزشيابي توصيفي که اجراي آن از سال تحصيلي گذشته آغاز شده، امسال به صورت جدي تر و سراسري در مورد نمره انضباط دانش آموزان راهنمايي اعمال مي شود. وي با اشاره به آغاز اجراي طرح ارزشيابي توصيفي از سال تحصيلي جاري در مقطع ابتدايي اعلام کرد؛ در مورد اينکه ارزشيابي توصيفي چه سالي در مقطع راهنمايي و در مورد دروس اين مقطع به اجرا گذاشته شود، در سال تحصيلي جديد تصميم گيري مي شود. مديرکل آموزش و پرورش راهنمايي افزود؛ سال دقيق اجراي ارزشيابي توصيفي در مورد دروس راهنمايي منوط به سالي است که قرار است، ارزشيابي توصيفي به پايه پنجم ابتدايي برسد؛ براي مثال اگر سال 1390، سال اجراي سراسري ارزشيابي توصيفي در پنج پايه ابتدايي باشد، سال 91 سال اجراي آزمايشي طرح در مقطع راهنمايي خواهد بود که البته اين امر نيز مستلزم دريافت مصوبه از شوراي عالي آموزش و پرورش است.

شناسنامه دار شدن موادفروش ها

فرمانده نيروي انتظامي گفت؛ موادفروش هاي شناخته شده را شناسنامه دار کرديم تا حتي بدون دستگير شدن نيز آنها را زيرنظر داشته باشيم. به گزارش فارس، سردار اسماعيل احمدي مقدم فرمانده ناجا مجازات عاملان توزيع و فروش مواد مخدر را بسيار سخت دانست و گفت؛ با زياد شدن گستره اعمال مجازات اميدواريم بتوانيم بخشي از چرخه توزيع مواد مخدر را از بين ببريم. وي ادامه داد؛ لازم بود درمان و پيشگيري را مدنظر قرار دهيم و نتيجه امر اين شد که در سال جديد 40 هزار معتاد کمتر به زندان ها رفتند. احمدي مقدم تاکيد کرد؛ در حال حاضر مسير اصلي مبارزه با مواد مخدر را پيدا کرديم و مي دانيم با تشديد مجازات ها به هدف نمي رسيم.

اختلالات رواني- رفتاري زنان ايراني

براساس نتايج مطالعه ملي بار بيماري ها و آسيب ها و مقايسه بار بيماري ها بين جنس مذکر و مونث در همه سنين، بيماري هاي رواني و اختلالات رفتاري در زنان ايراني با يک ميليون و 191 هزار سال عمر هدر رفته بيشترين بار بيماري را به خود اختصاص داده است. دکتر ميترا حفاظي کارشناس اداره سلامت روان دفتر سلامت رواني اجتماعي و اعتياد وزارت بهداشت در گفت وگو با ايسنا سلامت روان را مرتبط با سلامت جسمي و زنان را از گروه هاي در معرض خطر آن برشمرد و افزود؛ اختلالات روان در مردان هم پس از حوادث ترافيک بيشترين بار بيماري ها را به خود اختصاص داده است. به گفته وي افسردگي در بين بيماري هاي روان از شيوع و فراواني بيشتري در ميان زنان برخوردار است.

معاون سازمان سنجش آموزش کشور گفت؛ مرحله تکميل ظرفيت رشته هاي جديد و برخي از کدرشته محل هاي دوره هاي روزانه و شبانه آزمون کارشناسي ارشد ناپيوسته سال 87 از روز يکشنبه 21 مهرماه آغاز مي شود. دکتر ابراهيم خدايي در گفت وگو با ايسنا اظهار کرد؛ کليه داوطلباني که بر اساس کارنامه نهايي خود مجاز به انتخاب رشته شده اند مي توانند در روزهاي 21 و 22 مهرماه با مراجعه به سايت سازمان سنجش به نشاني www.sanjesh.org نسبت به انتخاب کد رشته محل هاي رشته امتحاني خود که در اطلاعيه سازمان درج شده، اقدام کنند. به گفته وي در آن دسته از کدرشته هاي امتحاني که ظرفيت اعلام شده جديد بيش از يک محل تحصيل باشد، داوطلبان مي توانند با توجه به مندرجات کارنامه، کليه کدرشته محل هاي مورد علاقه خود را به ترتيب اولويت حداکثر تا ده کدرشته محل انتخاب کنند.

در پي اعلام کمبود فيلتر تزريق خون بيماران تالاسمي از سوي انجمن حمايت از بيماران تالاسمي، وزير بهداشت اعلام کرد؛ کارخانه داخلي توليدکننده اين محصول در تحويل دادن تعهداتش تاخير داشته و به همين دليل به رغم ميل باطني وزارت بهداشت ممکن است اين محصول به زودي از خارج کشور وارد شود. دکتر کامران باقري لنکراني در گفت وگو با فارس با بيان اينکه در تامين نياز کشور به فيلتر خون تزريقي به بيماران تالاسمي دچار اختلال نشده ايم، گفت؛ کارخانه داخلي توليدکننده اين محصول اعلام کرده آمادگي توليد اين محصول را دارد. وزير بهداشت گفت؛ از سال گذشته بحث استفاده از فيلتر در کيسه هاي خون را شروع کرده و امسال هم وارد مي کنيم؛ بنابراين اميدوارم با اين دو کار مشکل تامين فيلترهاي خون تزريقي به بيماران تالاسمي برطرف شود.

جانشين رئيس پليس راهنمايي و رانندگي نيروي انتظامي شرايط رسيدگي غيرحضوري به تخلفات رانندگي را اعلام کرد. سردار سيد کمال هاديان فر از امکان رسيدگي غيرحضوري به تخلفات رانندگي در تهران خبر داد که بر اين اساس مالکان کليه خودروها مي توانند با ارسال VIN کارت خودرو خود به پيامک 30005151 از ميزان جريمه تخلفات رانندگي خود مطلع شوند و پس از آن در صورت اعتراض به جريمه اعلامي، به 60 دفتر پليس «10 در تهران مراجعه کرده و مورد اعتراض خود از 11 بند تعيين شده،



انتخاب کنند.

طرح هاي گروه اول ماهيتاً با نقشي که دانش شهرسازي در نظام برنامه ريزي توسعه شهرها ترسيم کرده است، تفاوت دارد و پروژه هاي «طراحي شهري» را جدا و مستقل از ساير طرح هاي توسعه شهري معرفي مي کند.

از اواخر دهه 80 ميلادي با گروهي از اين طرح ها مواجه هستيم که عنصر «طراحي شهري» در آنها به عنوان بخش مستقل و جدايي از ساير طرح هاي توسعه شهري قلمداد نمي شود. البته اين بحث نه تنها به معناي کاهش اهميت دانش طراحي شهري يا حذف جايگاه آن در بين طرح هاي توسعه شهري نيست، بلکه بالعکس بر اين نکته تاکيد دارد که مباحث کيفي و موضوعاتي که از طريق طراحي شهري مطرح مي شود، چنان خود را گسترش داده و موجب تغيير ذهنيت کارشناسان فني و برنامه ريزان اروپايي و امريکايي شده است که توجه تمامي کارشناسان دانش شهرسازي در جهان امروز را به خود جلب کرده است. به نحوي که امروزه نه تنها طراحان و برنامه ريزان، بلکه کارشناسان اقتصادي و اجتماعي، حقوقدانان، مديران شهري و مهندسان ساير رشته هاي فني به تاثير نقش تصميمات خود بر کيفيت محيط شهري شان پي برده اند. البته در اين زمينه، سه موضوع و محور اصلي موجب اين تغيير رويکرد شده است؛

1- تجربياتي که از مطالعه محتواي فصل هاي مستقل پروژه هاي طراحي شهري و مباحث اين رشته در طرح هاي توسعه ساختاري و جامع به دست آمده است.

2- تجربياتي که از همکاري برنامه ريزان، معماران، مهندسان ترافيک و ساير رشته ها در پروژه هاي ساماندهي بافت هاي قديم، مياني، پروژه هاي طراحي شهري و مطالعه يا تهيه طرح فضاهاي شهري کسب شده است.

3- تجربياتي که از پژوهش ها، مطالعات و تهيه طرح هاي جامع بخشي يا موضوعي مانند ترافيک، کاربري اراضي، محيط زيست و... به دست آمده است.

به طور کلي، در برخورد با پروژه هاي «طراحي شهري» گروهي که معتقدند اين طرح ها فعاليتي فرارشته يي هستند و صرفاً نقش پردازش مسائل کيفي شهري را به عهده ندارند، بر اين نکته نيز تاکيد دارند که در تهيه اين قبيل طرح ها بايد عمدتاً به نقش و ارزش فرارشته يي آنها توجه نشان داده شود. به هر حال با توجه به تجارب جهاني مي توان گفت «طراحي شهري» نمي تواند دانش مستقلي از ساير مباحث و رشته هاي شهرسازي تلقي شود. در اين زمينه از آنجا که چند سالي است تهيه اين قبيل طرح ها در ايران نيز رواج يافته است خواه ناخواه تعابير و تعاريف مختلف آن نيز در بين کارشناسان شهرسازي و به ويژه متخصصان طراحي شهري جا باز کرده است. در ايران نيز گروهي «طراحي شهري» را فعاليتي فرارشته يي عنوان مي کنند و بر پيوستگي و وابستگي آن به ساير طرح هاي توسعه شهري تاکيد دارند. گروهي نيز بر استقلال آن از ساير طرح هاي توسعه شهري اصرار مي ورزند. به هر حال از آنجا که در بهره گيري از اين دانش جهاني کارشناسان و متخصصان کشورمان وارد عرصه چالش شده اند لازم است به تجارب جهاني در اين زمينه و ناکامي ها و موفقيت هاي آن نيز توجه شود تا به صرف برداشت ها و دريافت هاي محدود زمينه ساز مشکلات جديد در عرصه فعاليت هاي توسعه شهري شهرهاي کشورمان نشويم.

*روزنامه نگار و پژوهشگر مطالعات شهري